Шулган

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Шулган latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Шулган
Ил Русия
Федерация субъекты Башкортстан
Муниципаль район Тәтешле районы
Координатлар 56°9'12"N, 55°30'1"E
Халык саны 925 кеше
Сәгать кушагы UTC+5
Телефон коды 333 һәм 334
Почта индексы 452843
Автомобиль коды 02, 102
ГАТОБК коды 80 250 860 001
ОКТМО коды 80 650 460 101

ШулганБашкортстанның Тәтешле районында урнашкан авыл. 2010 ел җанисәбен алу буенча биредә 925 кешенең яшәве мәгълүм.[1]

Почта индексы — 452843, ОКАТО коды — 80250860001.

Тарихи белешмә[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шулган авылындагы Габделвәли Гәрәев сойлэве буенча, Шулган авылына чуралар (батырлар) заты нигез салган. Алар: Аккуз чура һәм анын энекәшлэре Байчура, Ятим чура, Фэкыйр чура. Калтасы районы Иске Бөртек авылыннан килгэн Гәрәй житэкчелегендэ Шулган, Кашкак, Тау авылларына нигез корганнар. Сонрак бу заттан, яна килгэн затлы нэселлэр белэн аралашып, Тубал заты, Гали заты, Талкар заты, Талкан заты, Әр заты, Кафер-тафер заты, Казанбай заты һ.б. нәселләр хасил булган. Кафер-тафер затынын тарихын болай сөйлиләр: Пугачев явы тар-мар ителгэч, бу якларга качкан марҗа килеп төшкән, үзен Пугачевнын хатынымын дип таныштырган. Патша гаскәрләре аны эзәрлекләп, куып баралар икән. Шулгандагы Фәйзулла исемле бер кеше аны өенә керткән, чәчләрен алдырып, битләрен корым белән буяган һәм марҗага бөтенләй сөйләшмәскә, авызыннан селәгәй генэ агызып торырга кушкан. Эзәрлекләп килүче патша хезмәтчеләре моны Фәйзулланын тиле кызы дип уйлап, ары киткәннәр. Бу марҗа азак Фәйзуллага гашыйк була һәм алар бергә яши башлыйлар, балалары туа. Бу нәселне Кафер заты дип йөртә башлыйлар....

Шулган халкынын тагын бер үзенчәлеге: алар элек-электэн милли хәрәкәтләрдә, азатлык очен корәшләрдә актив катнашып килгән. Гражданнар сугышында да Зәки Вәлиди җитәкләгән башкорт дивизиясенә дә утызлап кеше Казанга, татар дивизиясенә дә киткэн.

Урман - Гәрәй олысы старшинасы Җомакай Әскәров Шулган авылында туып усә. Архив белешмәләре буенча, ул - татар һәм Салават Юлаев, Емельян Пугачев кебек батырларның иң якың яудашларынын берсе була. Анын җитәкчелеге астында баш күтәрүчеләр 1773 елнын декарбрендә Уса шәһәренең, Бөре каласын яулап алалар, шушы ук елнын июнь аенда Әңгәсәк заводларын җимерәләр... Салават Юлаев та крестьян сугышы вакытында Бөре, Уса, Көңгер крепостьларына яу чапканда берничә тапкыр Тәтешле районы аша үтә. Аеруча озакка ул биредэ 1774 елда туткала. Шулган авылында сакланган риваять буенча, ул Җомакай Әскәров белэн Тәкмән-тау астына хәзинә күмеп калдыра.....

Гомумн, Шулган җирендә күренекле шәхесләрнең якты эзе бүген дә саклана. Халык шагыйре Әнгам Атнабаев Шулганда укытучы булып эшли, үзенен беренче пьесаларын Шулган сәхнәсенә алып чыга. Шулай ук күренекле шагыйрә Саҗидә Сөләйманова да биредә 1944-1946 елларда балалар укыта. Анын тыйнаклыгын, ихласлыгын, якты күңеллелеген чиксез сагыну белән сөйлиләр....[2]

Демография[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халык саны
2010[3]
925

Авыл белән бәйле шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

яңарт | SPARQL |сурәтләр тап


Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]