Internet Movie Database

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Internet Movie Database latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Internet Movie Database
Internet Movie Database
IMDB Logo 2016.svg
Нигезләү датасы 17 октябрь 1990
Шигарь тексты Movies, TV and Celebrities һәм Фильмнар, ТВ һәм танылган затлар
Әсәр яки аның атамасы теле инглиз теле
Кулланылган тел инглиз теле
Хуҗасы IMDb.com, Inc.[d]
Рәсми веб-сайт imdb.com(ингл.)
Эзләү калыбы http://www.imdb.com/find?q=$1
Төп үзлек IMDb ID[d]
Alexa рәнке 58[1]
Commons-logo.svg Internet Movie Database Викиҗентыкта

Internet Movie Database (IMDb, инглизчәдән — «Кинофильмнар Интернет-базасы») — дөньяда кинематограф турында иң эре веб-сайт һәм бирелмәләр базасы.

Базада, 2017 елның декабренә, 4,7 млн артык кинофильмнар, телесериаллар һәм аларның аерым серияләре турында, шулай ук 8,3 млн кино белән бәйле персоналар, — актёрлар, режиссёрлар, сценаричылар һ. б. турында мәгълүматлар җыелган.[2]

1998 елдан бирелмәләр базасы белән Amazon.com ширкәте ия итә. IMDb-дагы мәгълүматның күбесе ирекле, шулай ук IMDb.com сайты ирекле програм тәэминаты (Apache, Perl һ. б.) нигезендә эшли.

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1990 елның 17 октябрендә, күп кенә кино яратучыларны берләштергән, «Usenet rec.arts.movies яңалыклар төркеме», ул вакытта 10 меңгә якын фильмнарга һәм телесериалларга 23 меңнән артык мәкаләләр тоткан, үзенең FAQ-сын индекслатырга уйлагач, — IMDb-га нигез салучыларның берсе (әлеге аның башкаручы директоры) — Кол Нидһәм, кинофильмнар бирелмәләр базасын оештыру өчен, берничә Unix-скриптлар язган. Ул вакытта база «rec.arts.movies movie database» дип атала иде, «Internet Movie Database» исеме соңырак барлыкка килде.

Акрынлап база зурайды һәм техник буенча камилләшкәләде. 1993 елда база Бөтендөнья пәрәвезендә, Уэльстагы Кардифф университеты серверларында, килеп чыкты. Инде ул вакытта база Интернетта киң танылган иде. 1996 елның гыйнварында «Internet Movie Database, Ltd» ширкәте барлыкка килде. Базаны ясаучылар аның акционерләре булып чыктылар. Киң танылганлыкка кармастан, база ясаучыларга хобби булып кына дәвам иткән иде — аларның күбесендә башка өзлексез эш урыннары булган.

Тиздән база университет серверларының ресурсларын тотып бетерде дә АКШ-дагы һәм Бөекбританиядагы аерып бирелгән серверларга күченде. Бер елдан соң аерып бирелгән серверларның саны 9 иде инде, әмма бу куәтлелекләр барыбер җитми булып чыкты. Базаны тоту кыенырак була башлады — сайтны алга алып барырга ресурслар җитеп бетми башлады. Берничә ширкәт IMDb-ны сатып алырга тәкъдим иткән иде, әмма базаның энтузиастлары ышанмагананар аларга — шушы ширкәтләр IMDb-да кино яратучылар өчен бердәнбер проект урынына маркетинг платформасы күргәннәр.

1998 елда «Amazon.com» ширкәтеннән Җефф Бэзос IMDb белән элемтәгә керде. IMDb ресурсларына гомуми түләүсез керү мөмкинлеген бозмау шартларын үтәрмен дип, ул IMDb акцияләренең өлешен сатып алырга тәкъдим итте. Капитал салуга алмашып, ул Amazon.com өчен кинопродуктларны IMDb.com сайты аша сатырга хокук теләгән иде. Шул вакыттан IMDb һәм Amazon.com хезмәттәшлек башладылар. Шушы сәбәпләр аркасында шактый зур булып серверлар көчләре киңәйтелде. «IMDb Ltd» акционерләренә дивидендлар түләнә. IMDb энтузиастларының күбесе ширкәт штатына кабул ителделәр, шулай ук яңа персонал да эшкә алынды. Бүгенгесе көнгә бу зур бизнесның кино яратучы-альтруистлар энтузиастлар берләшмәсе белән үзара ярдәм итешүенең аз санлы мисалларының берсе.

Базаның күп бүлекләре әле хәзер дә шактый зур дәрәҗәдә үз теләкләре белән эшләгән кулланучылар белән тутырыла һәм төзәтелә, шулай итеп ул вики-проектларына охшаш; актив катнашучылар кертемнәренә бәя бирү системасы да бар[3]. Википедиянең кинематографик мәкаләре өчен IMDb нигезле чыганак буларак кулланыла, әмма тема буенча төп яки бердәнбер чыганак дип куллану өчен шактый ышанычлы дип танылмый.

IMDb сайтына ай саен миллионнан артык кеше керә, ул Бөтендөнья пәрәвезенең йөз иң киң танылган сайтларының берсе. Әмма, фильм турында күберәк мәгълүмат алыр өчен, сайтта теркәлергә кирәк.

Тавыш бирүләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

IMDb-ның киң танылган мөмкинлеге — онлайн-тавыш бирүләр. Сайтка керүче теләсә кайсы теркәлгән кулланучы, фильмнар өчен рейтинг чыгарып, аларга тавыш бирә ала. 1-дән («иң начар фильм») 10-га («шедевр») кадәр баллар. Шулай итеп, IMDb-да сайтка керүчеләрнең фикере буенча 250 иң яхшы бөтен заманнар фильмнары ачыкланганнар. Шулай ук 100 иң начар фильмнар да ачыкланганнар. 250 иң яхшы фильмнар рейтингын ясаганда тавыш биргәннәрнең барысының да тавышларын исәпкә алмыйлар. Тавышлар исәпләүчене «әйләндерүләрдән« качу максаты хакына махсус чаралар кулланыла. Мәсәлән, даими тавыш бирүче катнашучыларның гына тавышлары исәпкә алына. Жанрлар буенча, унъеллыклар буенча һ. б. фильмнарның аерым рейтинглары бар.

IMDb юрамасы буенча иң яхшы фильмнар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

2017 елның 2 июненә 25 иң яхшы фильмнар:

  1. Шоушенктан качу (Фрәңк Дарабонт, 1994) 9,3 — 10 йолдыздан (1,81M)
  2. Исем атасы (Фрәнсис Форд Коппола, 1972) 9,2 — 10 йолдыздан (1,24M)
  3. Исем атасы 2 (Фрәнсис Форд Коппола, 1974) 9,0 — 10 йолдыздан (852k)
  4. Кара алпар (Кристофер Нолан, 2008) 9,0 — 10 йолдыздан (1,79M)
  5. 12 бик нык ачуланган ир-атлар (Сидни Лүмет, 1957) 8,9 — 10 йолдыздан (491k)
  6. Шиндлер исемлеге (Стивен Спилберг, 1993) 8,9 — 10 йолдыздан (931k)
  7. Криминал укылма (Квентин Тарантино, 1994) 8,9 — 10 йолдыздан (1,42M)
  8. Балдаклар хакиме: Кыйралның кайтуы (Питер Җексон, 2003) 8,9 — 10 йолдыздан (1,30M)
  9. Яхшы, яман, явыз (Серҗо Леоне, 1966) 8,9 — 10 йолдыздан (538k)
  10. Кыйнашучылар клубы (Дэвид Финчер, 1999) 8,8 — 10 йолдыздан (1,30M)
  11. Балдаклар хакиме: Балдак Бердәмлеге (Питер Җексон, 2001) 8,8 — 10 йолдыздан (1,32M)
  12. Йолдыз сугышлары. Эпизод V: Империя җаваплы сугу ясый (Ирвин Кершнер, 1980) 8,8 — 10 йолдыздан (906k)
  13. Форрест Гамп (Роберт Земекис, 1994) 8,8 — 10 йолдыздан (1,36M)
  14. Башлангыч (Кристофер Нолан, 2010) 8,8 — 10 йолдыздан (1,59M)
  15. Балдаклар хакиме: Ике кальга (Питер Җексон, 2002) 8,7 — 10 йолдыздан (1,18M)
  16. Кәккүк оясы өстеннән очып үткән чакта (Милош Форман, 1975) 8,7 — 10 йолдыздан (726k)
  17. Яхшы егетләр (Мартин Скорсезе, 1990) 8,7 — 10 йолдыздан (783k)
  18. Матрица (Ларри һәм Энди Вачовскилар, 1999) 8,7 — 10 йолдыздан (1,31M)
  19. Җиде самурай (Акира Куросава, 1954) 8,7 — 10 йолдыздан (245k)
  20. Йолдыз сугышлары. Эпизод IV: Яңа өмет (Җорҗ Лукас, 1977) 8,7 — 10 йолдыздан (979k)
  21. Ходай шәһәре (Фернанду Мейреллиш, 2002) 8,7 — 10 йолдыздан (568k)
  22. Җиде (Дәвид Финчер, 1995) 8,6 — 10 йолдыздан (1,1M)
  23. Бәрәннәрнең дәшмәве (Җонатан Демми, 1991) 8,6 — 10 йолдыздан (962k)
  24. Бу гүзәл тормыш (Фрәңк Капра, 1946) 8,6 — 10 йолдыздан (299k)
  25. Тормыш матур (Роберто Бениньи, 1997) 8,6 — 10 йолдыздан (460k)

IMDb-дагы ССРБ һәм Рәсәй фильмнары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

ССРБ-ның һәм Рәсәйнең барысыда диярлек фильмнары, сериаллары һәм мультфильмнары IMDb-га кертелгәннәр. Өстәвенә күбесендә шактый югары рейтинг, ләкин тавышлар саны аз. ССРБ-ның («Сталкер», «Солярис», ««Потёмкин» броненосецы», «Бар да кара» һәм башкалар) һәм Рәсәйнең («Төнге Дозор», «Көнге Дозор», «Маңгул», «Левиафан», «Кайту», һәм башкалар), кагыйдәләр буенча иң яхшы 250 фильмнар исемлегенә эләгү өчен кирәкле 25 000 тавышларны бик аз фильмнар гына җыя алды. 2017 елның 2 июненә 250 иң яхшы фильмнар исемлегендәге өчесе ССРБ-ныкы иде: 148-нче урында Андрей Рублёв (фильм), 178-нче урында «Бар да кара» һәм 208-нче урында «Сталкер» — һәм Рәсәйнекеләр:

2017 елның 2 июненә 60 иң яхшы (тавыш саны 1000-нән дә ким булмаган фильмнар) ССРБ фильмнары исемлегенә керделәр:

  1. Очрашу урынын үзгәртергә ярамый (1979) 9,0 — 10 йолдыздан (3033)
  2. Язның унҗиде мизгеле (1973) 9,0 — 10 йолдыздан (2816)
  3. Эт йөрәге (1988) 8,9 — 10 йолдыздан (4703)
  4. Шерлок Һолмсның һәм доктор Ватсонның маҗаралары: Бәскервилләр эте (1981) 8,9 — 10 йолдыздан (4086)
  5. «Ы» операциясе һәм Шурикның башка маҗаралары (1965) 8,7 — 10 йолдыздан (8611)
  6. Солдатның әтисе (1964) 8,7 — 10 йолдыздан (3026)
  7. Нәкъ шул Мөнһаузен (1979) 8,7 — 10 йолдыздан (2319)
  8. Бриллиантлы кул (1968) 8,6 — 10 йолдыздан (9604)
  9. Уңыш джентльменнәре (1971) 8,6 — 10 йолдыздан (7627)
  10. Сугышырга картлар гына бара (1974) 8,6 — 10 йолдыздан (3090)
  11. Шерлок Һолмсның һәм доктор Ватсонның маҗаралары: Аяусыз көрәш (1980) 8,6 — 10 йолдыздан (1934)
  12. Кавказ әсире һәм Шурикның яңа маҗаралары (1967) 8,5 — 10 йолдыздан (7586)
  13. Хезмәти роман (1977) 8,5 — 10 йолдыздан (5542)
  14. 12 урындык (1976) 8,5 — 10 йолдыздан (3232)
  15. Гадәти могҗиза (1979) 8,5 — 10 йолдыздан (2087)
  16. Шерлок Һолмсның һәм доктор Ватсонның маҗаралары: Агра хәзинәләре (1983) 8,5 — 10 йолдыздан (1831)
  17. Шерлок Һолмс һәм доктор Ватсон (1979) 8,5 — 10 йолдыздан (1880)
  18. Шерлок Һолмсның һәм доктор Ватсонның маҗаралары: Шантаж кыйралы (1980) 8,5 — 10 йолдыздан (1728)
  19. Алтын бозау (1968) 8,5 — 10 йолдыздан (1638)
  20. Шерлок Һолмсның һәм доктор Ватсонның маҗаралары: Юлбарыс аулау (1980) 8,5 — 10 йолдыздан (1635)
  21. Киноаппаратлы кеше (1929) 8,4 — 10 йолдыздан (16k)
  22. Иван Василий улы һөнәрен алмаштыра (1973) 8,4 — 10 йолдыздан (11k)
  23. Язмыш көлүе, яки Җиңел пар белән! (1975) 8,4 — 10 йолдыздан (8318)
  24. 12 урындык (1971) 8,4 — 10 йолдыздан (4024)
  25. Тәүбә итү (1984) 8,4 — 10 йолдыздан (2954)
  26. Ә таңнар монда тынычлар (1972) 8,4 — 10 йолдыздан (2520)
  27. Һамлет (1964) 8,4 — 10 йолдыздан (1974)
  28. Киләчәктән кунак кыз (1985) 8,4 — 10 йолдыздан (1589)
  29. Ак Бим Кара колак (1977) 8,4 — 10 йолдыздан (1286)
  30. Дерсу Узала (1975) 8,3 — 10 йолдыздан (18k)
  31. Торналар оча (1957) 8,3 — 10 йолдыздан (11k)
  32. Менү (1976) 8,3 — 10 йолдыздан (4181)
  33. Автомобильдән саклан (1966) 8,3 — 10 йолдыздан (3221)
  34. Покровка капкасы (1983) 8,3 — 10 йолдыздан (1809)
  35. Гадәти фашизм (1965) 8,3 — 10 йолдыздан (1039)
  36. Көзге (1975) 8,2 — 10 йолдыздан (24k)
  37. Ностальгия (1983) 8,2 — 10 йолдыздан (14k)
  38. Кин-дза-дза (1986) 8,2 — 10 йолдыздан (9181)
  39. Мәскәү күз яшьләренә ышанмый (1980) 8,2 — 10 йолдыздан (8524)
  40. Мәхәббәт һәм күгәрченнәр (1985) 8,2 — 10 йолдыздан (2361)
  41. Гараж (1980) 8,2 — 10 йолдыздан (2256)
  42. Д’Артаньян һәм өч мушкетёр (1979) 8,2 — 10 йолдыздан (2247)
  43. Рәхим итегез, яки Чит кешеләргә керергә рөхсәт ителми (1964) 8,2 — 10 йолдыздан (1628)
  44. Мәхәббәт формуласы (1984) 8,2 — 10 йолдыздан (1551)
  45. Себериада (1979) 8,2 — 10 йолдыздан (1486)
  46. Иванның балачагы (1962) 8,1 — 10 йолдыздан (20k)
  47. Солдат турында баллада (1959) 8,1 — 10 йолдыздан (7682)
  48. Кеше язмышы (1959) 8,1 — 10 йолдыздан (1899)
  49. Кыйрал Лир (1971) 8,1 — 10 йолдыздан (1095)
  50. Онытылган борынгы бабалар шәүләләре (1965) 8,1 — 10 йолдыздан (4372)
  51. Афоня (1975) 8,1 — 10 йолдыздан (2285)
  52. Көзге марафон (1979) 8,1 — 10 йолдыздан (1979)
  53. Кызлар (1961) 8,1 — 10 йолдыздан (1918)
  54. Йомышчы (1986) 8,1 — 10 йолдыздан (1913)
  55. Шерлок Һолмсның һәм доктор Ватсонның маҗаралары: Егерменче гасыр башлана (1986) 8,1 — 10 йолдыздан (1661)
  56. Алар Ватаны өчен сугышканнар (1975) 8,1 — 10 йолдыздан (1519)
  57. 1953 елның салкын җәе (1988) 8,1 — 10 йолдыздан (1357)
  58. Аждаһаны үтерергә (1989) 8,1 — 10 йолдыздан (1064)
  59. Чүлнең ак кояшы (1970) 8,0 — 10 йолдыздан (5109)
  60. Механик пианино өчен тәмамланмаган пьеса (1977) 8,0 — 10 йолдыздан (2253)

2017 елның 2 июненә 25 иң яхшы Рәсәй фильмнары рейтингы (тавышларның саны 1000-нән дә ким һәм 25 000-нән артык булмаган фильмнар):

  1. Кайту (2003) 8,0 — 10 йолдыздан (33k)
  2. Кояштан арыганнар (1994) 8,0 — 10 йолдыздан (11k)
  3. Кардәш (1997) 8,0 — 10 йолдыздан (11k)
  4. Утрау (2006) 8,0 — 10 йолдыздан (8823)
  5. Юләр (2014) 8,0 — 10 йолдыздан (5172)
  6. Себер цирюльниге (1998) 7,9 — 10 йолдыздан (9734)
  7. Кардәш 2 (2000) 7,9 — 10 йолдыздан (8183)
  8. Кәккүк (2002) 7,9 — 10 йолдыздан (6421)
  9. 12 (2007) 7,8 — 10 йолдыздан (12k)
  10. Сөрген (2007) 7,7 — 10 йолдыздан (5200)
  11. Карак (1997) 7,7 — 10 йолдыздан (4037)
  12. Кавказ әсире (1996) 7,7 — 10 йолдыздан (3570)
  13. Риваять № 17 (2013) 7,7 — 10 йолдыздан (3492)
  14. Сугыш (2002) 7,7 — 10 йолдыздан (2727)
  15. Себер. Монамур (2011) 7,7 — 10 йолдыздан (1643)
  16. Ир-атлар нәрсә турында сөйләйләр (2010) 7,6 — 10 йолдыздан (3807)
  17. Милли аулау үзенчәлекләре (1995) 7,6 — 10 йолдыздан (2873)
  18. Италияле (2005) 7,6 — 10 йолдыздан (2837)
  19. Адекват булмаган кешеләр (2011) 7,6 — 10 йолдыздан (2768)
  20. Сайлау көне (2007) 7,6 — 10 йолдыздан (2122)
  21. ДМБ (2000) 7,6 — 10 йолдыздан (1356)
  22. Брест кальгасы (2010) 7,5 — 10 йолдыздан (6946)
  23. Көнчыгыш-Көнбатыш (1999) 7,5 — 10 йолдыздан (4068)
  24. Географ глобусны эчүгә тотып бетергән (2013) 7,5 — 10 йолдыздан (2934)
  25. Ворошилов атучысы (1999) 7,5 — 10 йолдыздан (2232)

Жанрлар тәртибе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

IMDb-да фильмнарның жанырлары түбәндәгечә бүлгәләнгән (жанр исемнәренең төп нөсхәләреннән соң җәяләрдә тәрҗемәсе бирелгән):

Статистик[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

2017 елның 2 июненә [2] IMDb базасында булган: фильмнар һәм телесериаллар турында 4 317 028 мәкаләләр, шул исәптән:

  • 2 824 115 — аерым ТВ-програмнар
  • 372 755 — тулы метражлы фильмнар
  • 474 352 — кыска метражлы фильмнар
  • 114 770 — сериаллар
  • 80 524 — документаль фильмнар

кешеләр турында 7 519 366 мәкаләләр, шул исәптән:

  • 1 991 533 — актёрлар
  • 1 159 628 — актрисалар
  • 840 858 — продюсерлар
  • 616 719 — сценаричылар
  • 478 881 — режиссёрлар

Alexa Internet[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Alexa.com статистикасы буенча 2017 елның 2 июненә, Internet Movie Database, аңа керүчелә буенча, дөньяда 56-нчы урында, һәм АКШ-да 30-нчы урында тора[4].

Шулай ук карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Төркем:Интернеттагы фильмнар бирелмәләр базалары

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Alexa Internet — 1996.
  2. 2,0 2,1 2,2 IMDb статистигы(ингл.) (Тикшерелгән 17 февраль 2013)
  3. Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. IMDb Badges(ингл.). Internet Movie Database. 2016 елның 19 март көнендә тикшерелгән.
  4. Параметрны бирергә кирәк trans-title= {{cite web}} калыбында. Imdb on Alexa. imdb.com. 2010 елның 27 сентябрь көнендә тикшерелгән. 2011 елның 25 август көнендә төп чыганагыннан архивланган.

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]