Һаҗәр (Коръән)

гарәп. هَاجَر‎
Туу урыны	Мисыр
Үлем урыны	Мәккә
Күмелү урыны	Хиҗр Исмәгыйль
Ире яки хатыны	Ибраһим пәйгамбәр
Балалар	Исмәгыйль пәйгамбәр
Һаҗәр Викиҗыентыкта

Мәккәдәге әс-Сафа тавы

Һаҗәр (гарәп. هاجر‎ - Ибраһим пәйгамбәрнең хатыны һәм аның өлкән улы Исмәгыйльнең әнисе. Ул Инҗилдәге Агарь белән тиңдәш.

Тарих

"Живописное обозрение стран света" журналыннан чүлдәге Һаҗәр һәм Исмәгыйльнең күренеше.

Сара белән Ибраһим Бабылдан Мисырга килгәч, Мисыр фиргавене аңа Һаҗәрне бирә, ә ул аны үзенең хезмәтчесе итә. Сара озак вакыт баласыз булган, шуңа күрә Сара Ибраһимгә Хаҗәргә өйләнергә тәкъдим итә. Хаҗәр Ибраһимнең улы Исмәгыйльне тапкач, Сара сабыйдан да, Хаҗәрдән дә көнләшә башлый. Шуңа күрә Аллаһ Ибраһимгә ана белән улын Мәккәгә алып китәргә һәм анда калдырырга боера. Ибраһим буйсына һәм аларны сусыз чүлгә күчерә, ә үзе өенә кайта. Берникадәр вакыттан соң Һаҗәрнең су чыганагы бетә, һәм ул су эзләргә мәҗбүр була. Бик озак вакыт Сафа һәм Мәрва таулары арасында йөгергәннән соң, кечкенә Исмәгыйльнең аяклары астында Зәмзәм дип аталган чишмә барлыкка килә . Су чыкканда, Һаҗәр аңа "җыел, җыел!" дип кычкыра, ә гарәпчә бу "зәмзәм" дип яңгырый, чыганакның атамасы да шуннан килеп чыга.

Бу вакыйгалар истәлегенә Хаҗ һәм Гомрә кылучылар Сафа һәм Мәрва таулары арасында 7 тапкыр йөгерергә тиешләр. Һаҗәр дә су эзләгән чакта 7 тапкыр йөгереп узган, дип исәпләнә.

Һаҗәр белән Исмәгыйль Зәмзәм янында урнашалар, һәм берникадәр вакыттан соң Йәмәннән җөрһүмиләр кабиләсе Мәккә төбәгенә якынлаша. Алар Һаҗәрдән анда урнашырга рөхсәт сорыйлар, һәм ул аларга калырга рөхсәт итә. Балигъ булгач, Исмәгыйль җөрһүм хатынына өйләнә, аның 12 улы була. Һаҗәр үлә һәм Кагъбә янында, хәзерге вакытта Хиҗр Исмәгыйль дип аталган урында күмелә .

Әдәбият

• Али-заде А. А. Хаджар // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8.