Җидесу

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Җидесу latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Җидесу өлкәсе XX гасырда.

Җидесу (рус. Семиречье, каз. Жетісу)  — Урта Азиядәге тарихи һәм географик өлкә. Үз атамасын Балхаш күленә коючы елгалардан алган. Төньяктан Балхаш күле, көньяктан Тянь-Шань сыртлары, көньяк-көнчыгышта Җидесу Алатавы белән чикләнгән. Исем Или, Каратал, Биен, Аксу, Лепси, Баскан, Сарканд елгалары буенча.

Җамбыл Җабай улы (каз. Жамбыл Жабайұлы, (28 февраль 1846, Җамбыл тавы, Җамбыл өлкәсе-22 июнь 1945, Алматы) – казакъ халык шигърияте танылган шәхес, шигырьләр сүзенә үзенчәлекле оратор, җырау, җыршы.

Мохтар Әвәзов буенча Җидесу җире казакъ халкының сәнгать тормошонда зур роль уйнай, ул "сәнгать Җидесуда биеклеккә күтәрелгән", «XIX гасыр бүтән урыннарда аеруча сәнгать Җидесуда үсеш алган, безнең казакъ халкының айтыс саябырсып мизгел бүген сәнгать Җидесуда туплана» [1] дип яза.

Буга тарихи сәбәпләр бар иде. Беренчедән, Русия империясе колониаль кулы бу җиргә нык җитмәгән. Икенчедән, бу махсус гореф төбәк, чыннан да, күптән иде менде һәм китерде югары тамырлар үзешчән сәнгать мизгел өреге урында белән, XIX гасыр. Җидесуда бөек Абай Кунабаев, Биржан, Шашубай шагыйрьләр яшиләр.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. [«қазақ халқында ерекше дамыған айтыс өнері ХІХ ғасырдан бергі жерде өзге жерлерде саябырсып, Жетісу, оңтүстік өлкелерінде шоғырлана бастайды»]