Уго Чавес

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Уго Рафаэль Чавес Фриас
Hugo Chávez (02-04-2010).jpg
Туган телдә исем Hugo Rafael Chávez Frías
Туган 28 июль 1954(1954-07-28)
Сабанета, Баринас, Венесуэла
Үлгән 5 март 2013(2013-03-05) (58 яшь)
Каракас, Венесуэла
Үлем сәбәбе Яман шеш[1]
Күмү урыны Каракас
Ватандашлыгы Flag of Venezuela (state).svg Венесуэла
Альма-матер Венесуела үәрби академиясе[d]
Һөнәре сәясәтче, хәрби
Сәяси фирка Революционное боливарианское движение-200[d], Движение за Пятую республику[d] һәм Единая социалистическая партия Венесуэлы[d]
Җефет Нанси Кольменарес[d] һәм Marisabel Rodríguez de Chávez[d]
Ата-ана
  • Уго де Лос Рейес Чавес (әти)
  • Елена Фриас (әни)
Хәрби дәрәҗә путпулкауник[d] һәм пудпулкауник[d]
Hugo Chavez Signature.svg
Commons-logo.svg Уго Рафаэль Чавес Фриас Викиҗыентыкта

У́го Рафаэ́ль Ча́вес Фри́ас (исп. Hugo Rafael Chávez Frías, ХФА(исп.): [ˈuɣo rafaˈel ˈtʃaβes ˈfɾi.as]) — Венесуэла дәүләт һәм хәрби эшлеклесе, Венесуэла президенты (1999-2013).

Уго Чавес 1954 елның 28 июлендә Сабанета шәһәрендә туа. Балачакта бейсбол белән нык кызыксына. 1975 елда кече лейтенант дәрәҗәсе белән Венесуэла хәрби академиясен тәмамлый. Шуннан соң һава-десант гаскәрләрендә хезмәт итә. 1982 елда дуслары белән COMACATE яшерен оешмасын оештыра. Соңрак бу оешма Инкыйлабый боливариан хәрәкәте (исп. Movimiento Bolivariano Revolucionario) дип аталачак.

1992 елның 4 февралендә Уго Чавес хакимияткә каршы баш күтәрү хәрәкәтен җитәкли. Баш күтәрү уңышсыз тәмамлана, кан коюны туктатыр өчен Чавес бирешә, ләкин көрәшнең дәвам итәчәген белдерә. Ике ел төрмәдә утырганнан соң ул иреккә чыгарыла, сәяси эшчәнлеккә кушыла. 1998 ел президент сайлавында ул 55 % тавыш белән җиңү яулый.

2002 елда илдә Уго Чавеска каршы баш күтәрү уза. Президент, кулга алыныпп, ерактагы утрауга озатыла. Ләкин халык эчендә оешкан хәрәкәт һәм хәрби көчләрнең тырышлыгы белән ул кире вазифасына кайта. Фетнәне оештыручылар кулга алына.

Уго Чавес президентлык вакытында АКШны кискен тәнкыйть утына тота, үзен Фидель Кастрога охшаш юлбашчы итеп күрсәтә, Русия белән якын мөнәсәбәтләрдә тора. Венесуэладагы ярлы халык өчен зур каһарман булган Чавес илне социалист дәүләткә әверелдерергә тели.

Яман шеш авыуы белән озак көрәшкәннән соң Уго Чавес 2013 елның 5 мартында вафат була[2]. Аның вафатыннан соң илдә җиде көнлек матәм игълан ителә[3]. Аның белән хушлашу 8 март көнне уза. АКШ президенты Барак Обама Венесуэла халкының кайгысын уртаклашып, «Вашингтон Венесуэла хөкүмәте белән яхшы мөнәсәбәтләр урнаштыру» яклы, дип белдерә. Русия президенты Владимир Путин Чавесны ике ил арасындагы мөнәсәбәтләр үсешенә зур өлеш керткән «гадәттән тыш һәм көчле кеше» иде, дип искә ала.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]