Чусавай

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Чусавай latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Чусавай
Флаг Чусового[d]
Flag of Chusovoy (Perm krai).pngCoat of Arms of Chusovoi (Perm krai).png
Chusovoi 03.jpg
Нигезләнү датасы 1878
Дәүләт Flag of Russia.svg Россия
Нәрсәнең башкаласы Чусавай районы[1] һәм Чусовское городское поселение[d][1]
Административ-территориаль берәмлек Чусовское городское поселение[d][1]
Халык саны 44 779 кеше кеше (1 гыйнвар 2018)[2]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 170 метр
Бүләкләр
Хөрмәт Билгесе ордены
Мәйдан 95 км²
Почта индексы 618204
Җирле телефон коды 34256
Commons-logo.svg Chusovoi Викиҗыентыкта

Чусовой, Чусавай[3] (рус. Чусовой) — Пирем краенда урнашкан шәһәр, Чусовой районының административ үзәге.

Халык саны — 46 740 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 71 203 кеше. (2010).[4]

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр Чусовая елгасы өстендә, Пиремдан 226 километр төньяк-көнчыгышрак урнаша. Свердловск тимер юлының Чусовская тимер юл станциясе.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

XVI гасырдан Камасино исеме астында таныш. Бистәнең алдагы үсеше Пирем — Камасино (Чусовская) — Түбән ТагилЕкатиринбур тимер юлы (1874 елда төзелә) һәм металлургия заводы төзелеше (18941898 еллар) белән бәйле.

1923 елданЧусовой районы үзәге.

1926 елда шәһәр тибындагы бистә статусын ала.

1933 елда шәһәр статусын ала.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1897[5] 1926[5] 1931[5] 1939[5] 1959[6] 1970[7] 1979[8] 1989[9] 2002[10] 2010[4]
~1 000 ~18 000 ~32 000 ~43 000 60 658 58 202 56 447 57 874 51 615 46 740

Милли состав (2002): руслар — 91,3%, татарлар — 4,7%, украиннар — 0,9%.[11]

Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Металлургия заводы, агач эшкәртү комбинаты.

Тимер юл транспорты ширкәтләре, төзелеш материалларны ясау ширкәтләре, азык-төлек сәнәгатенең предприятеләре.

Татар матбугаты[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1935—1938 елларда шәһәрдә татар телле «Udarnik» («Ударник») гәҗите нәшер ителгән.

Югары уку йортлары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Урал дәүләт техника университетының филиалы.

Галерея[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр панорамасы
Шәһәр панорамасы

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 1,2 ОКТМО
  2. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаФедераль дәүләт статистикасы хезмәте.
  3. «Jaꞑalif» журналы, 1929
  4. 4,0 4,1 http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 http://www.mojgorod.ru/permsk_obl/chusovoj/
  6. 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. 2002 ел сан алу базасы

Тышкы сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]