Эчтәлеккә күчү

Чусавай

58°17′00″ т. к. 57°49′00″ кч. о.HGЯO
Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Чусавай latin yazuında])
Чусавай
Байрак[d]
Нигезләнү датасы 1878
Сурәт
Рәсми исем Камасино
Дәүләт  Россия
Нәрсәнең башкаласы Чусавай районы[1] һәм Чусовское городское поселение[d][1]
Административ-территориаль берәмлек Чусовское городское поселение[d][1]
Сәгать поясы UTC+05:00
Халык саны 44 780 (2023)[2]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 170 метр
Бүләкләр
Хөрмәт Билгесе ордены
Мәйдан 95 км²
Почта индексы 618204
Рәсми веб-сайт chusokrug.ru һәм chusokrug.ru​(рус.)
Җирле телефон коды 34256
Объектның күренешләре өчен төркем [d]
Карта
 Чусавай Викиҗыентыкта

Чусовой, Чусавай[3] (рус. Чусовой) — Пермь краенда урнашкан шәһәр, Чусовой районының административ үзәге.

Халык саны — 46 740 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 71 203 кеше. (2010).[4]

География

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр Чусовая елгасы өстендә, Пермьдан 226 километр төньяк-көнчыгышрак урнаша. Свердловск тимер юлының Чусовская тимер юл станциясе.

Тарих

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

XVI гасырдан Камасино исеме астында таныш. Бистәнең алдагы үсеше Пермь — Камасино (Чусовская) — Түбән Тагил — Екатеринбург тимер юлы (1874 елда төзелә) һәм металлургия заводы төзелеше (1894—1898 еллар) белән бәйле.

1923 елдан — Чусовой районы үзәге.

1926 елда шәһәр тибындагы бистә статусын ала.

1933 елда шәһәр статусын ала.

Халык

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
1897[5]1926[5]1931[5]1939[5]1959[6]1970[7]1979[8]1989[9]2002[10]2010[4]
~1 000~18 000~32 000~43 00060 65858 20256 44757 87451 61546 740

Милли состав (2002): руслар — 91,3%, татарлар — 4,7%, украиннар — 0,9%.[11]

Икътисад

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Металлургия заводы, агач эшкәртү комбинаты.

Тимер юл транспорты ширкәтләре, төзелеш материалларны ясау ширкәтләре, азык-төлек сәнәгатенең предприятеләре.

Татар матбугаты

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1935—1938 елларда шәһәрдә «Udarnik» («Ударник») гәҗите нәшер ителгән.

Югары уку йортлары

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
  • Урал дәүләт техника университетының филиалы.

Танылган шәхесләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Галерея

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Шәһәр панорамасы
Шәһәр панорамасы

Искәрмәләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
  1. 1 2 3 ОКТМО
  2. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2023 года (с учётом итогов Всероссийской переписи населения 2020 г.) — Росстат, 2023.
  3. ↑ «Jaꞑalif» журналы, 1929
  4. 1 2 архив күчермәсе, archived from the original on 2011-06-27, retrieved 2013-01-09
  5. 1 2 3 4 архив күчермәсе, archived from the original on 2016-03-03, retrieved 2013-01-09
  6. ↑ 1959 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  7. ↑ 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  8. ↑ 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. ↑ 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. ↑ 2002 елгы Бөтенроссия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. ↑ 2002 ел сан алу базасы, archived from the original on 2019-07-12, retrieved 2013-01-09

Тышкы сылтамалар

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Чыганак — https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Чусавай&oldid=4454403