Финляндия гимны

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Финляндия гимны latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Финляндия гимны
Vårt land - front page.jpg
Дәүләт Flag of Finland.svg Финляндия
Басма яки тәрҗемәләре Q20051492?, Our Land[d], Q20051503?, Q20051511?, Q20051515? һәм Q20051517?
Көйязар Фредрик Пациус[d]
Либретто авторы Йохан Людвиг Рунеберг[d]
Текст авторы Йохан Людвиг Рунеберг[d]
Тональлек си-бемоль мажор[d]
Беренче башкару 13 май 1848
Commons-logo.svg National anthem of Finland Викиҗыентыкта
Йоһан-Людвиг Рунебергның Һелсинкидәге һәйкәле
Уң якта — һимнның швед телендә язылган тексты

Maamme (Туган ягым) җыры — рәсми рәвештә расланмаган булса да, Финляндиянең милли һәм дәүләт гимны.

Гимнның тарихы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бүген Финляндиядә кулланылган “Maamme” (“Туган ягым”) һимнының сүзләре 1846 елда шагыйрь Йоһан-Людвиг Рунеберг (Johan Ludvig Runeberg, 1804—1877) тарафыннан башта швед телендә язылган булган. Ә көен, Алманиянең Һамбург шәһәрендә туып, соңрак фин виолончельчесе, композиторы һәм, гомумән, “фин классик музыкасының атасы” дип танылган Фредрик Пациус (Fredrik Pacius, 1809—1891) иҗат иткән. Милли гимн исеменә дәгъва кылган шигырьләр һәм көйләр байтак булса да, аларның берсе дә халыкта киң таралыш тапмаган. Пациус һимнын беренче тапкыр 1848 елның 13 маенда Һелсинкиның академия хоры швед телендә башкарган.

Шуннан соң озак еллар дәвамында Рунебергның шигырен фин теленә юньләп тәрҗемә итә алмыйча азапланганнар. Ниһаять, 1889 елда Пааво Каяндер (Paavo Cajander), Юлиус Кронның (Julius Krohn) 1867 елда бастырылган тәрҗемәсен тиешенчә эшкәртүгә ирешкән. Ләкин Яансен исемле эстон язучысы моңа кадәр үк, 1869 елда, финнарны узып, Пациус көенә туган телендә сүзләр язган булган, аның шигыре, төрле бәйгеләрдә башкарылып, тиз арада Эстония һимны булып танылып та өлгергән.
Финляндиянең дәүләт хакимияте үз илендә халык һимны булып киткән әсәрне әле бүген дә рәсми рәвештә расламый. Эш, әлбәттә, аның тумыштан фин булмаган кешеләр тарафыннан иҗат ителүендә генә түгелдер. Музыка белгечләре фикеренчә, һимнның мотивы алманнарның “Папа һәм Солтан” (Papst und Sultan) исемле... туй-мәҗлес җырындагыга бик охшаш.

Туган ягымны Александр Блок 1915 елда рус теленә күчергән, аның тәрҗемәсе әле бүген дә башкалар арасында иң уңышлы дип санала.

Беренче куплеты[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Фин телендә

Maamme

Швед телендә

Vårt land

Татар теленә тәрҗемәсе

Туган ягым

Tatar telenä tärcemäse

Tuğan yağım

Oi maamme Suomi, synnyinmaa,

soi, sana kultainen!
Ei laaksoa ei kukkulaa,
ei vettä, rantaa rakkaampaa
kuin kotimaa tää pohjoinen,
maa kallis isien,
Ei laaksoa ei kukkulaa,
ei vettä, rantaa rakkaampaa
kuin kotimaa tää pohjoinen,
maa kallis isien.

Vårt land, vårt land, vårt fosterland,

Ljudhögt, o dyra ord!
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,
Ej sänks en dal, ej sköljs en strand,
mer älskad än vår bygd i nord,
Än våra fäders jord,
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,
Ej sänks en dal, ej sköljs en strand,
mer älskad än vår bygd i nord,
Än våra fäders jord.

Әй Суоми, туган ягым,

Горур яңгырый атың!
Түбәләре күккә ашкан таулар,
Диңгез дулкыннары каккан ярлар –
Кайларда гына бар тагын,
Синдәгедәй якын!
Түбәләре күккә ашкан таулар,
Диңгез дулкыннары каккан ярлар —
Кайларда гына бар тагын,
Синдәгедәй якын!

Äy Suomi, tuğan yağım,

Ğorur yañğırıy atıñ!
Tübäläre kükkä aşqan tawlar,
Diñgez dulqınnarı qaqqan yarlar —
Qaylarda ğına bar tağın,
Sindägedäy yaqın!
Tübäläre kükkä aşqan tawlar,
Diñgez dulqınnarı qaqqan yarlar —
Qaylarda ğına bar tağın,
Sindägedäy yaqın!

Тулы текстлары һәм башка телләргә тәрҗемәләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Фин телендә

Maamme

Швед телендә

Vårt land

Инглиз теленә тәрҗемәсе

Our Land

Урыс теленә тәрҗемәсе

Наш край родной

I. Oi maamme Suomi, synnyinmaa,

soi, sana kultainen!
Ei laaksoa ei kukkulaa,
ei vettä, rantaa rakkaampaa
kuin kotimaa tää pohjoinen,
maa kallis isien.

II. Sun kukoistukses kuorestaan
keerrankin puhkeaa;
viel' lempemme saa nousemaan,
sun toivos, riemus loistossaan,
ja kerran laulus, synnyinmaa,
korkeemman kaiun saa.

I. Vårt land, vårt land, vårt fosterland,

Ljudhögt, o dyra ord!
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,
Ej sänks en dal, ej sköljs en strand,
mer älskad än vår bygd i nord,
Än våra fäders jord.

II. Din blomning, shuten än i knopp,
Skall mogna ur sitt tvång;
Se, ur vår kärlek skall gå opp
Ditt ljus, din glans, din fröjd, ditt hopp,
Och högra klinga skall en gång
Vår fosterländska sång.

I. Our land, our land, our fatherland,

Sound loud, o name of worth!
No mount that meets the heaven’s band,
No hidden vale, no wave-washed strand,
Is loved, as is our native North,
Is loved, as is our native North.

II. Thy blossom, in the bud laid low,
Yet ripened shall upspring.
See! From our love once more shall grow
Thy light, thy joy, thy hope, thy glow!
And clearer yet one day shall ring
The song our land’s shall sing.

I. О Суоми, наш край родной,

О, звук, всех громче слов!
Чей кряж, растущий в небо над землёй,
Чей брег, встающий кручей над водой,
Любимей гор и берегов
Родной земли отцов?

II. Он расцветет, твой бедный цвет,
Стряхнув позор оков,
И нашей верности святой обет
Тебе дарует славу, блеск и свет,
И наша песнь домчит свой зов
До будущих веков.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]