Әнвәр Хоҗа
| Әнвәр Хоҗа | |
|---|---|
.jpg) | |
| Туган телдә исем | алб. Enver Halil Hoxha |
| Әйтелеш | |
| Туган | 16 октябрь 1908[1] Җирокастыр[d], Албания[2] |
| Үлгән | 11 апрель 1985[3][1][4][…] (76 яшь) Тирана, Албания[5] |
| Үлем сәбәбе | Фибрилляция желудочков[d] |
| Күмү урыны | Тирана |
| Яшәгән урын | Ish-Blloku[d] |
| Ватандашлыгы | Албания халык социалистик җөмһүрияте |
| Әлма-матер | Париж университеты[d], Брүссел ирекле университеты[d], Монпелье үниверситеты[d], Институт марксизма-ленинизма при ЦК КПСС[d], Мәскәү дәүләт лингвистика университеты[d], Брюссель ирекле университеты[d], И.В. Сталин исемендәге Көнчыгыш хезмәт ияләренең коммунистик университеты һәм Albanian National Lyceum[d] |
| Һөнәре | партизан, сәясәтче |
| Сәяси фирка | Франса коммунистик фиркасе[d], Коммунистическая партия Бельгии[d] һәм Албания хезмәт фиркасе[d] |
| Җефет | Неджмие Ходжа[d] |
| Балалар | Илир Ходжа[d] |
| Катнашкан сугышлар/алышлар | Испания ватандашлар сугышы[d], Икенче бөтендөнья сугышы һәм Operation Valuable[d] |
| Хәрби дәрәҗә | армия генералы |
 | |
.svg) | |
Әнвәр Хәлил Хоҗа (алб. Enver Halil Hoxha ; 1908 елның 16 октябре, Гирокастра, Османлы империясе — 1985 елның 11 апрелендә, Тирана, Албания Халык Социалистик Республикасы) — Албан революцион, дәүләт эшлеклесе, сәяси, хәрби һәм партия эшлеклесе, һәм марксизм-ленинизм теоретикы иде. 1944—1985 елларда Социалистик Албания лидеры. Албания Халык Герое (1995-нче елда исемнән мәхрүм). Ул Албаниянең Демократик фронты председателе һәм 1944 елдан үлеменә кадәр Албан кораллы көчләренең Баш Командующие иде. Ул озак еллар, 1944—1954 елларда Албания Премьер-Министры булып эшләде, һәм төрле вакытта тышкы эшләр һәм оборона министры булды. Марксизм-ленинизм өлкәсендә күп санлы теоретик әсәрләр авторы, КПСС, КПК политикасын тәнкыйтьләүче, шулай ук Көнчыгыш блокның күп илләре, Пол Пот, Фидель Кастро, КХДР, Чаушеску, Кушылмау хәрәкәт һәм АКШ тышкы сәясәте.
Хакимияткә килгәч, ул Икенче бөтендөнья сугышыннан соң хәрабәләрдә калган илне торгызуга игътибарын юнәлтте. Ул идарә иткән кырык елдан артык вакыт эчендә албан икътисады, мәгариф һәм сәламәтлек саклау үсешендә уңышларга ирешелде, беренче тимер юл линиясе төзелде, югары белем бирү системасы (Фәннәр академиясе Албания һәм Тирана университеты), профессиональ театр, телевидение төзелде; өлкән халыкның белеме дәрәҗәсе 5 % тан алып 98 % ка кадәр артты, илнең авыл хуҗалыгы өлкәсендә үз-үзен тәэмин итүгә ирешелде. Ул илне икътисадый, сәнәгать һәм аграр державага, шулай ук атеистик дәүләткә әйләндерде.
Тышкы сәясәттә башта Югославия һәм СССРга йөз тота, ләкин Совет-Югославия конфликтында соңгысы позициясенә баса. СССРда десталинизация башланганнан соң Албания аның белән мөнәсәбәтләрне өзде һәм маоистик Кытай белән тыгыз хезмәттәшлекне үстерә башлады. Әмма Кытайда реформачылар хакимияткә килү бу ил белән дә мөнәсәбәтләр өзелүгә китерде, нәтиҗәдә, шулай ук марксизм-ленинизм идеологиясенә торган аерым оешмалар кабул иткән йөреш ходжаизм идеологиясе барлыкка килде.
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- 1 2 Encyclopædia Britannica
- ↑ Ходжа Энвер // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
- ↑ Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых даных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform, платформаи додаҳои боз, ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы, гом бæрæггæнæнты платформæ, ashıq maǵlıwmatlar platforması — 2011.
- ↑ Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
- ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118553879 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
| Агымнар | |
|---|---|
| Кешеләр | |
| Партияләр һәм оешмалар | |
