Химерасыманнар
| Химерасыманнар | |
|---|---|
 | |
| Халыкара фәнни исем | Chimaeriformes[1][2][3] |
| Таксономик ранг | тәртип[1][2][3] |
| Югарырак таксон | цельноголовые[d][2][3] |
| Таксонның халык атамасы | helhodefisker |
 Химерасыманнар Викиҗыентыкта | |
Химерасыманнар, яки химералар (лат. Chimaeriformes) - кимерчәкле балыклар отряды. Төркем якынча 50 бүгенге көндә яшәүче төрдән тора. Күпчелек вәкилләре 500 метрдан артык тирәнлектә яшиләр. Тәннәренең озынлыгы 2 метрга җитә. Йомырка салалар. Су төбендә яшәүче умырткасызлар һәм кечкенә балыклар белән тукланалар.
Тышкы төзелеш
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]Бу отрядка аз санлы, үзенчәлекле, күбрәк тирән суда яшәүче аз хәрәкәтчел кимерчәкле балыклар керә. Аларның тәннәренең алгы өлеше яхшы үскән, ул акрын гына нечкә арткы койрык йөзгеченә күчә һәм җепсыман өстәмә белән тәмамлана. Тән озынлыгы 60 см дан 2 метрга кадәр. Тиреләре ялангач.
Үрчү һәм үсеш
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]Химералар аерым җенесле. Башка кимерчәкле балыклардагы кебек, аталандыру кавышу аша була. Барлык төрләр дә йомырка сала. Йомырка кимерчәк капсуласы эчендә салына. Күпчелек төрләр зур тирәнлектә яшәгәнгә, бу төркемнең репродуктив биологиясе турында мәгълүмат бик чикле.
Классификация
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]Отрядка 3 бүгенге көндә яшәүче семьялык һәм 6 ыруг, 50 төр керә .
Таралу
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]Алар Һинд, Атлантик һәм Тын океаннарның диңгезләрендә яшиләр. Иң билгеле төр — Европа химерасы, яки диңгез мәчесе. Ул Баренц диңгезендә 1000 метр тирәнлектә очрый. Тын һәм Атлантик океаннарның тыныч уртача зоналарында борынлы химералар яши.
Азия диңгезләрендә киң таралган химерасыманнарның берсе:
Chimaera phantasma - Сары диңгез һәм Япон диңгезендә очрый.
Әһәмият
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]Химерасыманнарның промысел әһәмияте юк, аларның итләре ашарга яраксыз булып санала. Бик зур бавырларыннан табылган май медицинада кулланыш таба, ә сәнәгатьнең кайбер тармакларында майлау материалы буларак файдаланыла.[4]
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]- 1 2 Integrated Taxonomic Information System — 2003.
- 1 2 3 Eschmeyer W. N., Fong J. D. “Pisces” // Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness / мөхәррир Z. Zhang — 2011. — ISBN 978-1-86977-849-1, 978-1-86977-850-7
- 1 2 3 Fricke R., Eschmeyer W., Richard van der Laan Catalog of Fishes — Калифорнийская академия наук.
- ↑ Латюшин В. В. Л27 Биология. Хайваннар: Татар урта гомуми белем бирү мәкт. 7 нче с-фы өчен д-лек / В. В. Латюшин, В. А. Шапкин; Русчадан Г. С. Хафизова тәрҗ.— Казан: Мәгариф, 2009.— 302 б.: рәс. б-н.
Әдәбият
[үзгәртү | вики-текстны үзгәрт]- Жизнь животных. В 7 т. / гл. ред. В. Е. Соколов. — 2‑е изд., перераб. — М. : Просвещение, 1983. — Т. 4 : Ланцетники. Круглоротые. Хрящевые рыбы. Костные рыбы / под ред. Т. С. Расса. — 575 с. : ил.
- Парин Н. В., Евсеенко С. А., Васильева Е. Д. Рыбы морей России: Аннотированный каталог. М., 2014.