Хатыйп Миңнегулов

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Хатыйп Миңнегулов latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Хатыйп Миңнегулов
Туган телдә исем Хатыйп Йосыф улы Миңнегулов
Туган 12 май 1939(1939-05-12) (80 яшь)
Татарстанның Зәй районы Апач авылы
Яшәгән урын Карбышев урамы[d], Казан[1]
Әлма-матер Казан (Идел буе) федераль университеты
Һөнәре әдәбият галиме, тәнкыйтьче

Хатыйп Йосыф улы Миңнегуловтатар әдәбият галиме, дәреслекләр авторы, тәнкыйтьче, Татарстан һәм Русиянең атказанган фән эшлеклесе, фән һәм техника өлкәсендә ТР Дәүләт премиясе лауреаты, филология фәннәре докторы, профессор, Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы (1996 елдан).

Тормыш юлы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ул 1939 елның 12 маенда Татарстанның Зәй районы Апач (рәсми исеме Сармаш по Ирне) авылында дөньяга килә. Әтисе ягыннан Xатыйп Миңнегулов руханилар, морзалар нәселенә барып тоташа. Әтисе Йосыф (19091944) фронтта һәлак була. Дүрт бала ана тәрбиясендә үсә.

Хатыйп Миңнегулов башлангыч белемне 19461950 елларда туган авылында ала. Аннан күршедәге Пидәр (Федоровка) мәктәбендә укый. Җиденче сыйныфны төгәлләгәч, бер ел колхозда эшли. Аннан 25 км ераклыктагы Сарман районы Иске Кәшер урта мәктәбендә укый. 1957 елда, өлгергәнлек аттестаты алгач, ике еллап вакыт әүвәл Таҗикстанның Ленинабад өлкәсендә заводта, мамык җыюда, аннан туган авылында колхозчы, клуб мөдире булып эшли. 19591964 елларда ул — Казан дәүләт университетының тарих-филология факультетындагы татар теле һәм әдәбияты бүлеге студенты. 19621963 уку елында, читтән торып укуга күчеп, Пинзә өлкәсенең хәзерге Белинский (Чамбар) районы Качкару авылында балалар укыта. Университетны тәмамлагач, Сарман районында ике ел Чукмарлы мәктәбе директоры, колхозның партоешма секретаре (Чукмарлы — язучы Аяз Гыйләҗевнең туган авылы), аннан ел ярым КПССның район комитетында партия мәгарифе кабинеты мөдире булып эшли. 1967 елның ноябреннән — Казан дәүләт университетының татар әдәбияты кафедрасы укытучысы. 1972 елда XIV гасыр төрки-татар шагыйре Сәйф Сарай турында кандидатлык, 1991 елда «Татар әдәбияты һәм Шәрык классикасы (Үзара багланышлар һәм поэтика мәсьәләләре)» темасына докторлык диссертацияләре яклый. 1980 елда доцент, 1992 елда профессор дәрәҗәләрен ала. 19841989 елларда — филология факультетында декан урынбасары. Берничә мәртәбә вакытлыча кафедра мөдире, декан вазифаларын башкара. 1999 елдан — татар әдәбияты кафедрасы мөдире.

Хатыйп Миңнегулов, башка бик күп каләм әһелләре кебек, яшьтән үк әдәбият белән кызыксына, шигырьләр, мәкаләләр яза.

Мактаулы исемнәр, премияләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Русиянең Мәгариф һәм фән министрлыгы каршындагы «Русия халыклары телләрен һәм әдәбиятларын федерация югары уку йортларында укыту секциясе»нең рәисе.
  • Русия Гуманитар фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы (академигы, 1996).
  • Татарстанның атказанган фән эшлеклесе (1994).
  • Фән һәм техника өлкәсендә Татарстан Республикасының Дәүләт бүләге лауреаты (1995).
  • Халыкара ел кешесе (Англия, Кембриҗ, 1998).
  • Татарстан Язучылар берлегенең Гаяз Исхакый исемендәге бүләге лауреаты (2005).
  • Кол Гали исемендәге халыкара премия лауреаты (1998).
  • Татарстан Республикасының Мактау грамотасы белән бүләкләнгән (2000).

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]