Югары Гәрәй
| Югары Гәрәй | |
|---|---|
| Дәүләт |
 Россия |
| Административ-территориаль берәмлек | Чалманарат авыл җирлеге[1] |
| Халык саны |
65 (1848)[2], 47 (1859)[3], 71 (1902)[3], 143 (1905)[3], 169 (1912)[3], 78 (1989) |
| Почта индексы | 423752 |
 | |
Югары Гәрәй — Татарстан Республикасының Актаныш районындагы авыл.
Географиясе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Югары Гәрәй Татарстанның башкаласы Казаннан көньяк-көнчыгышка таба 295 чакрым, ә район үзәге Актаныштан төньяк-көнбатышка таба 17 чакрым ераклыкта урнашкан[4].
Тарих
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Татар чыганаклары буенча, авыл XVII гасырда нигезләнгән[5]. Башкорт тарихчы-галиме Әнвәр Әсфәндияревның тикшеренүләре нигезендә, Югары Гәрәй (Яңа Гәрәй) авылы XIX гасыр башында нигезләнә, чөнки 1795 елда Түбән Гәрәй авылы исәпкә алынганда, Югары Гәрәй булмый[6]. 1816 елда 7 ревизия вакытында, анда 8 йортта 66 башкорт, 1834 елда 8 йортта — 63 башкорт, 1848 елда 11 йортта — 65 башкорт, 1859 елда 47 башкорт теркәлгән. 1902 елда — 71 башкорт; 1905 елда 24 йортта — 143 башкорт; 1912 елда — 169 башкорт (йорт)[6]. Халкы нигездә игенчелек һәм терлекчелек белән шөгыльләнгән. 1905 елда су һәм җил тегермәне, кибет, мәчет (1848 елдан) исәпкә алына[6].
Демография
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]| Халык саны | |||||||||||
| 1859 | 1897 | 1913 | 1926 | 1938 | 1949 | 1958 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| 103 | 126 | 169 | 246 | 266 | 225 | 210 | 157 | 120 | 78 | 60 | 44 |
2010 елгы җанисәп буенча төп милләтләр: татарлар.
2020 елгы халык санын алу нәтиҗәләре буенча биредә 31 кеше яши[7], шул исәптән:
татарлар — 100%[7].
Климат
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]| Тәүлек буена һаваның уртача температурасы | ||||||||||||
| Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| -11.5 °C | -11.2 °C | -6 °C | 3.9 °C | 13.1 °C | 18.7 °C | 20.4 °C | 17.6 °C | 11.9 °C | 4 °C | -5.3 °C | -10.8 °C | 3.7 °C |
Климат уртача континенталь. Кёппен-Гейгер климатлар классификациясе буенча климатның коды: Dfb[8]. Уртача еллык һава температурасы 3.7 °C.[9]
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ ОКТМО
- ↑ Әсфәндиярев Ә. Аулы мензелинских башкир — Уфа: Башкортстан китап нәшрияты, 2009.
- 1 2 3 4 Әсфәндиярев Ә. Аулы мензелинских башкир — Уфа: Башкортстан китап нәшрияты, 2009.
- ↑ Implementations of the haversine formula in 91 languages at rosettacode.org and in 17 languages on codecodex.com 2018 елның 14 август көнендә архивланган.
- ↑ Верхнее Гареево
- 1 2 3 Ә. З. Әсфәндиярев. Аулы мензелинских башкир. — Уфа: Китап, 2009. — С. 317-318. — 600 с. — ISBN 978-5-295-04952-1.
- 1 2 Дәүләт статистикасы Федераль хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча территориаль органы.
- ↑ World Map of the Köppen-Geiger climate classification, Institute for Veterinary Public Health, University of Veterinary Medicine Vienna
- ↑ NASA Surface meteorology and Solar Energy Data Set, RETScreen International
Чыганаклар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Татарская энциклопедия, Институт Татарской энциклопедии (ИТЭ) Академии наук РТ.
- Ә. З. Әсфәндиярев. Аулы мензелинских башкир. — Уфа: Китап, 2009. — С. 317-318. — 600 с. — ISBN 978-5-295-04952-1.
.png)
.gif)