Яраң өязе

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Яраң өязе
рус. Яранский уезд
Өяз үзәге гербы Губерна гербы
Өяз үзәге гербы
Губерна гербы
Губерна
Үзәк
Нигезләү датасы
Юкка чыгару датасы
Мәйдан
13 108 чакрым² (13 109 км²) (1897);
12 239 км² (1926)[1]
Халык саны
366 773 кеше (1897)[2]
397 730 кеше (1926)[1]
Vyatskaya gubernia Yaransky uezd.png

Яраң өязе (рус. Яранский уезд, чирм. Яраҥ уезд) — Вятка губернасы эчендә административ-территориаль берәмлек.

Өяз үзәге — Яраң шәһәре.

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чиктәшлек[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Як Өяз яки губерна
Төньяк-көнбатыш Кострома губернасы
Төньяк Котельнич өязе
Төньяк-көнчыгыш Орлов өязе, Нолинск өязе
Көнчыгыш Уржум өязе
Көньяк Казан губернасы (Царёвококшайск өязе, Козьмодемьянск өязе)
Көньяк-көнбатыш Түбән Новгород губернасы (Мәкәрҗә өязе)

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Яраң өязе әле XVII гасырда бар булган. 1708 елда ул юкка чыгарыла һәм Казан губернасына кертелә. 1719 елда Казан губернаның Казан провинциясе составында Яраң дистрикты оештырыла; 1727 елда дисриклар юкка чыгарылалар, һәм Яраң дистрикты Яраң өязенә үзгәртеп корыла.

1780 елдан — Вятка калгайлыгы (1796 елдангуберна) составында.

1802 елда өяз составына юкка чыккан Царёвосанчурск өязе территориясе кертелә.

19181924 елларда өяз составыннан Советск өязе чыгарылган.

1929 елда Яраң өязе юкка чыгарыла, ә аның территориясендә Түбән Новгород краеның Яраң, Санчурск, Пижанка һәм Советск районнары оештырылалар.

Административ бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1913 елда 33 волостька бүленгән.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Туган тел буенча состав (1897 елдагы җанисәбе буенча)

Яраң өязе (366 773 кеше)[3]
Тел Кешеләр саны  %
рус 315 342 86,98
мари 73 092 13,89
татар 262 0,07
башка телләр 210 0,06
Яраң шәһәре (4 808 кеше)[4]
Тел Кешеләр саны  %
рус 4 718 98,13
татар 42 0,56
мари 19 0,40
яһуд 17 0,35
башка телләр 27 0,56
Царёвосанчурск шәһәре (1 266 кеше)[5]
(өяз үзәге булмаган шәһәр)
Тел Кешеләр саны  %
рус 4 718 98,74
поляк 11 0,87
башка телләр 5 0,39

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]