Хыналыг Атешгяһы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Хыналыг Атешгяһы latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Чӏаь йувур джигаь («ут янган урын») — торгызылу алдыннан Хыналык Атешгяһы.

Хыналыг авылыннан якынча 5 км ераклыкта, диңгез дәрәҗәсеннән якынча ~3000 м биеклектә Шахдаг тавының сырт тармагында, Гызыл-гая кыясының итәгендә Атешгяһ урнашкан – бу табигый ялкын белән Зәрдөштлек гыйбадәтханәсе. Гыйбадәтханә элекке хәрабәләр урынында 2016 елда World Zoroastrian Organisation һәм Азәрбайҗан мәдәният һәм туризм министрлыгы тырышулары ярдәмендә торгызылган булган. [1]. Һәйкәл 4647 номеры белән Азәрбайҗанның тарихи һәм мәдәни һәйкәлләре реестрына кертелгән булган.[2] Кавказның бу өлешенең югары урыннарында нигезендә Зәрдөштлек булган культ корылмалары булуы турында төрле авторлар күп мәртәбә искә ала.

Хыналыг Атешгяһы янында торгызылган Атешгяһ, Азәрбайҗан.

XVII гасыр сәяхәтчесе Адам Олеарий шулай дип яза: «...Эльбурс Грузия белән чиктәш Табесеран өлкәсендә Кавказ тауларының өлеше булып тора, аның биеклекләре хәзер тасвирланган таулардан яхшы күренә. Бу Эльбурста фарсылар кайчандыр сүнми торган утны тотканнар һәм аңа табынганнар; әмма хәзер бу ут һәм аның табынучылары юк…, алар шуннан Һиндстанга юл тотканнар...» [3] Олеарий тәкъдим иткән тасвирлама һәм картадан Эльбурс дип ул Шахдаг тавын атаган һәм тәңгәл килгән рәвештә бу аның сырт тармагында урнашкан табигый утлар турында сүз бара.
Дин әһеле Макар Бархударянц 1893 елда ут гыйбадәтханәләре турында мәгълүмат китерә , алар арасында Хыналыгтагы да искә алына: «…Багин (гыйбадәтханә) Куба өязендә Хыналык авылы янында Атешгях исемле янартау янында төзелгән булган, анда борынгы калдыкларда Һиндстаннан килгән кешеләр тарафыннан төрле корылмалар төзелгән булган».[4]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]