Гистология

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү

Гистология (гр. histos тукыма + logos тәгълимат) — хайван организмнарының тукымалары турындагы фән; ул хайван һәм кеше гәүдәсенең микроскопик һәм субмикроскопик төзелешен, шулай ук тукымаларның филогенезда һәм онтогенезда үсешен өйрәнә. Гистологиянең өйрәнү объектлары булган тукымалар һәм күзәнәкләрне яктылык һәм электрон микроскопиясе ярдәмендә тикшерәләр. Тикшерелә торган материалны махсус эшкәртүгә дучар итәләр яки тере халәтендә, әйтик, микрокинотасмалар кулланып, тукыма культураларында өйрәнәләр. гистология өч бүлектән тора: күзәнәк турында тәгълимат, яки цитология, тукымалар (аларның төзелеше, үсеше һәм тереклек эшчәнлеге) турында тәгълимат, яисә гистологиянең үз мәгънәсендә, һәм микроскопик анатомия яки аерым органнарның микроскопик төзелешен өйрәнүче хосусый гистология Беренче ике бүлекне еш кына «гомуми гистология» дигән төшенчә астында берләштерәләр. Тере матдәнең структур төзелеше башлануын өйрәнеп, гистология яралгы үсеше, ягъни эмбриология турындагы тәгълимат белән турыдан-туры берләшә. Анатомиядән аерылып, гәрчә тикшеренүләр предметы һәм ысулы буенча нормаль һәм патологик физиологиягә һәм аеруча патологик анатомиягә (гистопатологиягә) якын торса да, гистология әлеге дисциплина белән традицион элемтәләрен саклап калды. Соңгы берничә дистә елда, микроскопиянең һәм гистохимик анализлауның яңа ысулларын кертү нәтиҗәсендә, гистология биохимия, биофизика, онкология һәм вирусология белән шактый якынайды. Тукымаларның реактивлыгын һәм регенерациясен өйрәнүче эксперименталь фән буларак, гистология хирургиянең үсүенә булыша. Тереклекнең асылын күзәнәк, субкүзәнәк һәм макромолекуляр дәрәҗәдә өйрәнү зарурлыгы вируслы авыруларга һәм яман шешләргә каршы көрәштә биологик процессларга йогынты ясауның нәтиҗәле ысулларын булдыруда цитологик тикшеренүләрнең әһәмиятен билгеләде. гистология ветеринария-санитария экспертизасында мөһим роль уйный, чөнки, хайваннарны суйганнан соң, тукымаларның патологик үзгәрешләрен һәм, табигый ки, авыруларның диагностикасын, тукымаларның төзелешен нормада белмичә, дөрес аңлау мөмкин түгел.

Чыганаклар[үзгәртү]

  • Ветеринарная медицина:Русско-татарский энциклопедический словарь / Авт.-сост.:В39 Ф.гистологияНабиев, гистологияФ.Кабиров, Г.3.Идрисов, М.X.Харисов; Под общ. ред. Ф.Г.Набиева.— Казань: Магариф, 2010.— 495 с.