Минск

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Минск latin yazuında])
(Minsk битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Минск
белар. Мінск
белар. Менск
Байрак[d]Илтамга[d]
Flag of Minsk, Belarus.svgCoat of arms of Minsk.svg
Сурәт
Рәсми исем Мінск, Минск, Менск, Менск һәм Мінск
Демоним Minskano, Minskois[1] һәм Minskoise[1]
Нигезләүче Менеск[d][2]
Рәсми тел беларус теле һәм рус теле
Гимн Гимн Минска[d][3]
Дөнья кисәге Европа
Дәүләт Flag of Belarus.svg Белоруссия[4]
Нәрсәнең башкаласы Белоруссия
Административ-территориаль берәмлек Белоруссия
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы Немига[d], Свислочь[d], Лошица[d], Sliepnia[d], Цна (приток Свислочи)[d], Мышка[d], Тростянка[d] һәм Переспа[d]
Анклав буларак әлеге территориягә керә Минск өлкәсе
Геомәгълүматлар Data:Belarus/City of Minsk.map
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы председатель Минского городского исполнительного комитета[d]
Хөкүмәт башлыгы Кухарев, Владимир Евгеньевич[d]
Башкарма хакимият Минский городской исполнительный комитет[d]
Идарә итүче орган Минский городской исполнительный комитет[d]
Канунбирү органы Минский городской Совет депутатов[d]
Халык саны 1 996 553 (1 гыйнвар 2022)[5]
Административ бүленеше Центральный район[d], Советский район[d], Первомайский район[d], Партизанский район[d], Заводской район[d], Ленинский район[d], Октябрьский район[d], Московский район[d] һәм Фрунзенский район[d]
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек 280 метр
Сәгать поясы UTC+03:00 һәм DAZD[d]
Кардәш шәһәр Ноттиңем[6], Сендай, Бәңгәлуру[7], Лион, Белу-Оризонти, Чанчунь[d][8], Луҗ, Бонн[9], Эйндһовен, Киев[10], Дүшәнбе, Кишинёв[11], Һавана, Тәһран, Әбү-Дәби шәһәре[7], Әнкара[7], Тирасполь, Детройт, Каһирә, Вилнүс[12], Калиш, Бейкерсфилд[7], Каракас, Ереван[13], Мурманск[14], Новосибирск, Пекин, Потсдам, Санкт-Петербург, Рига, Одесса[15], Брашов[16], Райниккендорф[d], Невер, Омск[17], Берәнск[18], Калининград, Айя-Напа[d][19], Нижгар, Тбилиси[20], Калуга, Сембер, Шаңхай, Бишкәк, Белград һәм Нетания[d][21]
Моның хуҗасы Трактор[d] һәм Футбольный манеж[d]
Чиктәш дәүләтләр Минск өлкәсе
Кулланылган тел рус теле һәм беларус теле
Бүләкләр
Транслитерация Miensk
Мәйдан 409,5 км²
Почта индексы 220001–220141
Рәсми веб-сайт minsk.gov.by(рус.)(белор.)(ингл.)
Харита сурәте
Коллаж
Вид в ночное время
Һәйкәлләр исемлеге list of monuments in Minsk[d]
Феноменның икътисады экономика Минска[d]
Категория для почётных граждан субъекта [d]
Зимнее изображение
Беренче язма телгә алу 1067[23]
Белорус телен латинлаштыру (2007 елгы система) Miensk
Җирле телефон коды 817
Номер тамгасы коды 7
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Объектның күренешләре өчен төркем [d]
Commons-logo.svg Минск Викиҗыентыкта

Ми́нск (белар. Мінск, 1939 елга кадәр — Менск[24]) — Беларус башкаласы, Минск өлкәсенең һәм Минск районының админстратив үзәге (аларның эченә керми). Герой шәһәр. Беларусьның иң эре транспорт төене, сәяси, икътисади, мәдәни һәм фәнни үзәге. Шәһәр Свислочь елгасында урнашкан. Мәйданы — 308 км², халкы — 1 838,2 мең кеше (2010 ел).

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Минск Белорусия үзәгендә, Минск түбәнлегенең көньяк-көнчыгыш өлешендә урнашкан.

Климат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Уртача еллык температура — +6,7 °C
  • Уртача еллык җил тизлеге — 2,4 м/с
  • Уртача еллык һава дымлылыгы — 77%
Минск климаты
Күрсәткеч Гый Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Ел
Абсолют максимум, °C 10,3 13,6 18,9 28,8 30,9 32,5 35,0 34,6 30,3 24,7 16,0 10,3 35,0
Уртача максимум, °C −2,1 −1,4 3,8 12,2 18,7 21,5 23,6 22,8 16,7 10,2 2,9 −1,2 10,6
Уртача температура, °C −4,5 −4,4 0,0 7,2 13,3 16,4 18,5 17,5 12,1 6,6 0,6 −3,4 6,7
Уртача минимум, °C −6,7 −7 −3,3 2,6 8,1 11,7 13,8 12,8 8,2 3,6 −1,3 −5,5 3,1
Абсолют минимум, °C −39,1 −35,1 −30,5 −18,4 −5 0,0 3,8 1,7 −4,7 −12,9 −20,4 −30,6 −39,1
Чыганак: Погода и климат

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1840[25] 1897[26] 1959[27] 1970[28] 1979[29] 1989[30] 1999[31] 2009[32]
22 489 90 912 515 975 907 104 1 261 869 1 589 436 1 680 567 1 836 808

Милли состав (1999): беларуслар — 79,3%, руслар — 15,7%, украиннар — 2,4%, поляклар — 1,0%.
Милли состав (2009): беларуслар — 79,3%, руслар — 10,0%, украиннар — 1,5%, поляклар — 0,7%.[33]

Эчке бүленеш[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Minsk all districts color-2011-05-02.png

Донецк 9 районына бүленә:

  1. Үзәк районы
  2. Совет районы
  3. Беренче Май районы
  4. Партизаннар районы
  5. Завод районы
  6. Ленин районы
  7. Октябрь районы
  8. Мәскәү районы
  9. Фрунзе районы

Кардәш шәһәрләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Бөек Британия байрагы Ноттингем, Бөекбритания
  2. Япония байрагы Сендай, Япония
  3. Һиндстан байрагы Бангалор, Һиндстан
  4. Франция байрагы Лион, Франция
  5. Бразилия байрагы Белу-Оризонти, Бразилия
  6. Кытай байрагы Чанчунь, Кытай
  7. Польша байрагы Луҗ, Польша
  8. Алмания байрагы Бонн, Германия
  9. Нидерландлар байрагы Эйндховен, Нидерландлар
  10. Украина байрагы Киев, Украина
  11. Таҗикстан байрагы Душанбе, Таҗикстан
  12. Молдавия байрагы Кишинәү, Молдавия
  13. Куба байрагы Гавана, Куба
  14. Иран байрагы Тегеран, Иран
  15. Берләшкән Гарәп Әмирлекләре байрагы Абу-Даби, БГӘ
  16. Төркия байрагы Әнкара, Төркия
  17. Днестр буе Молдован Җөмһүрияте байрагы Тирасполь, Приднестровье
  18. АКШ байрагы Детройт, АКШ
  19. Русия байрагы Новосибирск, Россия

Партнер шәһәрләр:

  1. Казакстан байрагы Алма-Ата, Казакъстан
  2. Русия байрагы Санкт-Петербург, Россия
  3. Кыргызстан байрагы Бишкек, Кыргызстан
  4. Әрмәнстан байрагы Ирәван, Әрмәнстан
  5. Вьетнам байрагы Хошимин, Вьетнам
  6. Вьетнам байрагы Ханой, Вьетнам

Дин[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Христианлык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Яһүд дине[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ислам[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Төп мәкалә: Беларусдә ислам

Шәһәрдә туган танылган шәхесләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 http://cnig.gouv.fr/wp-content/uploads/2020/02/CNT-PVM_r%C3%A9vis%C3%A9_2020-01-27-1.pdf
  2. белорусская мифология
  3. Решение Минского городского Совета депутатов от 24 октября 2001 г. №207 "О гимне города Минска - столицы Республики Беларусь"
  4. archINFORM — 1994.
  5. Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типаНациональный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.
  6. https://www.nottinghamcity.gov.uk/information-for-business/business-information-and-support/business-support-and-finance/eu-funding/
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 http://en.sistercity.info/sister-cities/Minsk.html
  8. http://en.changchun.gov.cn/yhcs3/msk/ycgk12/
  9. https://www.bonn.de/themen-entdecken/uno-internationales/minsk.php
  10. https://old.kyivcity.gov.ua/files/2018/2/15/Mista-pobratymy.pdf
  11. http://www.chisinau.md/pageview.php?l=ro&idc=1067&t=/Orasul/Descriere-orae/Minsk-Republica-Belarus&
  12. http://www.ivilnius.lt/pazink/apie-vilniu/miestai-partneriai
  13. https://www.yerevan.am/en/partner/partner-cities/#
  14. https://www.citymurmansk.ru/strukturnye_podr/?itemid=127
  15. https://omr.gov.ua/ua/international/goroda-partneri/minsk-belarus/
  16. https://www.brasovcity.ro/file-zone/regulamente/primarie/Statutul-mun-Brasov.pdf
  17. http://admomsk.ru/web/en/city/international/foreign#minsk
  18. http://www.bryansk032.ru/?j=171&m=180&gorod=22
  19. Agia NapaUnion of Cyprus Municipalities.
  20. https://tbilisi.gov.ge/img/original/2018/6/12/tbilisiinfigures.pdf
  21. https://new.netanya.muni.il/News/Pages/Article197.aspx
  22. https://minsknews.by/stolitsa-byila-udostoena-ordena-lenina-50-let-nazad/
  23. Летописец Н. Повѣсть врємѧнныхъ лѣтъ // Ипатьевская летопись — 1200.
  24. 69 гадоў таму Менск стаў Мінскам
  25. Статистические таблицы о состоянии городов Российской империи, 1840
  26. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=761
  27. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr59_reg2.php
  28. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr70_reg2.php
  29. http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg2.php
  30. http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php
  31. http://minsk-old-new.com/minsk-3374.htm
  32. архив күчермәсе (PDF), archived (PDF) from the original on 2010-09-18, retrieved 2010-09-18 
  33. архив күчермәсе, archived from the original on 2011-11-03, retrieved 2011-11-03