Әхмәтхаҗи Рәхманкулов
| Ватандашлык |
 Россия империясе |
|---|---|
| Туу датасы | 7 февраль 1837 |
| Туу урыны | Троицк, Троицк өязе, Ырынбур губернасы, Россия империясе |
| Үлем датасы | 1921 |
| Үлем урыны | Троицк, Троицк өязе, Чиләбе губернасы, РСФСР |
| Һөнәр төре | исламский служитель культа |
| Бүләкләр |
 |
Әхмәтхаҗи Гәбделзаһир улы Рахманкулов (7 февраль 1837 ел,Троицк[1] — 1921 ел, шунда ук) — ислам дине эшлеклесе, укытучы, халидия-нәкышбәндийә[2] суфи кардәшлеге шәехе.
Биографиясе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Әхмәтхаҗи Рәхманкулов 1837 елның 7 февралендә Оренбург губернасының Троицк шәһәрендә, XVIII гасыр ахырында Казан губернасынан башкорт Урал аръягына күченгән кешеләр гаиләсендә туган[3].
Ул җәдит хәрәкәтендә катнашкан һәм тагын бер йогынтылы Троицк теологы Зәйнулла Рәсүлевның якын хезмәттәше булган[1] . Рәсүлев һәм сәүдәгәр Габделвәли Яушев белән берлектә ул яңа аваз-хәреф ысулын кулланып, грамоталылыкка өйрәтүне оештырган.
1876 елның мартында ул Троицк шәһәренең Беренче җәмигъ мәчетенең ахуны итеп раслана[3].
1894 елда, Троицкк имамы Мөхәммәт Бикмәтов белән хезмәттәшлектә, Әбделвәли Яушевның финанс ярдәме белән, «Мишкат әл-мәсабих» («Яктылыклар урыны») хәдисләр китабын бастырып чыгара[3].
1895 елда мөфти М. Солтанов һәм Әбделвәли Яушев белән бергә ул Николай IIнең коронация таҗ кию тантанасына чакырыла. Троицкны Санкт-Петербургта һәм Чистайда Россия мөселман хәрәкәтендә катнашучыларның киңәшмәләрендә тәкъдим итә, анда 1905 елда Түбән Новгородта узган беренче Бөтенроссия мөселман съездын оештыру турында карар кабул ителә.
1905 елда аңа Анненский тасмасында «Тырышлык өчен» алтын медале бирелә[3].
XX гасыр башында ул шулай ук «Дарулмөгаллимәт» мөселман кызлар мәктәбендә укыткан.
Ул 1921 елда вафат була, туган шәһәрендәге иске мөселман зиратына җирләнә.
Аның шәхси акчасына Троицк өйәзе [Рәдүт авылында мәчет төзелә, һәм улы Хәсән имам була[3].
Шулай ук карагыз
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- 1 2 Рауф Гизатуллин. Троицкому ахуну покровительствовал сам император Николай II 2020 елның 23 сентябрь көнендә архивланган — Южноуральская Панорама, 13 марта 2017
- ↑ «Нәкышбәндийә» Татар энциклопедиясе
- 1 2 3 4 5 Рахманкулов Ахмат-хазий 2025 елның 14 август көнендә архивланган — Ислам на территории бывшей Российской империи. Энциклопедический словарь. М.: 2006, 2018 — Исламология — первая русскоязычная электронная энциклопедия по исламу
Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- «Халидия» Татар энциклопедиясе
- Рәүф Гыйзатуллин. Сәүдәгәрләр белән хаҗ. Мөселман гаилә хокукы мәсьәләләре, Троицк муллалары редакцияләгән — Южноуральская панорама, 2017 елның 14 феврале.
- Ахмадхаджи Абдулзахирович Рахманкулов (Ахун хазрат) (1837—1922)(үле сылтама)