Эчтәлеккә күчү

Фәнни алтычылык

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Фәнни алтычылык latin yazuında])

Фәнни алтычылык[1] Фәнни нигезгә таянган, ягъни телдә ничә сузык булса булса, шуның санынча ук сузык аваз харефен алырга тәкъдим итә. "Урта имля" яхуди "алтычылыкның" бер төркеме. Нигез салучы Әхмәтҗан Мостафа.

Әхмәдҗан Мостафа фикере буенча татар телендә сузык авазлар 6 гына:

Әхмәтҗан Мостафа билгеләгән сузык авазлар
а ә о ө ы е(э)
Иске имлядә язылышы آ ئه وٰ وُ ئ ىُ

Калган авазлар мөстәкыль гади авазлар түгел, бәлки кушмалар:

Мөрәккәб авазлар
у ү и ый
o+w ө+w э+й ы+й
ووٰ ووُ يي ئي

Әхмәдҗан Мостафа мөрәккәб авазларга(кушыклары) һәм гади басит(алты мөстәкыйль) сузыкларны тафсирлый.[2]

Бу "фәнни алтычылык" үзенең башлангыч чорында җәмәгатьчелек тарафындан кабул ителмәй.[1]

  1. 1,0 1,1 Х.Курбатов “Татар теленең алфавит һәм орфография тарихы”. Татарстан китап нәшрияты. Казан. 1960 134б.
  2. Әхмәтҗан Мостафа او, اي мөрәкәбме баситмы? "Мәгариф" 1918 №3