Википедия
Бу мәкаләнең сыйфатын арттырыр өчен түбәндәгеләрне эшләргә кирәк?:
|
| Википедия | |
| URL | http://www.wikipedia.org |
|---|---|
| Cкриншоты | |
| Табышлы | юк |
| Төр | ирекле энциклопедия |
| Теркәлү | мәҗбүри түгел, ләкин кайбер мәкаләләрне үзгәртү өчен теркәлүне узарга кирәк |
| Телләр | 278[1] |
| Урнашу | 서울 Сеул, |
| Хуҗасы | Викимедиа Фонды |
| Эшли башлау вакыты | 15 гыйнвар 2001 ел |
| Халәте | актив |
Википе́дия (инг. Wikipedia, /ˌwɪkɪˈpiːdɪə/ буларак укыла) — эченә һәркем яза алган ачык эчтәлекле, күптелле онлайн-энциклопедия. Аның барлык мәкаләләре сайтка керә алучы бар шәхесләр тарафыннан үзгәртелә ала диярлек.[2] Википедия - интернет киңлектәге иң зур һәм иң популяр гомуми белешмәләр җыелмасына әйләнде,[3][4][5][6][7], веб-сәхифәләргә мөрәҗәгать итүчеләр саны индексын алып баручы Alexa (ингл.) агентлыгы мәгълүматлары буенча дөнья күләмендә 6 нчы урында басып тора, аудиториясе якынча 365 миллион укучыга тигез дигән юрама ясала.[3][8]
Википедия проекты табышсыз Викимедиа Фонды карамагында яши һәм үсә бирә.
Эчтәлек
|
Билгеләмә [үзгәртү]
Википедиядә катнашучыларны "википедиячеләр", мәкаләләрне язучы яки төзәтүчеләрне "мөхәррирләр" дип атыйлар.
Белешмәләр һәм тематик күләме буенча иң тулы энциклопедия, битләрне бер-берсе белән бәйләү технологиясен куллану сәбәпле Интернет кулланучылары өчен үз мәдәни капиталларын үстерү өчен иң кулай чыганак. Википедиянең иң мөһим сыйфатларыннан берсе булып мәгълүматны туган телеңдә җиткерү тора.
Википедия'нең экспертлар көченә нигезләнеп энциклопедия булдыру юлыннан китүе һәм академик булмаган эчтәлекнең киң күләмдә пәйда булуы матбагачылык медианың киң игътибарын җәлеп итте. 2006 нче елда, Time журналы дөнья буйлап миллионнарча шәхесләрнең тиз арада пәрәвез аша элемтә һәм хезмәттәшлекне үстерү эшчәнлегендә YouTube, MySpace һәм Facebook белән бер рәткә Википедияның да кертеме зур булуын таныды.[9] Википедия шулай ук яңалыклар чыганагы буларак котланылды - кызу яңалыкларга багышланган мәкаләләрнең еш тиз яңартылып торылуы сәбәпле.[10][11][12]
Википедиянең ачык табигате төрле борчылуларга юл ачты - язу сыйфаты,[13] вандализм (ингл.)[14][15] күләме һәм мәгълүматның дөреслеге турында. Кайбер мәкаләләрдә тикшерелмәгән яки каршылыклы мәгълүматлар очрый,[16] шулай да 2005 елда Nature (ингл.) журналы бастырган эзләнү нәтиҗәлләре күрсәткәненчә, чагыштырылган фәнни мәкаләләр Encyclopædia Britannica (ингл.) энциклопедиясендәге мәкаләләрнең дөреслек дәрәҗәсенә якын булуын һәм икесендә дә очраган "әһәммиятле хаталар" күләме якын булуын күрсәтте.[17] Britannica уздырылган тикшеренүнең методология һәм ясалган нәтиҗәләре хаталы булуын игълан итүенә [18] Nature рәсми җавап һәм нокта-нокта буенча Britannica'ны канәгатьләндермәгән төп мәсьәләләренә карата ачыкламалар белән каршылык күрсәтте.[19]
Табигате [үзгәртү]
| “ | Популяр шаярту мәзәгендә әйтелгәнчә, ‘‘Википедия белән бәйле проблема - аның гамәлдә генә эшләвендә. Теорияда ул беркайчан да эшли алмый.’’ | ” |
|
—Miikka Ryökäs, [20] |
||
Үзгәртүләр кертү [үзгәртү]
Мәкалә битләренең структурасы [үзгәртү]
Википедия мәкаләләре үсеш дәрәҗәләре һәм темалары тирәсендә тупланыла.[21] Яңа мәкалә еш "төпчек" - билгеләмәләр һәм берничә сылтама гына булган бик кыска бит - дәрәҗәсендә башлана. Спектрның икенче ягында - иң зур үсеш дәрәҗәсенә ия булган мәкаләләр "Сайланган мәкалә" статусына ия булу өчен номинант була ала. "Сайланган мәкаләләрдән" берсе, мөхәррирләрнең сайлавы нигезендә, Википедияның баш битендә урнаштырыла.[22][23] Тикшеренүче Джакомо Подери (Giacomo Poderi) ачыклаганынча, мәкаләләр сайланган статусына гадәттә берничә мөхәррирнең эшләве нәтиҗәсендә ирешә.[24] 2010 нче елда уздырылган тикшеренү сайланылган мәкаләләр сыйфат күзлегеннән уртак югары дәрәҗәдә булмавын, җәмгыять тарафыннан сайлану процессы мәкаләләр сыйфатын билгеләү өчен эффектив булмаганын күрсәтте.[25] 2007 нче елда, матбагачылыкта бастырылу өчен версияне әзерләгәндә, Инглиз Википедиясендә мәкаләләр сыйфатын билгеләү шкаласын кертте.[26]
Вандализм [үзгәртү]
Эчтәлеккә һәм мөхәррирләр мөгамәләсенә караган кагыйдәләр һәм кануннар [үзгәртү]
Википедиядә урнашкан эчтәлек Википедиянең күпчелек серверлары урнашкан
Флорида штатының һәм
АКШның федераль кануннарына буйсына. Юридик мәсьәләләрдән тыш, Википедиянең үзгәртүләр кертү мәсләкләре "5 нигез", һәм төрле кагыйдәләр һәм киңәшләр белән тасвирлана. Бу кагыйдәләр дә wiki рәвешендә сакланылу сәбәпле, Википедия мөхәррирләренең җәмгыять буларак аларны язырга һәм яңартырга мөмкинлекләре бар.[27] Википедияның төрле телле бүлекләрендәге кагыйдәләр инглиз телле бүлеге кагыйдәләренең тәрҗемәсенә нигезләнгән иде, шулай да вакыт узу белән аерым мохитләрдә үсүләре сәбәпле үзенчәлекләре хас булды.
Эчтәлек кагыйдәләре [үзгәртү]
Тема турында мәкалә язылуы өчен, аның Википедияның "Мөһимлек" стандартларына[28] туры килүе зарур - ягъни теманың мәсьәләсенә бәйле булмаган мэйнстрим мәгълүмат чыганакларында яки академик журналлар кебек танылган абруйлы икенчел чыганакларда күләмле тасвирланырга тиешлеге.
Бәхәсләрне чишү [үзгәртү]
Википедиядә фикер төрлелеге нәтиҗәсендә купкан низагларның күп төрле чишелеш мөмкинлекләре бар. Билгеләнгән тәртипкә күз салмыйча, бер мөхәррир керткән үзгәртүләрдән икенчесе яңадан-яңа баш тартып торса - "үзгәртүләр сугышы" башлынды дип диергә мөмкин.[29]
Арбитраж [үзгәртү]
Низагларны чишүнең соңгы чарасы - арбитраж шурасына мөрәҗәгать итү. Низаглар гадәттә мәкалә эчтәлеге турында ике каршылыклы караш нәтиҗәсендә туып чыкса да, Арбитраж шурасы кайсы караш өстенлек алырга тиеш турында карар чыгаруга махсус керешми. Статистик анализ күрсәткәненчә, шура үз игътибарын низаг тудырган эчтәлегенә түгел - низаг тирәсендәге бәхәснең ничек алып барлыгына юнәлтә,[30] нәтиҗәдә низагларны чишу һәм конфликтта катнашкан мөхәррирләр арасында тынычлык урнаштыру урынына проблема чыгаручы мөхәррирләрне аерып, продуктивлык потенциалы булган мөхәррирләргә яңадан Википедия эшчәнлегендә катнашырга рөхсәт бирү белән шөгыйльләнә.
Шәхсият [үзгәртү]
2006 нче елның гыйнварында,
Алмания мәхкәмәсе ил эченнән Алман Википедиясенә керү мөмкинлеген ябырга кушты. Сәбәбе буларак Boris Floricic (ингл.), шулай ук "Tron" кушаматы астында билгеле булган вафат хакерның тулы исемен күрсәтү игълан ителде. 2006 нче елның 9 февралендә Wikimedia Deutschland оешмасына карата карар көчтән чыгарылды - караган мәхкәмә Tron'ның яки аның ата-аналарының шәхсияткә хокуклары бозылды дигән фикерен кире какты.[31]
Җәмгыять [үзгәртү]
Википедия җәмгыяте культка охшаш дип сурәтләнгән иде,[32] шулай да негатив тарафтан гына түгел,[33] һәм тәҗрибәләре булмаган яңа кулланучылар еш дустанә булмаган мөнәсәбәт белән каршы калганы тасвирланган иде.[34]
Иерархиясе [үзгәртү]
Кертем ясаучылар [үзгәртү]
Хезмәттәшлек [үзгәртү]
Такым рухы [үзгәртү]
Яңа кулланучылар [үзгәртү]
Википедияның регистрация узган кулланучылардан 60%-ка кадәре беренче 24 сәгать узгач кертем ясаудан туктый. Шундый вәзгыятьнең мөмкин сәбәпләре - аерым үзгәртү ясау/мәкалә язу өчен регистрация яки катнашу тәҗрибәсенең канәгәтьләндерерлек булмавы белән аңлатыла ала.[35] Goldman белдергәненчә, Википедиянең мәдәни ритуалларына (мәсәлән, бәхәс битләрендә имза кую) тугрылыклы булмаган мөхәррирләр үзләренең Википедия җәмгыятен кагыйдәләрен белмәвен (аутсайдер булуын) күрсәтеп, кертемнәренең кабул ителмәвенең рискы үсүенә китерәләр. Википедия инсайдерына әйләнү җиңел булмаган нәрсә: кертем ясаучыдан үз кулланучы битен булдыруы, Википедияның махсус технологик кодларын өйрәнү, бәхәс чишелеше процессында катнашуны өйрәнү, аралашу стандартларын һәм башка мәдәни үзенчәлекләрен үзләштерү кирәк була. Системага кулланучы исеме астында кермәгән кулланучылар - икенче класс ватандашларга охшаш хәлдә кала.[36]
2009 нчы елда Business Insider мөхәррире һәм журналисты Henry Blodget уздырган тикшеренү[37] Википедияның мәкаләләрендәге соңгы үзгәртүгә кадәр яши калган кертелгән текстның зуррак өлеше "аутсайдерлар" (түбән үзгәртүләр санлы кулланучылар), форматлау һәм башка үзгәртүләр күбрәк "инсайдерлар" (чикләнгән тәҗрибәле кулланучылар төркеме) тарафыннан ясалганын күрсәтте.
Демографиясе [үзгәртү]
Бер тикшеренү күрсәткәненчә, Википедиягә кертем ясаучылар арасында "кыз-хатыннар өлеше 13% тирәсе генә булуын күрсәтте; кертем ясаучының уртача яше - 20-30 арасында." Викимедиа фонды җитәкчелек итүче директор Cью Гарднер (ингл.) 2015 елга кадәр ана зат җенесле катнашучылар санының егерме биш процентка үсәчәген күрергә ышана.[38] АКШның кыз-хатыннар хәлләренә багышланган тикшеренү шурасының президенты Линда Бэш (Linda Basch, National Council for Research on Women) белдергәненчә, Википедия мөхәррирләр статистикасы
АКШның югары уку йортларындагы бакалавр, магистр һәм аспирантура программаларында катнашучы кыз-хатыннар проценты белән сизелерлек контраст күрсәтә (барысында да кыз-хатыннар 50% яки югарырак өлешен ала).[39]
Википедияның төрле телле бүлекләренә дөньяның төрле регионнарыннан кертем өлеше турындагы соңгы мәгълүматны 2012 нче елда PLoS ONE (ингл.) журналында бастырылган Яссери төркеме (Yasseri et al.) уздырган тикшеренүләре белдерде. Шулай, Төньяк Америкадан үзгәртүләр өлеше Инглиз Википедиясенең якынча 50% белән, Гадиләштерелгән Инглизчәдәге Википедиясендә () исә бу күрсәткеч егерме-биш процентка төшә. Мәкалә шулай ук кайбер башка телле бүлекләрендәге хәлне тикшерде.[40] Викимедиа фонды 2015 елга кадәр Җирнең Глобаль Көньяк буларак билгеле регионыннан мөхәррирләр санының 37%-ка кадәр үсүен күрергә ышана.[41]
Тарихы [үзгәртү]
2001 елның 15 гыйнварында Википедияның инглиз бүлеге эшли башлады.
2001 елның 23 мартында башка телдә бүлек ачыла - Француз Википедиясе эшли башлады. Шуннан соң ул күптеллегә әверелгән.
Джимми Уэйлс (ингл.) һәм Ларри Сэнгер (ингл.) тарафыннан оештырылган[42] Википедия/Wikipedia исемен Сэнгер[43] - wiki (бергә эшләнелгән веб-сәхифә,
Гавайлар штатының азчылык җирле халкы гавайлылар телендә "тиз" мәгънәсенә килүче wiki)[44] һәм энциклопедия сүзләреннән ясалган.
Википедия проекты аркылы максатыбыз бушлай энциклопедия булдыру; киңлеге һәм тирәнлеге буенча тарихта иң зур энциклопедия. Шулай ук, Википедияның ышанычлы бер чыганакка әвереләчәген телибез.—Ларри Сэнгер[45]
Төрле телле версияләр [үзгәртү]
Википедиядә төрле телле эчтәлекнең бергәләп яши алуы, проектның Unicode (ингл.) язу системасына күчү белән мөмкин булды. Бу функция 2002 елның гыйнварында беренче тапкыр Эсперанто әлифбасын күрсәтергә теләгән Викимедиа фондының беренче хезмәткәре Brion Vibber (ингл.) тарафыннан ясалды.[46][47]
Википедиянең төрле телле бүлекләре нейтраль караш кебек глобаль кагыйдәләргә туры тотылса да, кайбер кагыйдә һәм практика нокталарында аермалары бар; иң сизелерлек үрнәге буларак мәкаләләрне сурәтләүдә гадел кулланылыш мәсләгеннән чыгып ирекле эчтәлек чикләренә кермәгән рәсемнәрне кулланышы мәсьәләсе.[48][49][50]
Татар Википедиясе [үзгәртү]
2003 елның 15 сентябрендә Татар Википедиясе дә ачыла һәм хәзерге вакытта анда 43 905 мәкалә җыелган, ә барлыгы бөтен Википедиядә 26 599 740 мәкалә. Күпчелек башка телле бүлекләрдән аермалы буларак, Татар Википедиясендә консенсус юлы урынына кагыйдәләр һәм киңәшләрне демократик тавыш бирү аркылы кабул итү гадәте яши бирә.
Эчтәлек анализы [үзгәртү]
Эчтәлек дөреслеге [үзгәртү]
Ачык структурасының нәтиҗәсендә, анарда пәйда булган мәгълүмат өчен җаваплылык алучы аерым шәхес яки оешма була алмаганы сәбәпле Википедия үзенең эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми".[51]
Язу сыйфаты [үзгәртү]
Темаларны тасвирлау һәм системик проблемалары [үзгәртү]
2008 елда Carnegie Mellon University һәм Palo Alto Research Center хезмәткәрләре уздырган фәнни тикшеренү һәр өлкәгә караган темаларның өлешләрен һәм үсеш статистикасын (июль 2006 - гыйнвар 2008) күрсәткән иде:[52]
- Мәдәният һәм сәнгать: 30% (210%)
- Биографияләр һәм шәхесләр: 15% (97%)
- География һәм урыннар: 14% (52%)
- Җәмгыять һәм иҗтимагый фәннәр: 12% (83%)
- Тарих һәм вакыйгалар: 11% (143%)
- Табигый һәм физик фәннәр: 9% (213%)
- Технология һәм гамәли фәннәр: 4% (−6%)
- Дин һәм ышаныч системалары: 2% (38%)
- Сәламәтлек: 2% (42%)
- Математика һәм мантыйк: 1% (146%)
- Фикер һәм фәлсәфә: 1% (160%)
Бу саннар мәкаләләр саныннан гына гыйбарәт: бер темада кыска мәкаләләрнең саны югары, икенчесендә зур мәкаләләрнең саны аз булуы мөмкин. Үзенең "Wikipedia Loves Libraries/Википедия китапханәләрне ярата" программасы аркылы, түбән дәрәҗәдә тасвирланган темаларны һәм мәкаләләрне үстерү өчен Википедия
Нью-Йорк шәһәренең New York Public Library for the Performing Arts кебек зур иҗтимагый китапханәләр белән партнерлыкка керде.[53]
Википедияга цитаталар [үзгәртү]
Ышамаган контент [үзгәртү]
Эшләү рәвеше [үзгәртү]
Викимедиа фонды һәм Викимедиа бүлекләре [үзгәртү]
Программа һәм аппарат комплексы [үзгәртү]
Көннен төрле өлешләрендә Википедия серверларына һәр секунд 25-60 мең сайфасын күрсәтү мөрәҗәгате ирешә.[54]
Эчтәлеккә ирешү [үзгәртү]
Эчтәлекнең лицензияләве [үзгәртү]
Ирешү методлары [үзгәртү]
Мобиль ирешү [үзгәртү]
Йогынты [үзгәртү]
Кардәш проектлар – Викимедиа [үзгәртү]
Матбагачылыкка тәэсире [үзгәртү]
Мәдәни әһәммиятлелек [үзгәртү]
Википедиянең үсеше аның Google эзләү нәтиҗәләрендә доминант урыны белән аңлатыла;[55] эзләү машиналарыннан килгән траффикның 50%-ка якын өлеше Googleдан килә,[56] алардан зур өлеше - академик эзләнүләргә бәйле.[57]
Википедия эчтәлеге шулай ук академик тикшеренүләрдә, китапларда, конференцияләрдә һәм мәхкәмә тыңлауларында кулланганы бар.[58][59][60]
Канада парламенты сәхифәсендәге аерым мәсьәләләргә багышланган битләрендә өстәмә әдәбият бүлекләрендә Википедия мәкаләләренә сылтама урнаштырылган.[61] Энциклопедияда белдерелгән мәгълүматының
АКШ федераль мәхкәмәләре һәм Бөтендөнья интеллектуаль милек оешмасы кебек агентлыклар тарафыннан кулланылышы артышта [62] – күбесенчә өстәмә мәгълүмат өчен генә булса да.[63] Википедиядә пәйда булган эчтәлек кайбер АКШның Үзәк күзләү идарәсе отчетларында китерелгәне бар.[64]
Бүләкләр [үзгәртү]
Сатира [үзгәртү]
Фәнни кулланылыш [үзгәртү]
Лингвистик тикшеренүләр өчен уңайлы текстлар корпусы (ингл.) буларак, , Википедия компьютер лингвистикасы (ингл.), мәгълүмати эзләүләр (ингл.) һәм табигый тел эшкәртү (ингл.) өлкәләрендә киң кулланылыш казанды. Аеруча, ул еш "викификация" дип аталган затларны билгеләү (ингл.) [65] һәм аның белән бәйле сүзләр мәгънәләрен аеру (ингл.)[66] проблемаларны чишүдә максатчан белем базасы буларак кулланыла. Үз чиратында, викификацияга охшаш ысулларның Википедиядә "пәйда булмаган" сылтамаларны табу өчен кулланылышы мөмкин.[67]
Бәйле проектлар [үзгәртү]
Моны да карагыз [үзгәртү]
Искәрмәләр [үзгәртү]
- ↑ List of Wikipedias
- ↑ Wikipedia's Jimmy Wales Speaks Out On China And Internet Freedom, Huffington Post. Тикшерелде 24 сентябрь 2011. «Currently Wikipedia, Facebook and Twitter remain blocked in China»
- ↑ 3,0 3,1 Five-year Traffic Statistics for Wikipedia.org. en:Alexa Internet. Retrieved on April 4, 2013.
- ↑ Bill Tancer. Look Who's Using Wikipedia, Time (May 1, 2007). Тикшерелде 1 декабрь 2007. «The sheer volume of content [...] is partly responsible for the site's dominance as an online reference. When compared to the top 3,200 educational reference sites in the U.S., Wikipedia is No. 1, capturing 24.3% of all visits to the category» [[:en:Cf.]|Cf.] Bill Tancer (Global Manager, Hitwise), "Wikipedia, Search and School Homework", Hitwise: An Experian Company (Blog), March 1, 2007. Retrieved December 18, 2008.
- ↑ Alex Woodson. Wikipedia remains go-to site for online news (July 8, 2007). Тикшерелде 16 декабрь 2007. «Online encyclopedia Wikipedia has added about 20 million unique monthly visitors in the past year, making it the top online news and information destination, according to Nielsen//NetRatings.»
- ↑ Top 500. Alexa. Retrieved on October 13, 2009.
- ↑ comScore MMX Ranks Top 50 U.S. Web Properties for August 2012. comScore (12 September 2012). Retrieved on 6 February 2013.
- ↑ Wikipedia's Evolving Impact, by Stuart West, slideshow presentation at TED2010
- ↑ Grossman, Lev. Time's Person of the Year: You, Time, Time, Inc (December 13, 2006). Тикшерелде 26 декабрь 2008.
- ↑ Jonathan Dee. All the News That's Fit to Print Out, The New York Times Magazine (July 1, 2007). Тикшерелде 1 декабрь 2007.
- ↑ Andrew Lih (April 16, 2004). «Wikipedia as Participatory Journalism: Reliable Sources? Metrics for Evaluating Collaborative Media as a News Resource» (PDF). 5th International Symposium on Online Journalism. Проверено October 13, 2007.
- ↑ Mossop, Brian (August 10, 2012). How Wikipedia Won Olympic Gold. Wired. Retrieved on 2012-07-05.
- ↑ Wikipedia:About – Wikipedia, the free encyclopedia. English Wikipedia. Retrieved on 2012-07-05.
- ↑ Fernanda B. Viégas, Martin Wattenberg, and Kushal Dave (2004). «Studying Cooperation and Conflict between Authors with History Flow Visualizations» (PDF). Proceedings of the ACM Conference on Human Factors in Computing Systems (CHI): 575–582. DOI:10.1145/985921.985953. Проверено January 24, 2007.
- ↑ Reid Priedhorsky, Jilin Chen, Shyong (Tony) K. Lam, Katherine Panciera, Loren Terveen, and John Riedl (GroupLens Research, Department of Computer Science and Engineering, University of Minnesota) (November 4, 2007). «Creating, Destroying, and Restoring Value in Wikipedia» (PDF). Association for Computing Machinery GROUP '07 conference proceedings. Проверено October 13, 2007.
- ↑ Ahrens, Frank. Death by Wikipedia: The Kenneth Lay Chronicles, The Washington Post (July 9, 2006). Тикшерелде 1 ноябрь 2006.
- ↑ Jim Giles (December 2005). «Internet encyclopedias go head to head». Nature 438 (7070): 900–901. DOI:10.1038/438900a. PMID 16355180. The study (that was not in itself peer reviewed) was cited in several news articles, e.g.,
- Wikipedia survives research test, BBC (December 15, 2005).
- ↑ Fatally Flawed: Refuting the recent study on encyclopedic accuracy by the journal Nature Encyclopædia Britannica, Inc., March 2006
- ↑ Nature's responses to Encyclopaedia Britannica. Nature (March 30, 2006). Retrieved on 2012-03-19.
- ↑ Cohen, Noam. The Latest on Virginia Tech, From Wikipedia, The New York Times (April 23, 2007). Тикшерелде 27 декабрь 2011.
- ↑ Википедия:Төркемләү
- ↑ Comparing featured article groups and revision patterns correlations in Wikipedia. First Monday. Retrieved on July 13, 2010.
- ↑ Fernanda B. Viégas, Martin Wattenberg, and Matthew M. McKeon (July 22, 2007). «The Hidden Order of Wikipedia» (PDF). Проверено October 30, 2007.
- ↑ Poderi, Giacomo, Wikipedia and the Featured Articles: How a Technological System Can Produce Best Quality Articles, (Master thesis), University of Maastricht, October 2008,
- ↑ David Lindsey. Evaluating quality control of Wikipedia's featured articles., First Monday.
- ↑ Wikipedia:Version 1.0 Editorial Team/Assessment. Retrieved on October 28, 2007.
- ↑ Who's behind Wikipedia?. PC World (February 6, 2008). Retrieved on February 7, 2008.
- ↑ Wikipedia:Notability. Retrieved on February 13, 2008. “A topic is presumed to be notable if it has received significant coverage in reliable secondary sources that are independent of the subject.”
- ↑ Coldewey, Devin (June 21, 2012). Wikipedia is editorial warzone, says study. Technology. NBC News. Retrieved on October 29, 2012.
- ↑ Hoffman, David A.; Mehra, Salil K. (2009). «Wikitruth through Wikiorder» 59 (1).
- ↑ heise online – Gericht weist einstweilige Verfügung gegen Wikimedia Deutschland ab -Update, by Torsten Kleinz, February 9, 2006.
- ↑ Arthur, Charles. Log on and join in, but beware the web cults, The Guardian (December 15, 2005). Тикшерелде 26 декабрь 2008.
- ↑ Lu Stout, Kristie. Wikipedia: The know-it-all Web site, CNN (August 4, 2003). Тикшерелде 26 декабрь 2008.
- ↑ "Wikinfo (March 30, 2005). Critical views of Wikipedia. Retrieved on January 29, 2007.
- ↑ Panciera, Katherine (2009). «Wikipedians Are Born, Not Made»: 51, 59.
- ↑ Goldman, Eric. «Wikipedia's Labor Squeeze and its Consequences» 8.
- ↑ Blodget, Henry (January 3, 2009). Who The Hell Writes Wikipedia, Anyway?. Business Insider. Retrieved on July 23, 2011.
- ↑ Chom, Noam. Define Gender Gap? Look Up Wikipedia's Contributor List (January 31, 2011), бит B–1. Тикшерелде 9 май 2012.
- ↑ Basch, Linda. Male-Dominated Web Site Seeking Female Experts (Letters to the Editor) (February 6, 2011), бит WK–7. Тикшерелде 9 май 2012.
- ↑ Taha Yasseri, Robert Sumi, János Kertész (January 17, 2012). Circadian Patterns of Wikipedia Editorial Activity: A Demographic Analysis. PLoS ONE. Retrieved on January 17, 2012.
- ↑ Wikimedia Foundation 2011–12 Annual Plan. Wikimedia Foundation.
- ↑ Mike Miliard. Wikipediots: Who Are These Devoted, Even Obsessive Contributors to Wikipedia?, en:Salt Lake City Weekly (March 1, 2008). Тикшерелде 18 декабрь 2008.
- ↑ How I started Wikipedia. Presentation by Larry Sanger.
- ↑ "wiki" in the Hawaiian Dictionary, Revised and Enlarged Edition, University of Hawaii Press, 1986
- ↑ Larry Sanger. Wikipedia Policy, 1 November 2001, нәшер итүче: Википедия. Архивлау:2007-12-11
- ↑ Interview with Brion Vibber, the WMF's first employee. The Signpost. Wikipedia. Retrieved on January 14, 2013.
- ↑ Chuck Smith. Unicoding the Esperanto Wikipedia (Part 3 of 4). Esperanto Language Blog. Retrieved on January 14, 2013.
- ↑ Fair use. Meta wiki. Retrieved on July 14, 2007.
- ↑ Images on Wikipedia. Retrieved on July 14, 2007.
- ↑ Fernanda B. Viégas (January 3, 2007). «The Visual Side of Wikipedia» (PDF). Проверено October 30, 2007.
- ↑ Wikipedia:General disclaimer. English Wikipedia. Retrieved on April 22, 2008.
- ↑ 52,0 52,1 Kittur, A., Chi, E. H., and Suh, B. 2009. What’s in Wikipedia? Mapping Topics and Conflict Using Socially Annotated Category Structure In Proceedings of the 27th international Conference on Human Factors in Computing Systems (Boston, MA, USA, April 4 – 09, 2009). CHI '09. ACM, New York, NY, 1509–1512.
- ↑ Petrusich, Amanda. Wikipedia's Deep Dive Into a Library Collection, The New York Times (October 20, 2011). Тикшерелде 28 октябрь 2011.
- ↑ "Monthly request statistics," Wikimedia. Retrieved October 31, 2008.
- ↑ Petrilli, Michael J. «Wikipedia or Wickedpedia?». Hoover Institution 8 (2). Проверено March 21, 2008.
- ↑ Google Traffic To Wikipedia up 166% Year over Year. Hitwise (February 16, 2007). Retrieved on December 22, 2007.
- ↑ Wikipedia and Academic Research. Hitwise (October 17, 2006). Retrieved on February 6, 2008.
- ↑ Wikipedia:Wikipedia in the media. Wikipedia. Retrieved on December 26, 2008.
- ↑ Bourgeois et al. v. Peters et al. (PDF). Retrieved on February 6, 2007.
- ↑ Wikipedian Justice (PDF). Retrieved on June 9, 2009.
- ↑ LEGISinfo – House Government Bill C-38 (38–1), LEGISINFO (March 28, 2005)
- ↑ Arias, Martha L. (January 29, 2007). «Wikipedia: The Free Online Encyclopedia and its Use as Court Source». Internet Business Law Services. Проверено December 26, 2008. (the name "World Intellectual Property Office" should however read "World Intellectual Property Organization" in this source)
- ↑ Cohen, Noam. Courts Turn to Wikipedia, but Selectively, The New York Times, The New York Times Company (January 29, 2007). Тикшерелде 26 декабрь 2008.
- ↑ Aftergood, Steven (March 21, 2007). The Wikipedia Factor in U.S. Intelligence. Federation of American Scientists Project on Government Secrecy. Retrieved on April 14, 2007.
- ↑ Rada Mihalcea and Andras Csomai (2007). Wikify! Linking Documents to Encyclopedic Knowledge. Proc. CIKM.
- ↑ David Milne and Ian H. Witten (2008). Learning to link with Wikipedia. Proc. CIKM.
- ↑ Sisay Fissaha Adafre and Maarten de Rijke (2005). Discovering missing links in Wikipedia. Proc. LinkKDD.
Өстәмә әдәбият [үзгәртү]
Академик тикшеренүләр [үзгәртү]
- Jensen, Richard. "Military History on the Electronic Frontier: Wikipedia Fights the War of 1812," The Journal of Military History 76#4 (October 2012): 523-556; online version
- Yasseri, Taha (2012). «Circadian Patterns of Wikipedia Editorial Activity: A Demographic Analysis». PLoS ONE 7 (1): e30091. DOI:10.1371/journal.pone.0030091. PMID 22272279.
- Goldman, Eric (2010). «Wikipedia's Labor Squeeze and its Consequences». Journal of Telecommunications and High Technology Law 8. (a blog post by the author)
- Nielsen, Finn (August 2007). «Scientific Citations in Wikipedia». First Monday 12 (8). Проверено February 22, 2008.
- Pfeil, Ulrike; Panayiotis Zaphiris and Chee Siang Ang (2006). «Cultural Differences in Collaborative Authoring of Wikipedia». Journal of Computer-Mediated Communication 12 (1). DOI:10.1111/j.1083-6101.2006.00316.x. Проверено December 26, 2008.
- Priedhorsky, Reid, Jilin Chen, Shyong (Tony) K. Lam, Katherine Panciera, Loren Terveen, and John Riedl. "Creating, Destroying, and Restoring Value in Wikipedia". Proc. GROUP 2007, doi: 1316624.131663.
- Калып:Cite conference
- Rosenzweig, Roy. Can History be Open Source? Wikipedia and the Future of the Past. (Originally published in en:The Journal of American History 93.1 (June 2006): 117–46.)
- Wilkinson, Dennis M. (April 2007). «Assessing the Value of Cooperation in Wikipedia». First Monday 12 (4). Проверено February 22, 2008.
- Aaron Halfaker, R. Stuart Geiger, Jonathan T. Morgan, John Riedl. «The Rise and Decline of an Open Collaboration Community». American Behavioral Scientist. Проверено August 30, 2012.
Китаплар [үзгәртү]
- Ayers, Phoebe; Matthews, Charles; Yates, Ben (September 2008). How Wikipedia Works: And How You Can Be a Part of It. San Francisco: No Starch Press. Калып:Hide in printКалып:Only in print.
- Broughton, John (2008). Wikipedia – The Missing Manual. O'Reilly Media. Калып:Hide in printКалып:Only in print. (See book rev. by Baker, as listed below.)
- Broughton, John (2008). Wikipedia Reader's Guide. Sebastopol: Pogue Press. Калып:Hide in printКалып:Only in print.
- Dalby, Andrew (2009). The World and Wikipedia: How We are Editing Reality. Siduri. Калып:Hide in printКалып:Only in print.
- Keen, Andrew (2007). en:The Cult of the Amateur. Doubleday/Currency. Калып:Hide in printКалып:Only in print. (substantial criticisms of Wikipedia and other web 2.0 projects). Listen to: Keen, Andrew (June 16, 2007). Does the Internet Undermine Culture?. Npr.org. Retrieved on March 31, 2010. the NPR interview with A. Keen, Weekend Edition Saturday, June 16, 2007.
- Lih, Andrew (2009). The Wikipedia Revolution: How a Bunch of Nobodies Created the World's Greatest Encyclopedia. New York: Hyperion. Калып:Hide in printКалып:Only in print.
- O'Sullivan, Dan (September 24, 2009). Wikipedia: a new community of practice?. Ashgate Publishing, Ltd.. Калып:Hide in printКалып:Only in print. http://books.google.com/books?id=htu8A-m_Y4EC. Retrieved October 11, 2011.
- Rafaeli, Sheizaf & Yaron Ariel (2008). "Online motivational factors: Incentives for participation and contribution in Wikipedia." In Barak, A.. Psychological aspects of cyberspace: Theory, research, applications. Cambridge, UK: Cambridge University Press. pp. 243–267.
- Reagle, Joseph Michael Jr. (2010). Good Faith Collaboration: The Culture of Wikipedia. Cambridge, MA: The MIT Press. Калып:Hide in printКалып:Only in print. http://reagle.org/joseph/2010/gfc/.
Китап күзәтүләре һәм башка мәкаләләр [үзгәртү]
- Baker, Nicholson. "The Charms of Wikipedia". The New York Review of Books, March 20, 2008. Retrieved December 17, 2008. (Book rev. of The Missing Manual, by John Broughton, as listed above.)
- Crovitz, L. Gordon. "Wikipedia's Old-Fashioned Revolution: The online encyclopedia is fast becoming the best." (Originally published in Wall Street Journal online – April 6, 2009)
Өйрәнү ресурслары [үзгәртү]
- Wikiversity list of learning resources. (Includes related courses, Web-based seminars, slides, lecture notes, text books, quizzes, glossaries, etc.)
Башка медиада мәгълүмат [үзгәртү]
- Balke, Jeff. For Music Fans: Wikipedia; MySpace, Houston Chronicle (Blog) (2008-03). Тикшерелде 17 декабрь 2008.
- Dee, Jonathan. All the News That's Fit to Print Out, The New York Times Magazine, The New York Times Company (July 1, 2007). Тикшерелде 22 февраль 2008.
- Giles, Jim. Wikipedia 2.0 – Now with Added Trust, New Scientist (September 20, 2007). Тикшерелде 14 гыйнвар 2008.
- Miliard, Mike. Wikipedia Rules, The Phoenix (December 2, 2007). Тикшерелде 22 февраль 2008.
- Poe, Marshall. The Hive, The Atlantic Monthly (2006-09). Тикшерелде 22 март 2008.
- Rosenwald, Michael S.. Gatekeeper of D.C.'s entry: Road to city's Wikipedia page goes through a DuPont Circle bedroom, The Washington Post (October 23, 2009). Тикшерелде 22 октябрь 2009.
- Runciman, David. Like Boiling a Frog, London Review of Books (May 28, 2009). Тикшерелде 3 июнь 2009.
- Taylor, Chris. It's a Wiki, Wiki World, Time, Time, Inc (May 29, 2005). Тикшерелде 22 февраль 2008.
- Technological Quarterly: Brain Scan: The Free-knowledge Fundamentalist, The Economist Web and Print (June 5, 2008). Тикшерелде 5 июнь 2008. «Jimmy Wales changed the world with Wikipedia, the hugely popular online encyclopedia that anyone can edit. What will he do next? [leader].»
Сылтамалар [үзгәртү]
- Wikipedia – multilingual portal (contains links to all language editions of the project)
- Wikipedia mobile phone portal
- Wikitrends: most visited Wikipedia articles
- Wikipedia topic page at The New York Times
- Video of TED Talk by Jimmy Wales on the birth of Wikipedia
- Audio of interview with Jimmy Wales about Wikipedia in general on the EconTalk podcast
- Wikipedia and why it matters – Larry Sanger's 2002 talk at Stanford University. video archive and transcript of the talk
- "Intelligence in Wikipedia" Google TechTalk on YouTube, describing an intelligence project utilizing Wikipedia, and how Wikipedia articles could be auto-generated from web content
- WikiPapers – compilation of conference papers, journal articles, theses, books, datasets and tools about Wikipedia and wikis
|
|
|
|---|---|
| 4,000,000+ | инглизчә (en) |
| 1,000,000+ | нидерландча (nl) • алманча (de) • французча (fr) • итальянча (it) • русча (ru) |
| 500,000+ | испанча (es) • шведча (sv) • полякча (pl) • японча (ja) • португальча (pt) • кытайча (zh) • вьетнамча (vi) |
| 200,000+ | украинча (uk) • каталанча (ca) • норвегча (букмоль) (no) • уарай-уарай (war) • себуанча (ceb) • финча (fi) • фарсыча (fa) • чехча (cs) • маҗарча (hu) • корейча (ko) • гарәпчә (ar) • румынча (ro) • малайча (ms) • төрекчә (tr) • индонезийча (id) • казакъча (kk) |
| 100,000+ | сербча (sr) • словакча (sk) • эсперанто (eo) • датча (da) • литовча (lt) • баскча (eu) • болгарча (bg) • иврит (he) • словенча (sl) • хорватча (hr) • узбекча (uz) • волапюк (vo) • эстонча (et) • һиндча (hi) • норвегча (нынорск) (nn) • галисийча (gl) |
| 50,000+ | азәрбайҗанча (az) • беларусча (be) • грузинча (ka) • грекча (el) • һаити креолча (ht) • латинча (la) • македонча (mk) • непалча (new) • окситанча (oc) • пьемонтча (pms) • гадиләштерелгән инглизчә (simple) • сербохорватча (sh) • тагалогча (tl) • тамилча (ta) • телугу (te) • таича (th) |
| 20,000+ | африкаанс (af) • албанча (sq) • арагонча (an) • әрмәнчә (hy) • ароманча (roa-rup) • башкортча (ba) • беларусча (be-x-old) • бенгали (bn) • бишнуприя манипури (bpy) • боснийча (bs) • бретонча (br) • бирманча (my) • кантонча (zh-yue) • гуджарати (gu) • исландча (is) • идо (io) • яванча (jv) • кыргызча (ky) • латышча (lv) • ломбардийча (lmo) • түбән саксонча (nds) • люксембуржча (lb) • малагаси (mg) • малаям (ml) • мальтача (mt) • марати (mr) • непали (ne) • сицилийча (scn) • суахили (sw) • татарча ([[:tt:|tt]]) • урду (ur) • уэльсча (cy) • көнбатыш фризийча (fy) • көнбатыш пунджабча (pnb) • йоруба (yo) |
| 10,000+ | алеманнча (als) • амхарча (am) • астурианча (ast) • буньямасан (map-bms) • бугинча (bug) • чуашча (cv) • корсиканча (co) • мисыр гарәпчәсе (arz) • фиджи һиндча (hif) • интерлингва (ia) • ирландча (ga) • каннада (kn) • көрдчә (ku) • мазандарани (mzn) • мин нан (zh-min-nan) • неаполитанча (nap) • кечуа (qu) • самогитанча (bat-smg) • шотландча (sco) • шотланд ирландчасы (gd) • сорани (ckb) • сунданча (su) • таҗикча (tg) • уаллунча (wa) |
| 5,000+ | баварча (bar) • үзәк биколано (bcl) • чавакано (cbk-zam) • нидерланд түбән саксончасы (nds-nl) • фароеча (fo) • ганча (gan) • гилаки (glk) • тау чирмешчә (mrj) • илоканча (ilo) • капампанганча (pam) • лимбургча (li) • маорича (mi) • минангкабауча (min) • монгольча (mn) • нахуатль (nah) • төньяк самича (se) • оссетинча (os) • панджабча (pa) • русинча (rue) • сахача (sah) • санскритча (sa) • синхальча (si) • тарантино (roa-tara) • тибетча (bo) • югары сорбча (hsb) • венецияча (vec) • воңроча (fiu-vro) • ву (wuu) • йиддиш (yi) • зазаки (diq) |
| 2,000+ | ассамча (as) • аймарача (ay) • бихарча (bh) • классик кытайча (zh-classical) • корнча (kw) • экстремадурча (ext) • франко-провансальча (frp) • фриульча (fur) • гагаузча (gag) • гуарани (gn) • һакка (hak) • интерлингве (ie) • кашубича (csb) • хмерча (km) • комича (kv) • коми-пермякча (koi) • ладино (lad) • лигурча (lij) • лингала (ln) • мальдивча (dv) • манксча (gv) • алан чирмешчә (mhr) • мингрельча (xmf) • навахо (nv) • норманча (nrm) • төньяк фризийча (frr) • новиальча (nov) • иске инглизчә (ang) • орияча (or) • палича (pi) • пангасинанча (pag) • паштуча (ps) • пикардча (pcd) • рипуарианча (ksh) • романшча (rm) • сардинияча (sc) • сатерланд фризийча (stq) • силезча (szl) • сомалича (so) • төрекмәнчә (tk) • удмуртча (udm) • уйгурча (ug) • вепсча (vep) • көнбатыш фламандча (vls) • зеландча (zea) |
| 1,000+ | ачеһча (ace) • аварча (av) • баньярча (bjn) • бурятча (bxr) • чеченча (ce) • кырым-татарча (crh) • эмилио-романьоло (eml) • эрзя (myv) • гренландча (kl) • һавайча (haw) • кабылеча (ka) • калмыкча (xal) • карачай-балкарча (krc) • киньярванда (rw) • лакча (lbe) • лезгинча (lez) • лойбанча (jbo) • түбән сорбча (dsb) • мокшыча (mdf) • палатин алманча (pfl) • папиаменто (pap) • пенсильван алманча (pdc) • шона (sn) • срананча (srn) • сириакча (arc) • ток писин (tpi) • тонгача (to) • уолоф (wo) |
| 500+ | абхазча (ab) • чейенча (chy) • игбо (ig) • каракалпакча (kaa) • кабарда сиркассча (kbd) • конгоча (kg) • лаосча (lo) • латгалча (ltg) • мирандча (mwl) • науруча (na) • төньяк соточа (nso) • борынгы чиркәү славянча (cu) • чигәнчә (rmy) • таитичә (ty) • тетум (tet) • жуанг (za) • зулусча (zu) |
| 200+ | бамбара (bm) • бислама (bi) • чероки (chr) • эве (ee) • фижианча (fj) • готча (got) • хауса (ha) • инуктитут (iu) • кашмирча (ks) • гикую (ki) • мин донгча (cdo) • молдаванча (mo) • норфолкча (pih) • оромо (om) • понтийча (pnt) • самоача (sm) • синдхича (sd) • сватича (ss) • тигриньяча (ti) • тсонгача (ts) • тсванача (tn) |
| 100+ | акан (ak) • чаморро (ch) • чичева (ny) • кре (cr) • джонгха (dz) • фула (ff) • инупиак (ik) • кирунди (rn) • луганда (lg) • сото (st) • санго (sg) • тимбука (tum) • тви (tw) • венда (ve) • ксхоса (xh) |
|
|
|---|
| Википедия • Викисүзлек • Викиөзек • Викикитап • Викиханә • Викиҗыентык • Викитөрләр • Викихәбәрләр • Викиверситет • Викимәгълүмат • Викисәфәр* |
| *2006 нче елда булдырылды, Викимедиа фонды карамагына 2012 нче елда керде |
| Башка телле бүлектә тулырак мәкалә бар: Vikipedi (төр.)
Сез тәрҗемә ярдәме белән бу мәкаләне язып бетереп проектка ярдәм итә аласыз.
|
| Башка телле бүлектә тулырак мәкалә бар: Википедия (рус.)
Сез тәрҗемә ярдәме белән бу мәкаләне язып бетереп проектка ярдәм итә аласыз.
|
| Башка телле бүлектә тулырак мәкалә бар: Wikipedia (ингл.)
Сез тәрҗемә ярдәме белән бу мәкаләне язып бетереп проектка ярдәм итә аласыз.
|