Шондыбан (ансамбль)

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Шондыбан (ансамбль) latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Коми-Пермяк «Шондыбан» ансамбле
рәсем
Төп мәгълүмат
Жанр

фольклор

Барлыкка килгән

1939

Таркалган

1940-1941, 1959-1991

Илләр

РусияFlag of Russia.svg Русия
(Пирем крае)

Шәһәр

Кудымкар

Тел

коми-пермяк, рус

Состав

21 артист

http://etno-kpo.umi.ru/

«Шондыбан» (коми-перм. Шондiбан[1]), дәүләт (край) мәдәният оешмасы Коми-Пермяк «Шондыбан» ансамбле — Пирем крае Кудымкар шәһәрендә иҗат итүче һөнәри сәнгать коллективы, край мәдәният оешмасы «Коми-Пермяк этномәдәният үзәге» составында эшли. Коми-Пермяк мәдәниятен саклауда әһәмияте зур.

Сәнгать җитәкчесе (2000 елдан) — Елена Васькина.
Хормейстер — Ольга Забоева.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

«Шондыбан» ансамбле
Оркестр артистлары
Ансамбль Франциядә фестивальдә

Катнашкан фестивальләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыгышлары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Коми-Пермяк мөхтәриятле бүлгесе (2005 елга кадәр), Пирем шәһәре, Пирем өлкәсе (хәзер крае), Коми Республикасында, Удмуртиядә, Хант-Манси АО, Питырбур, Мәскәү, Маҗарстан, Франция, Испаниядә гастрольләре уза.

Репертуар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ансамбль чыгышларының үзәгендә — Коми-Пермяк округы байрагы Коми-Пермяк мәдәниятенең төбәк үзенчәлекләрен күрсәтүче җырлар һәм биюләр. Җырлы - биюле күренешләрдә борынгы йолалар, гореф-гадәтләр, бәйрәмнәр, уеннар күрсәтелә. Милли уен кораллары кулланыла: тынлы уен кораллары – пэляны (күп саплы сыбызгы), буксана; тавышлы уен кораллары – пу-барабан, «зиль-зёль», «шуршор», үзенчәлекле кыллы уен коралы – сигудэк (яллы эскрипкә).

Җырлы-биюле күренешләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Борынгының тере кайтавазы» (Важ кадлöн ловья говк, Живое эхо прошлого)
  • «Урман аланында» (Яг дорын, На опушке леса)
  • «Җеп эрләшү» (Печкана помеч, Супрядки)
  • «Күңелле кызлар» (Гажа нывкаэз, Веселые девушки)
  • «Әни палас тукый» (Кыйэ мамэ джоджö дöра, Ткет мама половик)
  • «Сыра һәм ачы бал» (Сур да брага, Пиво и брага)
  • «Туган туфрак» (Чужан му, Родимая земля)
  • «Тусь масьтан»[4]

Яңа куелышлар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Үлән алмашыну көне» (Турун вежан лун, День смены травы) (2009)
  • «Семицко-Троицкие гулянья» (2012)

Биюләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Матур кыз» (Басöк нывка, Красивая девушка)
  • «Туп һәм тап»
  • «Сайланучан егет» (Вышитчись зонка, Разборчивый ухажер)
  • «Чабата үрәм» (Кыя ме нинкöмок, Плету я лапоток)

Җырлар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Миңа әти җитен чәчеп бирде» (Меным айэ кэдзис лён, Мне отец посеял лен)
  • «Күңелле киң урам» (Паськыт гажа улича, Широкая веселая улица)
  • «Сез кая барасыз» (Кытчэ тiйэ мунатэ, Куда вы идете) такмаклары

Рус телендә[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Камаринская» җырлы-биюле күренеше
  • «Во саду ли, в огороде» җырлы-биюле күренеше
  • «Вечер к вечеру» җыры
  • «Сосенушка» җыры
  • «Мой костер» җыры
  • «Озорные вертушечки» биюе
  • «Деревенский музыкант» биюе
  • «Шуточная кадриль» биюе
  • «Развеселые гулянья биюе[5]

Удмуртча[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Узган вакытлар» (Вылэм дырьёз, Былые времена)

Бүләкләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Коми-Пермяцкий автономный округ на рубеже веков/ сост. Л. П. Ратегова. Кудымкар: Коми-Пермяц. кн. изд-во, 2000. 392 с.: ил., С. 214-218.
  2. Климов В., Чагин Г. Круглый год праздников, обрядов и обычаев коми-пермяков. Кудымкар, 2005.
  3. Коми-пермяцкий ансамбль «Шондiбан», Кудымкар, 2001.

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Коми-Премяк теленнән «Кояш йөзе» дип тәрҗемә ителә
  2. Пирем крае энциклопедиясе сайтында
  3. Решение Президиума и исполнительного комитета Совета народных депутатов Коми-Пермяцкого автономного округа № 92 от 17 июня 1991 года
  4. Коми-Пермяк этномәдәни үзәге сайтында
  5. Пирем крае Коми-Пермяк бүлгесе буенча министрлык сайтында
  6. Коми-Пермяк дәүләт архивы сайтында