Унаяклы кысласыманнар
| Унаяклы кысласыманнар | |
|---|---|
 | |
| Халыкара фәнни исем | Decapoda Пьер Андре Латрейль, 1802[1][2] |
| Таксономик ранг | тәртип[1] |
| Югарырак таксон | эвкариды[d][1] |
| Таксонның халык атамасы | Kreeften, krabben & garnalen[3] һәм tifotkrepser |
 | |
| Омоничный таксон | Decapoda[d] |
 Унаяклы кысласыманнар Викиҗыентыкта | |
Унаяклылар[4], яки унаяклы кысласыманнар[5], яки декаподалар[4] (лат. Decapoda), — югары төзелешле кысласыманнар классының зур отряды, шушы классның өчтән бер өлешен үз эченә ала. 15 000 бүгенге көн һәм 3 000 казылма төрне берләштерә. Казылма хәлдә девон чоры ахырыннан башлап билгеле[6]. Аларга йөрәк мускулының симпластик төзелеше хас, башка күпкүзәнәкле хайваннарның йөрәге күзәнәкләрдән тора. Аерым кызыксынуны омарлар семьялыгы уята. Шулай ук отрядка елга кыслалары, креветкалар, омар һәм лангустлар керә.
Таралу
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]Дөньяның барлык океаннарында һәм диңгезләрендә таралганнар. 5 км тирәнлеккә кадәр яшиләр. [7]
Cherax wagenknechtae - төче суларда яшәүче төр, Индонезиядә таралган.
Birgus latro - Һинд океанының суларында, тропик утрауларда таралган.
Cambaroides japonicus - Япония эндемигы.
Элек Татарстан территориясендә елга кыслаларының 2 төре очрый: киңаяклы кысла (Astacus astacus) һәм тараяклы кысла (Astacus leptodactylus) Идел, Кама һәм кече елгаларда таралганнар. Хәзер фәкать икенче төре генә очрый.
Тасвирлама
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]Гәүдәсе 10–18 см озынлыкта, өске яктан карапакс белән капланаган башкүкрәктән һәм бунтыклы озын корсактан тора.
Унаяклы кысласыманнар — чиста су индикаторлары.
Кыйммәтле азык продукты буларак элек промысел әһәмиятенә ия булган. Хәзерге вакытта күбесенчә һәвәскәр балыкчылар тарафыннан махсус капкын — «кысла кыскычлар» белән аулана.
Тараяклы кысла ТРның Кызыл китабына кертелгән (2006).[8]
Галерея
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]-
Lithopenaeus vannamei -
-
-
-
-
-
Coenobita variabilis -
<a href="https://ru.wikipedia.org/wiki/Callinectes_sapidus" rel="mw:ExtLink" title="Callinectes sapidus" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="218">Callinectes sapidus</a>
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]- ↑ 1,0 1,1 1,2 Integrated Taxonomic Information System — 2004.
- ↑ Angyal D., Simões N., Mascaró M. Uptaded checklist, historical overview and illustrated guide to the stygobiont Malacostraca (Arthropoda: Crustacea) species of Yucatan (Mexico) // Subterranean biology — Pensoft Publishers, 2020. — ISSN 1768-1448; 1314-2615 — doi:10.3897/SUBTBIOL.36.53558
- ↑ Nederlands Soortenregister
- ↑ 4,0 4,1 Григорьев — Динамика. — М., 2007. — С. 582. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 8). — ISBN 978-5-85270-338-5.
- ↑ Дебитор — Евкалипт. — М. : Советская энциклопедия, 1972. — 592 с. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 8).
- ↑ Pierre Gueriau, Sylvain Charbonnier, Gaël Clément {{{башлык}}}(ингл.) // Palaeontology. — В. 6. — Т. 57. — С. 1203–1213. — ISSN 1475-4983. — DOI:10.1111/pala.12111
- ↑ https://ecosystema.ru/08nature/w-invert/091o.htm
- ↑ https://tatarica.org/tat/razdely/priroda/zhivotnyj-mir/unayakly-kyslasymannar Онлайн - энциклопедия Tatarica
<ref> с именем «grave», определённый в <references>, не используется в предшествующем тексте.Әдәбият
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]- Марин И. Н. . — ISBN 978-5-87317-887-2.
- Аносов С. Е. Иллюстрированный определитель Decapoda Антарктического сектора Атлантики и прилегающих вод. — М., 2012.
- Десятиногие раки // Брокгауз һәм Ефрон энциклопедик сүзлеге: 86 томда (82 том һәм 4 өстәмә). Санкт-Петербург: 1890—1907.