Укучы
| Укучы | |
|---|---|
 | |
| Бу һөнәрнең өлкәсе | учёба[d] һәм внеклассная деятельность[d] |
| Сурәтләнә | Young Pupil[d] |
| Мастодон серверы | scholar.social[1] |
| Моның каршысы | укытучы |
 Укучы Викиҗыентыкта | |
Укучы — башлангыч, төп яки урта белем бирү учреждениесендә белем алучы бала[2].
Башка мәгънәдә укучы — ул нинди дә булса предметны, фән яки техниканың нинди дә булса тармагын, нинди дә булса эшне белгеч яки мастер җитәкчелегендә өйрәнүче кеше[3].
Шулай ук нинди дә булса тәгълиматка ияргән, кемнең дә булса карашларын һәм идеяләрен (иҗтимагый, фәнни, дини һәм башкалар) тоткан, аның эшчәнлеген дәвам иткән кешене укучы (шәкерт) дип атыйлар[2].
Рәсәйдә
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Рәсәйдә мәктәп белеменең өч дәрәҗәсе бар: башлангыч (1-4 сыйныфлар), төп (5-9 сыйныфлар) һәм урта (10-11 сыйныфлар)[4].
Шулай итеп, 1-4 сыйныфларда укучы балалар башлангыч сыйныф укучылары, 5-9 сыйныфларда укучы балалар урта сыйныф укучылары, ә 10-11 сыйныфларда укучы балалар урта белем алучы укучылар яки өлкән сыйныф укучылары дип атала.
Шулай ук барлык сыйныф укучылары өчен уртак исем бар — мәктәп укучылары.
Рәсәйдә 2001 елдан башлап, урта гомуми белем бирү 11 сыйныфтан, ә төп гомуми белем бирү 9 сыйныфтан тора дип билгеләнгән[5].
Сүзнең этимологиясе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]«Укучы» сүзе «уку» сүзеннән килеп чыккан. «Уку» сүзе, үз чиратында, славян телендәге «укъ» сүзеннән килеп чыккан (борынгы заманнарда каты сузык авазга тәмамланган сүзләрнең ахырында «еръ» — Ъ — хәрефе язылган). «Укъ» сүзе хәзерге телдә «уку» сүзе белән бер үк мәгънәдә кулланылган[6].
«Укучы» сүзе «уку, укыту, укытучы» һәм башкалар сүзләр белән тамырдаш, ә тарихи яктан ул «күнекмә, күнегү, гадәт» сүзләре белән, бәлки, «акыл» һәм «колак» кебек сүзләр белән дә бер тамырлы булган[6].
Рәсем ясауда
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
- Альберт Анкерның «Авыл мәктәбе» картинасы (1831—1910).
- «С. А. Рачинскийның халык мәктәбендә телдән исәпләү», Н. П. Богданов-Бельский картинасы (1868—1945).
- «Яшүсмер Варфоломейга Илаһи зат күренүе», М. В. Нестеров картинасы (1862—1945).
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ About - Scholar Social
- 1 2 . — ISBN 5-7711-0015-3.
- ↑ Ушаков Дмитрий Николаевич. . — ISBN 978-5-6044281-6-0.
- ↑ Федеральный закон от 29.12.2012 N 273-ФЗ (ред. от 02.07.2021) "Об образовании в Российской Федерации" (с изм. и доп., вступ. в силу с 01.09.2021) ""Статья 10. Структура системы образования (ru). әлеге чыганактан 2021-11-06 архивланган. 2021-09-19 тикшерелгән.
- ↑ Постановление Правительства РФ от 23 марта 2001 г. N 224 "О проведении эксперимента по совершенствованию структуры и содержания общего образования" (ru). Информационно-правовая система Гарант. әлеге чыганактан 2021-09-19 архивланган. 2021-09-19 тикшерелгән.
- 1 2 Н.М. Шанский, Т.А. Боброва. . — ISBN 5-7107-8679-9.