Estoniä

Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.

Estoniä Cömhüriäte
Eesti Vabariik

Milli şiğär:
Räsmi tele	Esti
Başqalası	Tallinn
Prezident	Toomas Hendrik Ilves
Premyer-Ministrı	Andrus Ansip
Mäydanı  - Barısı  - % su	129. urın 45,226 km² 4.56%
Xalqı  - Barısı (2003)  - Tığızlığı	150. urın 1,406,556 31/km²
Bäysezlege	(SSSR'dan) 1991, 20. August
Aqça	Yevro
Säğät zonası	UTC +2
Milli ilköye	Mu isamaa, mu õnn ja rõõm
İnternet TLD	.ee
Telefon kodı	372

Estoniä, räsmi iseme Estoniä Cömhüriäte (Esti: Eesti Vabariik) Baltik Buyında, Baltik Diñgezendä urnaşqan. Kürşeläre: könçığışta Räsäy, könyaqta Latviä.

Millätläre

Estilär (2/3), Urıslar (1/3), Ukrainnar, Yähüdlär, Tatarlar (0.2%) h.b.

Milli Dine

Räsmi dine yuq.

Estilär: Luteran Xristianlığı; keçe öleşe Ortodoks Xristian

Urıslar: Ortodoks Xristian

Başqalar: Katolik Xristianlığı, İslam, Yähüd dine

Tarix

Borınğı Tarix

Estoniä cirendä borınğı zamannardan Fin-Uğır qäbilläre yäşilär. Alar xäzerge Estilärneñ babaları.

Urta Ğasırlar

Estilär Kiev Rustän kilgän missionärlärdän Pravoslavie qabul itälär

1227. yılda Estoniäne Almanlar (German Sword Brethren) häm Dänmarklı üz kontrolenä alalar; Estilär Katolik dine qabul itälär

Estoniä Dänmark, Şvetsiä, Pülşä sostavına kerä

Reformatsiä waqıtında Estilär Luteran dine qabul itälär.

Yaña Ğasırlar

Petr I Estoniäne Rusiä İmperiäse çigenä kertelä.

Oktäber İnqıylabınnan soñ (1918. yılnıñ 24. Fevräl) Estoniä üz bäysezlegen iğlan itä.

1940. yılda Estoniäne Sovetlar Berlegeneñ Xäkimiäte üz kontrolenä ala. Estoniä SSRBğa kerä

1941-1944 – Alman buysındıruı

1991. – SSRBdan çığa

1994. Estoniädän soñğı Rusiä ğäskäre çığa

Xäzerge Estoniä

2004. yılnıñ 29. Martta NATO blogına kerä

2004. yılnıñ 1. Mayda Awrupa Berlegenä kerä

Säyäsät

Estoniä kostitutsion demokratiä dip sanala. Prezidentnı parlament (Riigikogu) saylıy.

İdärä büleneşe

Estoniägä 15 maakond (cir) kerä:

• Harju Maakondı (Harjumaa)
• Hiiu Maakondı (Hiiumaa)
• Ida-Viru Maakondı or Könçığış Virumaa (Ida-Virumaa)
• Järva Maakondı (Järvamaa)
• Jögeva Maakondı (Jõgevamaa)
• Lääne Maakondı (Läänemaa)
• Lääne-Viru Maakondı or Könbatış Virumaa (Lääne-Virumaa)
• Pärnu Maakondı (Pärnumaa)
• Pölva Maakondı (Põlvamaa)
• Rapla Maakondı (Raplamaa)
• Saare Maakondı (Saaremaa)
• Tartu Maakondı (Tartumaa)
• Valga Maakondı (Valgamaa)
• Viljandi Maakondı (Viljandimaa)
• Vöru Maakondı (Võrumaa)

Cäğräfiä

Balik Diñgeze buyında urnaşqan. Urmannar 47% mäydanında üsälär. Estoniädä yaqınça 1400 kül bar. Alardan iñ zur - Peipsi küle (Çudskoye). 1500läp utırawlar bar. Zur utırawları: Saaremaa wä Hiiumaa. Zur yılğası: Narva yılğası. İñ zur tawı: Suur Munamägi.

Zur şähärläre: Tallinn, Tartu, Pärnu, Narva, Kohtla-Järve.

İqtisad

Soñğı iqtisadi krizise 1999. yılda bula.

1999.nıñ Noyäberdä Estoniä WTOğa kerä.

Estoniäneñ tiz üsüçe iqtisadı yaña investisiälär kertä.

Xalıq

SSSRdan çığuınnan soñ rus telele keşelär Estoniädän berniçä yıl kilälär. Läkin şul yıllarda kilmägän häm Estoniädä qalğan keşelär xäzer problemsız yäşilär.

Mädäniät

Estoniä bik mädäniätle il. SSSRda Estoniä mädäniäte ürnäk mädäniät dip sanıldı.

Päräwezdä

• Official State Website (eRiik) - in English
• Estonia Country Guide
• Estonica - from A to Z about Estonia
• Association Of Baltic German Knighthoods

Baltık buyı illäre
Estoniä | Finlândiä | Kareliä | Latviä | Litva