Баш бит

Википедиягә рәхим итегез! Бу күптелле, эченә һәркем яза алган энциклопедия. Татар телендә 43 899 мәкалә бар. География Мәдәният Тарих Кино Фән Биология Татарстан Спорт Бөтен порталлар

Сайланган мәкалә

Глобаль җылыну — Җир атмосферасының һәм Дөнья океанының уртача еллык температурасының XX һәм XXI гасырларда әкренләп күтәрелү процессы. XIX гасыр урталарыннан башлап үткәрелгән тикшеренүләр күрсәтүенчә, соңгы йөз елда планетада уртача температура — 0,7, Русия буенча исә 1,29 градуска күтәрелгән. Беренче карашка, бу сан кечкенә кебек, ләкин ул да климаттагы зур үзгәрешләргә сәбәпче булган. Климат үзгәрүгә күзәтчелек итүче халыкара экспертлар төркеме раславынча, бу — антропоген факторның чагылышы, ягъни җирдәге цивилизация сәнәгате атмосферага газлар чыгаруны арттырган, ә бу, үз чиратында, парник эффекты тудырган.

Архив • Кандидатлар • Үзгәртү

Яхшы мәкалә

Урман — агаччыл үсемлекләр белән капланган Җир йөзенең бер өлеше. Урманнар моннан 380 млн ел элек девон чорында барлыкка килгәннәр. Урманнар коры җирнең 27 %, 3,4 млрд. га мәйданын биләп тора, 30 проценты – ылыслы, 70 проценты яфраклы агачлардан тора.

Әлегә урманнар коры җирнең якынча өчтән бер өлешен тәшкил итә һәм Җир йөзендә һава сулаучы тормышның бар булуы өчен бик әһәмиятле роль уйныйлар.

Урманнарда, агач һәм үсемлекләрдән тыш, үзенә төрле микроорганизмнар, бөҗәкләр һәм хайваннарны алган үзенчәлекле катлаулы экосистема барлыкка килә.

Архив • Кандидатлар • Үзгәртү

Сез беләсезме?

Татар Википедиясенең яңа битләреннән

• Хәзерге мобиль телефоннарның беренче өлгеләре кеше күтәреп йөри алмаслык авыр булганга, алар автомобиль телефоны дип аталганнар.
• Татарлардан беренче революционер-социалистларның берсе меньшевик Ибраһим Әхтәмов була.
• Тикшеренүләр күрсәтүенчә, соңгы йөз елда планетада һава температурасы уртача 0,7 градуска күтәрелгән.
• Ак һәм Ал гөлчәчәге низагы Босворт сугышы белән тәмамлана.
• Борис Березовский 2003 елдан башлап сәяси качкын буларак Бөекбританиядә яшәгән.
• Бурят теле Русиядән тыш Монголиядә һәм Кытайда таралган.
• 1781 елда Александр Суворов Казан шәһәрендә хезмәт үткән.
• Бөек француз инкыйлабы нәтиҗәсендә Франция ирекле һәм тигез ватандашлар республикасына әйләнә.
• 1948 елда кабул ителгән БМОның Кеше хокукларының гомуми декларациясе рәсми рәвештә татар теленә тәрҗемә ителгән.
  Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Үзгәртү

Бу көнне ... (19 май)

Татарстанда матбугат көне, Төркиядә спорт һәм яшьләр көне, Украинада Фән көне, ССРБда пионерия көне

• 1649 — Бөекбритания җөмһүрият буларак игълан ителә.
• 1712 — Петр I Русия империясенең башкаласын Мәскәүдән Санкт-Петербургка күчерә.
• 1883 — татар шагыйре, язучы Нәҗип Думави (рәсемдә) дөньяга килә.
• 1910 — Галлей кометасы янә Җир шары янында очып уза.
• 1914 — күренекле татар опера җырчысы, мөгаллиммә, музыка һәм җәмәгать эшлеклесе Мөнирә Булатова туа.
• 1919 — Төркиядә Мостафа Кәмал Ататөрк җитәкчелегендә инкыйлаб башлана.
• 1996 — татар язучысы, драматург Фатих Хөсни вафат була.
  Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга

Сайланган рәсем

Алаярв күле, Вырумаа, Эстония

Архив • Кандидатлар • Үзгәртү

Сайланган исемлекләр һәм порталлар

Соңгы сайланган портал:		Транспорт
Соңгы сайланган исемлек:		Оскар, 2013

Архив • Кандидатлар • Үзгәртү

Өмә

Бу атнада мәкаләләр язу өмәсе Яңа вакыт вакыйгаларына багышланган: Америка гражданнар сугышы  • Апартеид  • Салкын сугыш  • Француз революциясе  • Бөек депрессия  • Холокост  • Сәнәгый инкыйлаб  • Корея сугышы  • Өченче рейх  • Испания гражданнар сугышы  • Вьетнам сугышы Шулай ук Сезне Төркия һәм Хәбәшстан мәкаләләрен сайланган мәкаләләр дәрәҗәсенә туры китерерлек итеп яхшыртырга чакырабыз!

Соңгы өмәләр: 1 атна элек: Татар Википедиясе мохтаҗ 10 мәкалә 2 атна элек: Идел буе Болгары хәкимнәре 3 атна элек: Англия графлыклары

Архив • Кандидатлар • Үзгәртү

Башка бүлекләр

Ярдәм бүлеге — Википедияны үзгәртү эшендә ярдәм итү бүлеге.

Җәмгыять үзәге — Яңалыклар, проектлар һ.б.

Бәхәслек — Татар Википедиясе форумы.

Тугандаш проектлар

Wikipedia проекты табышсыз Wikimedia Фонды тарафыннан оештырылды. Wikimedia шулай ук ирекле эчтәлек белән күптелле булган башка wiki проектларны да алып бара:

Meta-Wiki Wiki проекты идарәсе	Викисүзлек Күптелле сүзлек	Wikibooks Ирекле дәреслек	Wikiquote Өзекләр җыентыгы	Wikisource Ирекле китапханә

Deutsch (Алманча) – English (Инглизчә) – Español (Испанча) – Français (Франсузча) – 日本語 (Японча) – Português (Португалча) – Русский (Русча) – Türkçe (Төрекчә) – Тулы телләр исемлеге

---

Азәрбайҗанча – Башкортча – Кырым татарча – Чуашча – Гагаузча – Каракалпакча – Карачай-Балкарча – Казакъча – Кыргызча – Төрекмәнчә – Төрекчә – Татарча – Уйгырча – Үзбәкчә – Якутча