Җирән кашка

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Җирән кашка latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
«Җирән кашка»
Җыр
Язылган билгесез
Көйязар(лар) халык
Сүзләр авторы халык
1812 ел сугышында катнашкан Башкорт-мишәр гаскәре полкларына Сибайда Һәйкәл.

«Ерән кашка», «Җирән кашка» (баш. Ерән ҡашҡа) — башкорт халык җыры, озын көй.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Беренче тапкыр С. Габәши тарафыннан язып алына һәм "Башҡорт халыҡ йырҙары" (1935) җыентыгында басылып чыга[1][2]. Аннары җырны Ф. Х. Камаев, Л. Н. Лебединский, Ф. А. Нәдершина, Г. З. Сөләйманов, Р. С. Сөләйманов, Х. Ф. Әхмәтов һ. б. язып ала.

Тасвирлама[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Җыр лиро-эпик характерда язылган. «Ерән кашка» Ватан сугышы (1812) вакыйгаларына бәйле. Җыр сугышка китүче егетләр белән аларны озатучы кызлар арасындагы диалог формасында эшләнгән, кушымтасында яугирнең туры юлдашы — атына мөрәҗәгате бар. Җыр 2 өлештән тора, җырның башы һәм кушымтасы капма-каршы (контрастлы) темпта башкарыла: озын көй стилендәге җырның баш өлешендә баскычлар буйлап түбәнәюче көй хәрәкәте өстенлек итә, дәртле кушымта салмак көйгә якыная, акрыная баручы каденция әйләнешләре җыр башындагы аһәңлелекне кайтара.

Җырны башкаручылар арасында: Нажия Аллаярова, Б. Н. Вәлиева, Рамазан Янбәков, Т. Рәшитова. Җырны курайчылар ансамбле өчен — А. М. Кобагошев, а cappella хоры өчен — Ш. З. Колбарисов, С. Ә. Низаметдинов, В. Г. Соколов, тавыш һәм фортепьяно өчен М. Ә. Мозаффаров, К. Й. Рәхимов эшкәртә. Җыр «Каһым түрә» операсында файдаланылган.

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Фоменков М.П. Башкирская народная песня. Уфа, 1976.
  2. http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/5429