Әюкә (җыр)

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Әюкә (җыр) latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү

Әюкә (баш. Айүкә) - башкорт халык җыры. Башкортларга зыян китерүче - Әюкә калмыкларның юлбашчысы турында җыр.

Ирония буенча, зыян китерүче турында Тәфтиләү җыры кебек, зыян китерүче турында «Әюкә» җырының да ике тавсирламасы бар.

Беренче версиясе буенча Әюкә җыры мәгънәсе аның сүзләрдән чыга. Көнкүреш буенча башкортларга якын, 15-19 гасырларда күрше яшәүче калмыклар "Дус-ишен дә дип ук йөргәннәр". Ләкин 1720 елда Петр I боерыгы буенча Әюкә калмыкларның юлбашчысы Башкортостанга ихтилалларны бастыру өчен үз гаскәрләрен җибәрә. Һәм артабан да калмыклар гел башкортларны бастыру өчен кулланыла.


« Мәскәү Далада калмык кулы белән сугыша
»

Бу хәл "Күк сырт кына икән шул аның да күбесе, Дошман булган икән дә аларның күбесе" халык җыры сүзләрдә күрсәтелә.

Икенче версиясе буенча Әюкә халык җыры сүзләре баткак җирләр турында, анда мүк һәм камышлар да күп үсә[1].

Текст [1][үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

tt: Әюкәнең, ай, бүресе,
Күк сырт кына икән шул аның да күбесе.
Дус-ишен дә дип ук йөргәннәрнең
Дошман булган икән дә аларның күбесе.

ba: Айүкәнең, ай, бүреһе,
Күк һырт ҡына икән шул уның да күбеһе.
Дуҫ-ишмен дә тип үк йөрөгәндәрҙең
Дошман булған икән дә уларҙың күбеһе.


Шулай ук карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]