Җылысыешлык

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Җылысыешлык latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Молекулалар хәрәкәтләре җисемнең эчке энергиясен билгели

Җылысыешлык - термодинамик система температурасы Т үзгәргәндә чыгарылган яки йотылган җылылык микъдары ул, кечкенә үзгәреш өчен дифференциаль тигезләмә:

Җылысыешлык - җисем 1 кельвинга суыну яки җылыту процессында чыгарылган яки йотылган җылылык булып тора.

Каты җисем җылысыешлыгы өчен Эйнштейн һәм Дебай теорияләрен чагыштыру. Дебай теориясе төгәлрәк тәҗрибәләргә туры килә.

Җылысыешлык процесс юлына бәйле, мәсәлән: даими күләмдә яки даими басымда җылысыешлык төрле була, шуңа күрә ул халәтнең дифференциалы булмый, ә процесс функциясе булып тора.

Чагыштырма җылысыешлык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Массалы җисемгә күбрәк җылылык кирәк, шуңа күрә чагыштырма җылысыешлык кулланыла:

Моләр җылысыешлык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

биредә  — җисемдә матдә микъдары;  — масса;  — моләр масса.

Чагыштырма һәм моләр җылысыешлык болай бәйләнгән:

  • Күләмдәге җылысыешллык:

Идеаль газ җылысыешлыгы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тәэсир итешми торган кисәкчекләр системасы (идеаль газ) җылысыешлыгы кисәкчекләр ирек дәрәҗәләре саны белән билгеләнә.

Даими күләмдә моләр җылысыешлык:

биредә ≈ 8,31 җ/(моль·К) — универсаль газ даимие,  — ирек дәрәҗәләре саны

Майер нисбәте буенча даими басымда моләр җылысыешлык белән болай бәйләнгән:

Кристалл җылысыешлыгы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Иң төгәл Дебай теориясе буенча кристаллның моләр җылысыешлыгы болай исәпләнә:

  • очракта җылысыешлык ,
  • очракта җылысыешлык .

Нәкъ бу бәйләнеш тәҗрибәгә туры килә.

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Лифшиц Е. М. Теплоёмкость // Физическая энциклопедия / Ред. А. М. Прохоров. — М.: Большая Сәвитская Энциклопедия, 1992. — Т. 5. — С. 77–78.
  • Лифшиц Е. М. Теплоёмкость // Большая сәвитская энциклопедия / Ред. А. М. Прохоров. — 3-е издание. — М.: Большая Сәвитская Энциклопедия, 1976. — Т. 25. — С. 451.
  • Сивухин Д. В. Обшчий курс физики. — Издание 5-е, исправленное. — М.: Физматлит, 2006. — Т. II. Термодинамика и молекуләрная физика. — 544 с. — ISBN 5-9221-0601-5.
  • Теплоемкость // Большая российская энциклопедия. — М.: Большая российская энциклопедия, 2016. — Т. 32. — С. 54.
  • Базаров И. П. Термодинамика. — 5-е изд. — СПб.—М.—Краснодар: Лань, 2010. — 384 с. — (Учебники длә вузов. Специальная литература). — ISBN 978-5-8114-1003-3.
  • Борн М. Критические замечания по поводу традиционного изложения термодинамики (рус.) // Развитие современной физики. — М.: Наука, 1964, с. 223—256.
  • Вукалович М. П., Новиков И. И. Термодинамика. — М.: Машиностроение, 1972. — 671 с.
  • Гиббс җ. В. Термодинамика. Статистическая механика / Отв. ред. Д. Н. Зубарев. — М.: Наука, 1982. — 584 с. — (Классики науки).
  • Гухман А. А. Об основаниях термодинамики. — Алма-Ата: Изд-во АН КазССР, 1947. — 106 с.
  • Гухман А. А. Об основаниях термодинамики. — М.: Энергоатомиздат, 1986. — 384 с.
  • Дьярмати И. Неравновесная термодинамика. Теория полә и вариационные принципы. — М.: Мир, 1974. — 304 с.
  • Залевски К. Феноменологическая и статистическая термодинамика: Краткий курс лекций / Пер. с польск. под. ред. Л. А. Серафимова. — М.: Мир, 1973. — 168 с.
  • Зоммерфельд А. Термодинамика и статистическая физика / Пер. с нем.. — М.: Изд-во иностр. лит-ры, 1955. — 480 с.
  • Клаузиус Р. Механическая теория тепла (рус.) // Второе начало термодинамики. — М.—Л.: Гостехиздат, 1934, с. 70—158.
  • Ландау Л. Д., Лифшиц Е. М. Статистическая физика. Часть 1. — 5-е изд. — М.: Физматлит, 2002. — 616 с. — (Теоретическая физика в 10 томах. Том 5). — ISBN 5-9221-0054-8.
  • Леонова В. Ф. Термодинамика. — М: Высшая школа, 1968. — 159 с.
  • Поулз Д. Отрицательные абсолүтные температуры и температуры во врашчаюшчихсә системах координат (рус.) // Успехи физических наук. — 1964, т. 84, № 4, с. 693—713.
  • Пригожин И., Кондепуди Д. Современная термодинамика. От тепловых двигателей до диссипативных структур / Пер. с англ. — М.: Мир, 2002. — 462 с.