Үзәк федераль бүлге

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Үзәк федераль бүлге latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү

Үзәк федераль бүлге яки Үзәк федераль округ — Русиянең көнбатыш өлешендә урнашкан административ оешма, 2000 елның 13-нче маенда Русия Президенты указы белән оештырылган.

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Округ территориясе 650 700 км2, ягъни Русия Федерациясенең 3,82 % мәйданын били.

Көнчыгыш-Аурупа тигезлегендә урнашкан; Валдай, Смоленск-Мәскәү, Урлар калкулыклары бар; Мещера һәм Ука-Тын уйсулыклар бар. Югарыгы ноктасы — 347 м (Валдай түбәсе).

Тышкы кергәндә: көнбатышта Белорусь белән, көньяк-көнбатышта Украина белән. Көньякта Көньяк, көнчыгышта волга, төньякта Төньяк-Көнбатыш федераль округлары белән кергәндә эчке бар.

Иң зур елгалары (җәяләр эчендә кушылдыклары): Идел (Ука), Тын (Воронеж), Днепр (Десна, Сейм), Көнбатыш Двина. Диңгезгә чыгышы юк.

Табигый зоналар (төньяктан көньякка): тайга, катнаш урман, киң яфраклы урман, урман-дала.

Табигый ресурслар: тимер мәгъдән (Курск магнит аномалиясе) — запаслар 40 млрд к. (рәсәйнекеннән 60 %), фосфоритлар (25 %), бокситлар (15 %), соры күмер — чыгару 1,5 млн к, цемент чималы (25 %), торф, урман, кара туфрак, су ресурслары.

Тимер юллары озынлыгы — 291 км 17 (рәсәйнекеннән 19,9 %), каты катламлы шоссе — 117 926 км (22,3 %).

Бүлгенең тәркибе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Үзәк федераль округ
Әләм Федерация субъекты Административ үзәк
1 Flag of Belgorod Oblast.svg Белгород өлкәсе Белгород
2 Flag of Bryansk Oblast.svg Брянск өлкәсе Брянск
3 Flag of Vladimirskaya Oblast.svg Владимир өлкәсе Владимир
4 Flag of Voronezh Oblast.svg Воронеж өлкәсе Воронеж
5 Flag of Ivanovo Oblast.svg Иваново өлкәсе Иваново
6 Flag of Kaluga Oblast.svg Калуга өлкәсе Калуга
7 Flag of Kostroma Oblast.svg Кастрама өлкәсе Кастрама
8 Flag of Kursk Oblast.svg Курск өлкәсе Курск
9 Flag of Lipetsk Oblast.png Липецк өлкәсе Липецк
10 Flag of Moscow.svg "'Мәскәү"'
11 Flag of Moscow oblast.svg Мәскәү өлкәсе Мәскәү , Красногорск
12 Flag of Oryol Oblast.svg Орел өлкәсе Орел
13 Flag of Ryazan Oblast.svg Рәзән өлкәсе Рәзән
14 Flag of Smolensk oblast.svg Смоленск өлкәсе Смоленск
15 Flag of Tambov Oblast.svg Тамбу өлкәсе Тамбу
16 Flag of Tver Oblast.svg Твир өлкәсе Твир
17 Flag of Tula Oblast.svg Тула өлкәсе Тула
18 Flag of Yaroslavl Oblast.svg Ярослав өлкәсе Ярыслау