Башлангычлар исемлеге (рус шашкасы)

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Башлангычлар исемлеге (рус шашкасы) latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү

Рус шашкасы — Русиядә һәм якындагы чит илләрдә киң таралган уеннарның берсе. Аның дистәләгән башлангычлары бар. Дебютларның спортчылар һәм һәвәскәрләр тарафыннан аеруча киң кулланыла торганнары беренче йөрешләре һәм шулардан соң барлыкка килә торган үзенчәлекле партияләрдән алынган позиция диаграммалары белән бирелә.

“Казык” төркеме[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Казык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бик борынгы һәм шактый авыр башлангыч булса да, бу дебютның беркайчан да уенчылар репертуарыннан төшеп калганы булмады. Җаваплылык хисе һәм төгәллек — “Казык”та оттырмас өчен иң кирәге шулар.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Классик “Казык”ның беренче йөрешләреннән соңгы позиция: 1. cd4 ba5 2.dc5 db4 3.ac5

“Казык”ның заманча позицияләренә шашка осталары башкача ирешәләр. Менә шул юлларның берсе: 1.cd4 fg5 2.bc3 gf6 3.cb4 hg7 4.bc5 d:b4 5.а:с5 gh4 6.cb2 bа5.

“Казык” дебютындагы гади генә, әмма тәҗрибәсез уенчылар еш эләгә торган тозак 1.cd4 ba5 2.dc5 db4 3.ac5 cb6 4.ed4 йөрешләреннән соң барлыкка килә. Башлангычның бу вариантын шашкачылар “Авыл казыгы” дип атыйлар. Биредә караларга партияне оттыручы 4. … dc7? йөрешен ясарга ярамый (диаграмманы кара), чөнки бу очракта аларның позициясен пыр туздыра торган комбинация котылгысыз булып китә: 5.gf4! fg5 6.dc3! ge3 7.cb4 ae5 8.fa5 X.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Караларның c5 шашкасына һөҗүмнәре дә булышмый, чөнки әлеге алым механизмы барыбер сакланып кала: 5. … cd6 6.ba3 db4 7. ac5 bc7 8.cb2! (бары тик шулай гына, 8.ab2 түгел) 8. … fg5 9.dc3 ge3 10.cb4 ae5 11.fa5 X.

Төс алмашынулы “Казык”[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Рәшит Нәҗметдинев
“Төс алмашынулы “Казык” башлангычының борынгы классик табиясе 1.cb4 fe5 2.gh4 ef4 3.eg5 hf4 йөрешләреннән соң барлыкка килә. Димәк, c5 кырының “көзгедәге чагылышы” булган f4 шакмагына “казык”ны бу юлы каралар урнаштыра. Аклар “Казыгы” белән аерма бер генә темп булса да, уен бөтенләй башка төс ала.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Башлангычның заманча позициясенә гадәттә 1.cb4 fe5 2.bc3 gf6 3.gh4 ef4 4.ba5 hg7 5.cb4 йөрешләре белән ирешелә. Бу очракта аклар “Казыгы”на охшатып ясалган 5. … bc5 йөрешен һәм шулай ук 5. … fe5 яки 5. … gh6 йөрешләрен дә шашка теориясе һәм турнирлар практикасы, уңышсыз һәм караларны шактый авыр позициядә тигезлек өчен көрәшергә мәҗбүр итә, дип саный. Чөнки “артта калган” дип аталучы a7 шашкасын уенга кертү озак вакыт бөтенләй мөмкин булмый. Аңлашыла ки, акларның 5.cd4 йөрешеннән соң, 5. … bc5 җавабы табигый һәм урынлы.

Шуңа күрә “Төс алмашынулы “Казык”та әлеге проблемны кичекмәстән чишү каралар өчен уенның иң кулай дәвамы дип таныла: 5. cb4 dc5! 6.bd6 ce5 7.ac7 bd6. Берьюлы f4-e5-d6 колоннасы да төзелә һәм шул сәбәпле f4 шашкасына һөҗүм итү (8.fe3?) аклар өчен мәгънәсез булып кала: g3 кырындагы “тишек”не томаларга кирәк — 8.fg3 мәҗбүри. “Төс алмашынулы “Казык”ның караларга тигез уен бирә торган табиясе шулай барлыкка килә (диаграмманы кара).

Теге яки бу дебюттагы беренче йөрешләрне һәм уен схемасын икенче төстәге шашкалар белән уйнаучы кулланса, бу башлангычның исеменә “төс алмашынулы” билгеләмәсе өстәлә. Мондый башлангычларның кайсыберсе сирәк кулланылучылар рәтенә керә, ләкин тулы канлылары да байтак. Әлбәттә, бер йөрешкә аерма булу сәбәпле, алга таба йөрешләрне һәм планнарны “күчереп алу” юкка чыга, тора-бара уен бөтенләй башка калыпка күчә. “Төс алмашынулы “Казык” дебюты да — тулысынча мөстәкыйль һәм бик популяр башлангыч.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Шашка әдәбиятында бер язмадан икенчесенә күчеп йөри торган “үлемсез” партияләр арасында танылган татар шашкачысы һәм шахматчысы Рәшит Нәҗметдинев иҗат иткән бер миниатюра да бар (миниатюра дип, шашка-шахмат әдәбиятында 15 йөрештә яки иртәрәк тәмамланган партияләр атала).[1]

Серков — Нәҗметдинев 1.cb4 fe5 2.gh4 ef4 3.eg5 hf4 4.bc3 gf6 5.ba5 hg7 6.cb4 gh6 Теория хупламый торган, әмма бу очракта психологик нигезе булган йөреш. Тәвәккәл таш яра: “програмлы” dc5 алмашынуын запаста тоткан хәлдә, Рәшит Нәҗметдинев көндәшенә тозак корып куя. Һәм тегесе шуңа килеп каба да: 7.ab2? fe3!! (диаграмманы кара) 8.df4 fg5! 9.hf6 ee3 10.fd4 dc5 11.bd6 ca1 12.ac7 db6. Х

Почмактагы казык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

“Казык” гаиләсенең бу үзенчәлекле әгъзасы гадәттә дебютның заманча уйналышыннан соң шашка уенының якты дөньясына туа: 1.cd4 fg5 2.bc3 gh4 3.cb4 gf6 4.bc5 db4 5.ac5 ba5 6.gf4 fg5 7.cb6 ac5 8.db6. Шулай итеп, дебютның төп позициясе барлыкка килә, уен гадәттә каралар өчен иң көчле планның үтәлеше дип саналган 8. ... ab4! 9.ba7 ba3 йөрешләре белән дәвам иттерелә (диаграмманы кара). Әмма дамкага ирешергә бер генә адымы калган a7 “почмак казыгы” акларга өстенлек вәгъдә итми. Киресенчә, акларның беренче булып оттырышлы ялгыш ясавы ихтимал икән. Әйтик, теория белешмәләре “күңелгә ятышлы” 10.ab2? йөрешенең нәкъ шундый, төзәтеп булмаслык хата булуын тәкрарлый. Аның урынына 10.dc3! йөрешен ясарга кирәк, диелә. Белешмәләрдә 10.fe5 йөрешеннән соң барлыкка килә торган позиция дә анализлана.[2][3]
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png

Соков “Казыгы”[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Заманча “Казык”ның Василий Соков гамәлгә керткән варианты. Аның төп үзенчәлеге — c5 кырындагы “казык шашкасын”, позициянең сул флангын “үзгәртеп кору” аша, артка таба алмаштырып алу. Бу алымны СССРның күп тапкыр чемпионы булган оста башка дебютларда да яратып кулланган. Ихтимал булган йөрешләр: 1.cd4 fg5 2.bc3 gf6 3.cb4 gh4 4.bc5 d:b4 5.a:c5 fg5 6.ab2 ef6 7.ba3 fe5 8.d:f6 g:e7 9.gf4 b:d4 10.e:c5 hg7. Уен тигез.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png

Төс алмашынулы почмактагы “Казык”[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

“Төс алмашынулы “Казык” башлангычының 1.cb4 fe5 2.gh4 ef4 3.e:g5 h:f4 4.ba5 gf6 5.bc3 hg7 6.cb4 вариантында каралар да үз шашкасын “почмак”ка (h2 кырына) кертеп урнаштыра ала: 6. … fg3 7.hf4 dc5 8.bd6 cg3 9.ac7 dg3. Элеккеге “казык” почмакка кереп утырганчы, мондый йөрешләр ясалырга мөмкин: 10.de3 gh6 11,ab4 gh2. Позицион уен киеренке һәм тигез бара, ике яктан да төгәллек таләп ителә.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png

“Шәһәрчә” башлангычлар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр партиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

“Шәһәр партиясе” — теориясенең нык тармакланган һәм практикасының җентекләп өйрәнелгән булуы аркасында, бу дебют мәңге популяр. Оттым дигәндә җиңелүең һәм котылдым дигәндә янә кармакка килеп кабуың мөмкин. Бердәнбер ялгыш та җитә кала. Юкка гына аны шаяртып, “шашка уенының үлеме” дип атамыйлардыр инде. Һәм “әлифба”да (дебют белешмәләрендә) барысы да бар. Кайберәүләр, шушы башлангычка багышланган талмудларны ятлап (әйтик, Түбән Новгородтан спорт остасы Юрий Кустаревның 1975 елда басылып чыккан ике томлык әсәрен), аклар белән гомер буе ничьяга уйнап йөри, диләр. Шашкачылар арасында шундый мәзәк тә бар: имештер, “Шәһәр партиясен” энәсеннән җебенә хәтле җәмәгатьчелеккә чәйнәп салган гроссмейстер Зиновий Цирикка бу башлангычны уйнау рәсми рәвештә тыелган булган...
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
“Шәһәр партиясе”нең беренче йөрешләреннән соңгы позиция: 1.cd4 dc5 2.bc3 (яки dc3) fg5. Бу дебют кысаларында акларның ике кулай йөреше бар: 3.cb4 һәм 3.gf4. 3.ab2? акларны җиңелүгә китерә (караларның бу очракта уен схемасы “Үзәк партия” башлангычында каралган). 3.cb2 йөрешеннән соң уен башка дебют схемаларына күчәргә яки “Шәһәр партиясе”нең аклар өчен уңышсызрак булган дәвамы булып китәргә мөмкин. 3.gh4 йөреше “Шәһәр партиясен” кире кагу булып тора һәм аерым башлангыч дип исәпләнә.
“Шәһәр партиясе”нең гадәти йөрешләреннән соң каралар еш ясый торган ялгышларның берсе алтынчы йөрештә була: 1.cd4 dc5 2.bc3 fg5 3.cb4 gh4 4.bd6 ec5 5.dc3 gf6 6.gf4 fg5? Чөнки бу очракта акларга каралар позициясен ике кисәккә бүлә торган 7.fe5! “басып керүе” мөмкин була (диаграмманы кара). Һәм акларның биш вариантлы хәлиткеч маневры котылгысыз булып китә.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
I. 7. ... hg7 8.ab4! ca3 9.ed6 ce5 10.dh8 X.

II. 7. …hg7 8. ab4! ca3 9.ed6 ce5 10.dh8 X.

III. 7. …ba5 8.db6 ac5 9. ef4 ge3 10.fb6 ba7 11.cd2! ac5 12.cb4 ac3 13.db8 X.

IV. 7. …fe7 8.cb4! ed6 9.ef6 ge7 10.de5 dd2 11.bf8 X.

V. 7. …fg7 8. cb4! gf6 9.bd6 ba5 10.eg7 hf8. 11.hg3!! cc3 12.gf4! X. Каралар котылгысыз рәвештә g5 һәм c3 шашкаларын югалта, акларның армиясе бер сугышчыга ишлерәк булып кала.

Төс алмашынулы “Шәһәр партиясе”[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

“Төс алмашынулы “Шәһәр партиясе”нең беренче йөрешләре алдарак бәян ителгән “Шәһәр партиясе”некенә охшаш: 1.cb4 fe5 2.ef4 gf6 3.ba5 fg5 4.bc3 ge3 5.df4 ef6. Моннан соң уенчылар гадәттә 6.ab2 fg7 7.cb4 bc5 йөрешләрен ясый. Һәм акларның иң көчле планы 8.fe3! йөрешеннән башлана (диаграмманы кара).
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Караларның f4 шашкасына яңа һөҗүмен “тозак йөреше” 8.bc3? ярдәмендә тоткарларга тырышу уңышсызлыкка очрый. 8. … fg5? 9.cd4! дәвамы каралар өчен мәҗбүри түгел бит! Ашыккан — ашка пешкән, диләр: көтеп тору йөреше 8. … ab6! бу очракта акларның сабырсыз планнарын тулысынча җимерә. Хәзер инде 9.fe3 йөреше бөтенләй мөмкин түгел, аның урынына акларга, 9.gh4 eg3 10.hf4 fg5 11.hf6 gg3 12.fh4 cd4! 13.ce5 df4 йөрешләрен ясап, үзләренең уң флангын җимерергә туры килә. Каралар исә, яңадан f4 кырына “казык” урнаштырып, зур өстенлеккә ирешә.[4]

Кире кагылган “Шәһәр партиясе”[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Караларның “Шәһәр партиясен” уйнарга җыенганын чамалаган аклар, бу таушалып беткән башлангычны кире кагарга ниятләнсә, 1.cd4 dc5 2.dc3 fg5 3.gh4 юлын сайлый ала. Моннан соң уен болай дәвам итәргә мөмкин: 3. … gf4 4.eg5 hf4 5.fg3 ce3 6.ge5 bc5 7.ed6 ce5 8.cd4 ec3 9.bf2 gf6.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Ахыр чиктә партия теориядә яхшы өйрәнелгән, стандарт калыптагы тулы симметрияле позициягә килеп ирешә: 10.fe3 ab6 11.ab2 ba5 12.bc3 hg7 13.hg3 gh6 14.gf4 ed6. Бу позиция “Кире кагылган Каулен уены” һәм “Казык” башлангычларының дәвамы буларак та барлыкка килергә мөмкин.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png

“Өерле” гаилә[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Классик Өер[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

“Өер” башлангычлар гаиләсе — шашка уенында иң ишлеләрдән: “Дебют энциклопедиясе” дигән күптомлык хезмәттә авторлар аның 450 дән артык системы һәм варианты булуын раслыйлар.[5] Бу гаиләнең анасы булган “Классик өер” дебюты l .cb4 fg5 2.gf4 gf6 3.bc3 bc5 4.ba5 gh4 йөрешләре белән башлана (диаграмманы кара). Ике як та берсе өстенә икенчесе “өере белән” ябырыла. Әлеге йөрешләрдән соң “Классик өер”нең алты үсеш системы бар: I. 5.cd4 hg7. II. 5.cd4 fg5. III. 5.cb4 fg5. IV. 5.ab2. V. 5.cb2. VI. 5.fg5.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
“Өер” гаиләсе башлангычларында аклар каршы якның уң флангын cd4 һөҗүмнәре һәм башка алымнар ярдәмендә какшатуны максат итеп куя. “Классик өер”дә бу һөҗүм бишенче йөрештә яки соңрак башлана. Башка системнарда һәм вариантларда ул өченче йөрештә үк булырга мөмкин.

Каралар исә акларның уң флангы үсешен тоткарларга һәм аны h4-g5-h6 төркеме ярдәмендә “тышаулап куярга” тырыша. Болар — дебютның төп идеяләре. Әлбәттә, уен барышында планнар һәм максатлар үзгәрергә мөмкин. “Төс алмашынулы “Өер” башлангычларында барысы да нәкъ киресенчә: аклар “бәйли”, каралар “какшата”.

“Классик Өер” башлангычында караларның bc5 йөрешен мөмкин кадәр озаграк кичектереп торган чаклары да була. Бу очракта, мәсәлән, мондый йөрешләр ясалырга мөмкин: 1.cb4 fg5 2.gf4 gf6 3.bc3 hg7 4.ba5 gh4 5.cb4 fg5 6.ab2 (I диаграмманы кара).
Биредә караларның 6. ... gf6? йөреше тупас ялгыш булып тора. Теория 6. ... ef6 йөрешен ясарга киңәш бирә. Ләкин акларның “гадәти” комбинациясе тагын да зуррак ялгыш булыр иде: 7.fg3 hd4 8.dc3? ge3 9.cg7, чөнки гап-гади 9. ... ef6 10.ge5 df4 11.ef2 ed2! 12.cg5 hf4 (диаграмма II) маневрыннан соң, каралар позициясенең зур өстенлекле булуы шик тудырмый. Уен гадәти схема буенча бара: 13.bc3 bc5 14.bd6 ce5 15.ab4 ab6 16.ac7 db6 17.fe3 fd2 18.ce1 ed4! X.
Әлеге сугулы һөҗүм механизмын башкача эшләтергә кирәк: 8.bc5! (диаграмма III) ge3 9.df4 db4 10.ag7 ef6 11.ge5. Оттырган шашканы каралар берничек тә кире кайтара алмый. Уен болай тәмамланырга мөмкин: 11. ... fe7 12. cd2 bc5 13.bc3! cd4 14.ed6! (диаграмма IV) db2 15.df8 bc1 16.fg5! ce3 17.ef2 hf4 18.fd4 X.

I диаграмма
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
II диаграмма
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
III диаграмма
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
IV диаграмма
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png


Саргин өере[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Давыт Саргин исеме белән аталган күп вариантлы һәм тармаклы башлангычның классик уйналышы 1.cb4 bc5 2.bc3 fg5 3.cd4 gf6 4.d:b6 a:c5 йөрешләре белән караларның уң флангына кичекмәстән һөҗүм итүдән гыйбарәт. Дөресен әйткәткәндә, бу башлангычны рус шашкачыларының остазы булган Василий Воронцов беренче булып куллана башлаган. Дебютның теоретик нигезләрен дә аның өйрәнчекләре Сергей Воронцов һәм Фёдор Каулен булдырганнар. Алар аны гади генә итеп — “Өер” дип атаганнар. Әмма бер варианттагы яңалыкны Давыт Саргин тәкъдим иткән. Бу партия дебютны бөтенләй башкача бәяләргә этәргеч булган. Шул сәбәпле, хәзерге заман шашкачылары башлангычның исемен дә үзгәрткәннәр.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Д.Саргин-Д.Яковлев партиясе, 1891 елда уйналган:

1.gf4 fg5 2.cb4 gf6 3.bc3 bс5 4.cd4 gh4 5.d:b6 a:c5 6.ab2 hg7?(диаграмманы кара). Моңа кадәр бу йөрешне гадәти һәм каралар өчен кулай дип санаганнар. Әмма Саргин күрсәткән яңа план соңгы йөрешнең оттырышлы булуын исбат итә. Акларның җиңүгә китерә торган төп маневрлары: 7.dc3 fe5 8.cd2 eg3 9.hf4 ef6 10.fg5 hf4 1l.ee7 df6 12.de3 fe7 13.ef4 fe5 14.fe3 eg3 15.cd4 cb6 16.de5 dd2 17.bcl X.

Төс алмашынулы “Өер”[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

“Өер” калыбындагы башлангычта каралар каршы якның уң флангына һөҗүмне беренче булып башлыйлар: 1.cb4 fg5 2.gf4 gf6 3.bсЗ fe5 (диаграмманы кара). Биредә аклар карамагында ике уен системы бар: I. 4.ab2 eg3 5.hf4. II. 4.ba5 eg3 5.hf4. Икесендә дә аклар, дөрес уйнаган мәлдә, караларның һөҗүмен кире кагалар һәм кайвакыт хәтта куәтле үзәк позициягә дә ирешәләр. Бу башлангыч төрле комбинацияләргә, шашка корбан итүләргә һәм каршы як сафларын ерып үтү алымнарына бай.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Мисал өчен, 1961 елда уйналган П.Святой — Л.Рамм партиясе[6]: 1.cb4 fg5 2.gf4 gf6 3.bсЗ fe5 4.ab2 eg3 5.hf4 ba5 (биредә 5. ... bc5 яки 5. ... hg7 йөрешләрен дә кулланырга мөмкин) 6.bc5 db4 7.ac5 hg7 8.fg3 gh4 9.cd4 hf2 10.eg3 gf6 11.fe5 fg7 12.g h2 hg5? (диаграмманы кара). Ниһаять, каралар көндәшләре юлына гади генә бер капкын урнаштырдылар: 13.gf4? gh6 14.eg7 hf8 15.fh6 fg7 16. hd6 ca1. Ләкин шушы беркатлы ихтималлыкка өмет баглап, алар үз позициясендә тишек-тошыклы челтәр дә ясап куйдылар бит — e7-g7-g5 шашкалары! Мондый хәл шашка уенында “комбинация мотивы” дип атала. Баксаң, аның механизмы да юк түгел икән: e3 шакмагындагы ак шашка урынына a7 кырыннан кара шашканы китертү өчен, каралар өчен мәҗбүри, ә аклар өчен ирекле йөреш булдыру алымы да бар. Монысының рус телендәге атамасы — роздых. “Аз гына ял итеп алу” мәгънәсендә. Шулай булгач, алга, җәмәгать: 13.сd6!! ес5 14.db6 fh4 15.bсЗ ас5 16.сd4 сеЗ 17.df8 X.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png

Кире кагылган “Өер”[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Акларның сул фланг аша һөҗүм итүгә корылган “Өер” башлангычлары гаиләсе ишле булганга күрә, аларны каралар тарафыннан кире кагу ысуллары да байтак.
Василий Соков, мәсәлән, акларның 1.cb4 fg5 2.gf4 gf6 3.bc3 йөрешләреннән соң, 3. … de5 4.f:d6 c:e5 алмашынуын еш кулланган (диаграмманы кара).
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Моны бер йөрешкә алданрак та эшләп була: 1.cb4 fg5 2.gf4 de5 3.fd6 ce5.

“Саргин өере”нең бер вариантыннан, уен комплектының өчтән берен юк итү һәм уенны нык гадиләштерү хисабына, менә болай котылып була: 1.cb4 bc5 2.bc3 fg5 3.cd4 gf4 4.g:e5 d:f4 5.b:d6 c:c3 6.d:b4 f:d2 7.c:e3 gf6.
Сирәк кенә булса да каралар “Өер” схемаларыннан 1.cb4 fg5 2.gf4 gf6 3.bc3 dc5 4.bd6 ce5 йөрешләре аша читләшәләр. Югарыдагы һәм ихтимал булган башка вариантлар “Дебют энциклопедиясе”ндә җентекләп тикшерелгән.[7]

Ә менә “Классик өер”дәге симметрик үсештән тайпылу еш очрый: 1.cb4 fg5 2.gf4 bc5 3.bc3 gf6 4.cd4 de5 5.bd6 eg3 6.hf4 cg3 7.fh4 gf6 (диаграмманы кара).
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Бу позициядә көндәшләргә, вакыт әрәм итмичә, ничьяга килешергә һәм, шашкаларны тартмага тутырып куеп, бергә чәй эчәргә киңәш ителә. Чөнки ике якның да, үзәктәге кырларга кереп урнаша торган “төртке”ләрне юкка чыгару өчен, алга таба да алмашыну операцияләрен дәвам итүдән башка чарасы юк. Менә шул “ярымкооператив” уенның бер дәвамы: 8.ab4 ba5 9.bc5 gf4 10.eg6 hf4 11.de3 fd2 12.ce3 gf7 13.ef4 gh6 14.fe5 ed6 15.cg5 hd6 16.gf2 hg7 17.ab2 ba7 18.fe3 gf6 19.ef4 ab6 20.ef2 de5 21.fd6 fg5 22.hf6 bc5 23.db6 ag7.
“Өер”дән баш тарту” темасына Татарстан шашкачылары уеныннан бер мисал. Спорт осталары Шамил Гаязов (Казан) һәм Дмитрий Повышев (Чаллы) партиясе. Мәгълүмат технологияләре кубогы ярышлары, 2012 ел.[8]
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
1.ab4 bc5 2.ba3 fg5 3.cd4 ab6?! 4.ba5 gf4!. Мәҗбүри йөреш, калганнары бөтенләй яраксыз. 5.g:e5 d:f4 6.e:g5 c:e3 7.f:d4 h:f4 (диаграмманы кара). 8.ab2 ef6. Караларның уң флангын тоткарлап торучы d4 шашкасын алмаштыру өчен, 8. … gf6 йөреше дә кулланыла. 9.gf2 fe7?. Нигезсез пассивлык, әле генә телгә алынган шашканы 9. … fe5! йөреше белән кичекмәстән юк итәргә кирәк иде. Хәзер караларның уң флангын “тышаулап кую” куркынычы яный. Ул чакта 13 яшьлек Шамил бу операцияне бик төгәл үткәрә: 10.ab4! ba7 11.ba3 fg5 12.de3 f:d2 13.c:e3 ed6 14.bc5 d:b4 15.a:c5 gh6 16.hg3 hg7 17.gf4 gf6 18.fg3 gh4 19.ed2 h:f2 20.e:g1 de7 21.fe5 ed6 22.c:g5 h:d6 23.gf2 dc5 24.fe3 X.

Перельман өере[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Башлангычның төп идеясе: аклар да, каралар да каршы якның уң флангына һөҗүм итүне мөмкин булган кадәр кичектереп тора. Уен башта симметрик рәвештә бара: 1.cb4 fg5 2.gf4 gf6 3.bc3 bc5 4.ba5 gh4 5. cb4 fg5 (диаграмманы кара). Бу башлангычта акларның уены бик авыр дип санала. “Санаклар чоры”на кадәр теория, 6.dc3 йөрешеннән соң гына төгәл маневрлар ярдәмендә уенны тигезләп була, ә 6.ab2 бөтенләй оттыра, дип саный иде.[7] Хәзерге заман санак програмнары беренче фараз белән килешә, әмма 6.ab2 йөрешеннән соң да ничьяга ирешү мөмкин булуын исбат итә.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Беренче план буенча уенның ихтимал булган дәвамы: 6.dc3 ef6! 7.cd4 ab6! 8.cd2 fe5 9.df6 ge7 10.dc3! hg7 11.cd4 ef6! 12.fg3 hf2 13.eg3 de7 14.gh4 de5 15.fd6 cc3 16.bd2 hg5 17.ac7 bd6 18.hg3 cd4 19.ec5 db4 20.ac5 gf4 21.ge5 fb6. Позиция тигезләнде.
Заманабызның куәтле санак програмнары белән коралланган шашка осталары элек коточкыч дип саналган башка “перельманча” позицияләрдән дә курыкмыйлар. Гаврил Колесов (Саха-Якутия) — Дмитрий Цинман (Казан) партиясе, 2012 елда уйналган, беренче ике йөреш җирәбә салып билгеләнгән[8]: 1.сb4 bс5 2.gf4 ab6?! 3.hg3?! fg5 4.ba5 gh4 5.bc3 gf6? 6.cd4! Мондый позицияләрдә көрәш d4 һәм e5 кырларын контрольдә тоту өчен бара. ba7 7.ab2 fg7 8.bc3 cb4 9.ac5 db4 10.fe5 fg5. Ниһаять, аклар зур өстенлеккә ирешү комбинациясе үткәрә (диаграмманы кара).
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
11.ef4! gc5 12.ed6 ce5 13.ac7 db6 14.cc7 ab6 15.ca5 hg5 16.de3 gf4 17.eg5 hf6 18.ed2 gh6 19.de3 hg7? Хәлиткеч ялгыш. Каралар карамагында бердәнбер 19...ed4! йөреше генә калган иде. Хәзер инде кара шашкалар үзәккә “куып кертелә” һәм уратып алуга дучар ителә: 20.ef4 ed4 21.cb2! ed6 22.gh4 fe5 23.fg3 gf6 24.gh2 de3 25.fd2 ed4 26.dc3 de3 27.cd4 ed2 28.db6 dc1 29.bc3 X. Аклар өчен җиңүгә ирешүнең “техник өлеше” башлана.

Дьячков саклануы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бер үк идеяләрне һәм планнарны берләштерүче башлангычның ике вариантын спорт остасы Сергей Дьячков узган гасырның утызынчы елларында уйнаган. Бу дебютны“Өер” гаиләсенең бер әгъзасы яки, һич югында, аның чит җирләргә китеп барган баласы дип санарга мөмкиндер. “Дьячков саклануы” вариантлары:

I. 1.cd4 fg5 2.bc3 gf6 3.cb4 bc5 4.d:b6 с:c3 5.d:b4 hg7.

II. 1.cb4 bc5 2.bc3 fg5 3.gf4 gh4 4.cd4 gf6 5.d:b6 с:c3 6.d:b4 dc7.

Бу башлангычлар караларның d8 кырындагы “алтын шашкасын” партия башында ук уенга кертү белән бәйле. Шул сәбәпле кайвакыт стандарт калыпларга  сыймый торган позицияләр дә барлыкка килә. Алар гадәттә тактик нечкәлекләргә корылган һәм уенчылардан зур осталык таләп итә торган була.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Маркачёв-Вигман партиясе, 1971 елда уйналган: 1.cb4 fg5 2.gf4 bc5 3.bc3 gh4 4.cd4 gf6 5.db6 cc3 6.db4 dc7 7.cd2 hg7 8.dc3 fg5 9.cd4 gf6 10.de5 fd4 11.ec5 ge3 12.fd4 cb6 13.ab2! Аклар караларга үзләренең үзәктәге төркемен “тышаулап куярга“ рөхсәт итәләр: 13. … ba5 14.bc3 hg5! (диаграмманы кара). Гадәттә мондый алым җиңелүгә китерә. Ләкин бу очракта түгел: 15.de5! df4 16.cd6 ec5 17.bd6 hg3! 18.ed2 gh4 19.de7 fd6 20.de3 fb4 21.ae7. Ничья, чөнки караларның a5 шашкасы, акларның мәҗбүри йөреше булу сәбәпле, дамга чыгып өлгерә: 21. … ab4 22. hf4 ba3 23.ed8 ab2. Әгәр дә каралар уенны 14. … fg7 15.ef2 hg5? йөрешләре белән дәвам иткән булса, алар җиңелүгә дучар булыр иде: 16.de5! df4 17.fe3 fd2 18.ce1 ac3 19.ed2 ce1 20.gf2 eg3 21. hd6 X. Һәм үз чиратында аклар, партиядә булган 17. … hg3! дәвамыннан соң, 18. gf2? һөҗүмен ясаган булса, ике шашка оттырып, авыр хәлдә калыр һәм җиңелмәс өчен төгәл уйнарга тиеш булыр иде: 18. … gh4 19.de7 fd6 20.de3 fb4 21.ae7 gf2 22. eg3 hf2 23.ef8 fe1++.[9].

Селезнёв өере[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1.cb4 fg5 2.gf4 gf6 3.bc3 bc5 4.ba5 сb4 5.ac5 db4. Бу башлангычны “Аксак” өере дип тә йөртәләр. Аны XIX гасырның беренче яртысында Мәскәүнең иң көчле шашкачысы Иван Селезнёв (“Аксак” — аның кушаматы) каралар белән уйнаганда еш кулланган. Әлеге йөрешләрдән соң, аклар гадәттә 6.fg3 йөреше белән караларны 6. ... fe5 7.fd6 ce5 җавабына этәрәләр. Бу позицияне (диаграмманы кара) дебютның табиясе дип санарга да мөмкин, чөнки 6. ... gh4? йөрешеннән соң алар b4 шашкасын югалталар: 7.cd4! hf2 8.ac3.
Акларның уены иркенрәк.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png

“Төрткеле” башлангычлар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Төртке[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

“Төртке” башлангычының тәүге операциясе — аклар 1.cd4 fg5 2.dc5 bd4 3.ec5 db4 4.ac5 йөрешләре белән уен башында ук c5 кырына “авангард” урнаштыралар (диаграмманы кара). Борынгылар каралар белән уйнаганда моны булдырмаска тырышканнар, чөнки бу “төртке“ акларга зур өстенлек бирә дип санаганнар. Әлбәттә, мондый фикер дөрес түгел. Ләкин караларга чыннан да озак вакыт “партерда урнашып”, гаять мәшәкатьле “окоп сугышлары”, ягъни, рус шашкасы терминологиясе белән әйтсәк, ялыктыргыч позицион көрәш алып барырга туры килә. Каралар өчен ялгыш юлдан китү ихтималы зуррак. Ә акларның кайвакыт “гармонияне боза торган” әрсез алымнары да чынбарлыкта хәвеф-хәтәрсез булып чыга. Хәлбуки, партиянең мондый “халявалы” барышы теләсә кемгә дә ошап бетмәскә мөмкин. Юкка гына шашка уенының бу төренә шундый исем бирмәгәннәрдер инде...
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Югарыдагы йөрешләрдән соң, каралар өчен өч уен системы бар: I. 4. … gh4. II. 4. … cb6. III. 4. … ef6. Дүртенче систем, аерым дебют буларак, “Кукуев гамбиты” дип теркәлгән — 4. … gf4 5. ge5 cb6.

Өченче системны 1930 нчы елларның иң көчле шашкачысы Василий Соков еш кулланган. Бу йөрештән соң партия болай дәвам итәргә мөмкин: 4. … ef6 5.de3 gh4 6.ba3 fg5 7.ab2 gf6 8.bc3 de7 9.cb4 ed6 10.ce7 fd8 11.bc5 cb6! 12. cd2 (яисә cb2) 13.bd4 ec5. Уен тулысынча тигез.

Төс алмашынулы “Төртке”[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Каралар да, аклар рөхсәте белән, өстенлекле f4 шакмагына үз ”төрткесен” урнаштыра ала: 1.cd4 fe5 (яки fg5) 2.bc3 ef4 (gf4) 3.ge5 df4 4.eg5 hf4. Ләкин акларның бер темпка алданрак барган үсеше бу “чакырылмаган кунак”ка каршы кичекмәстән чаралар күрүне җиңеләйтә: 5.cb2.
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
Әлбәттә, бу акларның бердәнбер йөреше түгел. Алар карамагында башка, нечкәрәк, катлаулырак планнар да байтак. Әйтик, теоретик кулланмаларда, “баскынчы”ны озаграк вакыт камауда тотып, җәһәт кенә юк итүнең озакка сузылган операцияләренә дә тап буласың[10]. Мәсәлән: 1.cb4 fg5 2.ba5 gf4 3.eg5 hf4 4.ge5 df4 5.ab4 ed6 6.ba3 gh6 7.ab2 hg5 8.dc3 hg7 9.ed2 de5! (каралар өчен кулай булган бердәнбер йөреш) 10.de3! fd2 11.ce1 (диаграмманы кара). 11. … gf6 12.bc3 cd6 13.ac7 db6 14.cd2 fe7 15.ba5 dc5 16.ac7 bd6. Уен тигезләнде.

Кукуев гамбиты[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

“Төртке” дебютының Николай Кукуев (1875-1951) иҗат иткән бер тармагы. Ике як та “сират күпере” аша үтәргә тиеш була...
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png
Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
“Кукуев гамбиты”ның беренче йөрешләреннән соңгы позиция: 1.cd4 fg5 2.dc5 bd4 3.ec5 db4 4.ac3 fe5 5.ge5 cb6 6.cd6 ec5. Икенче мөмкинлек — 5. ... ef6 6.ed6 ce5 варианты сирәк кулланыла, чөнки бу позиция каралар өчен авыррак.
”Кукуев гамбиты”ндагы уенның ике як өчен дә никадәр катлаулы һәм четерекле булуына бер мисал — Вигман-Куклеев партиясе, 1973 елда уйналган (аңлатмалары гроссмейстер Владимир Вигманныкы)[11]:
Chess zhor 26.png
Chess zver 26.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j0d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess j0d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png
Chess d44.png Chess l44.png Chess j1d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png Chess d44.png Chess l44.png
Chess zver 26.png
Chess zhor 26.png
1.cb4 fg5 2.bc5 bd4 3.ec5 db4 4.ac3 fe5 5.ge5 cb6 6.cd6 ec5 7.fe3 cb4 8.gf2 fe7 9.hg3 ba5 10.bc3 bc7 11.ab2 gf6 12.eg7 hf6 13.ed4 fg5 14.fe3 ba3 15.gf4 ef6 16.ef2 (диаграмманы кара). Акларның һөҗүмчән колонналары каршы якны тар-мар итәргә әзер шикелле. Әмма... 16. … cd6! “Ә син җиңеп кара мине моңардан соң!” — дигән кебек бу Куклеев тарафыннан. 17.de5 fd4 18.cc7 db6 19.bc3 bc5 20. cd4? Хисләргә бирелеп ясалган ялгышым. 20. fg3 йөрешен ясап, уенның ничьяга бетәсенә риза булырга кирәк иде. 20. … ab6! 21.de5. Кызганычка каршы, 21. fg3 йөрешенә 21. … ab2! 22.ca3 gh4 X җавабы буласын абайламаганмын... 21. … cb4 22.fg3 gh4 23.ed4 hf2 24.dc3 bd2 25.cg1 ab4 X.

Үзәктәге “Төртке”[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Тарихи күзлектән караганда, “Төртке“ калыбындагы башл