Туган тел (Рәми Гарипов)

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Туган тел (Рәми Гарипов) latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
«Туган тел»
Жанр:

шигырь

Автор:

Рәми Гарипов

Оригинал теле:

башкорт

Язылу датасы:

1957

Нәшер итү датасы:

?

Wikisource-logo.svg Әсәр тексты Викитекада

«Туган тел» (баш. Туған тел) — Башкортстанның халык шагыйре Рәми Гариповның 1957 елда язган шигыре. Шигыренә эпиграф итеп автор Габдулла Тукайның 1909 елда язылган «Туган тел» шигыреннән беренче юлны алган[1].

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Башкортстанның халык шагыйре (1992, вафатыннан соң), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1988, вафатыннан соң) Рәми Ягъфәр улы Гарипов (19321977) әлеге шигырьне 25 яшендә, 1957 елда язган. XX гасырның 60нчы елларында, барлык милли телләргә игътибар кими барган бер чорда, Рәми Гарипов әлеге шигыре белән халыкны уятып җибәрә, халыкны тел язмышы, милләт язмышы турында уйланырга этәрә . Шагыйрьгә туган тел турында әйткән кыю сүзләре өчен «милләтче» ярлыгы ябыштырыла, язучылар берлегеннән чыгарыла.

«Туган тел»

И туган тел, и матур тел,
әткәм-әнкәмнең теле!
Г. Тукай
Мин халкымның чәчкә күңеленнән,
Бал кортыдай энҗе җыямын.
Җыямын да - җанлы энҗеләрдән
Хуш исле бер кәрәз коямын.

Шуңа да мин беләм тел кадерен:
Беркемнән дә телем ким түгел.
Көчле дә ул, бай да, ягымлы да,
Ким күрер тик аны ким күңел!..

Халкым теле миңа - хаклык теле, -
Аннан башка минем илем юк.
Илен сөймәс кенә телен сөймәс,
Иле юкның гына теле юк!

Әнкәм теле миңа - чәчән теле,
Аннан башка минем халкым юк,
Йөрәгендә халкы булмаганның
Кеше булырга да хакы юк!
Рәми Гарипов

Тәрҗемәләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Рәми Гариповның «Туган тел» шигыре беларус, рус, украин, саха телләренә тәрҗемә ителгән.

Өземтә[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

« ...бу әсәр тормыштагы хәвефле тенденциялар турында беренчеләрдән булып искәртте [2]
Равил Бикбаев, БР халык шагыйре
»

Кызыклы факт[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Башкорт Википедиясендә 50 000нче мәкалә — әлеге шигырь турында. Авторы — украин википедиячесе Виктор Семенов[3].

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]