2005 ел
Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
2005 ел — миллади тәкъвимендә шимбә көненнән башланган кабисә булмаган ел.
| Еллар |
|---|
| 2001 · 2002 · 2003 · 2004 — 2005 — 2006 · 2007 · 2008 · 2009 |
| Унъеллык |
| 1980‑еллар · 1990‑еллар — 2000‑еллар — 2010‑еллар · 2020‑еллар |
| Гасырлар |
| XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр |
Эчтәлек |
Вакыйгалар [үзгәртү]
- 20 гыйнвар — Джордж Буш икенче тапкыр АКШ президенты вазифаларына керешә.
- 23 гыйнвар — Виктор Ющенко, ант биреп, Украина президенты эшен башлый.
- 16 февраль — Киот килешүе үз көченә керә.
- 24 март — «Тюльпан инкыйлабы» нәтиҗәсендә Кыргызстан президенты Әсгар Акаев вазифасыннан куыла.
- 17 апрель — Красноярск крае һәм Эвенк автоном округын берләштерү буенча референдум уза.
- 19 апрель — Ватиканда 265 нчы Рим папасы Бенедикт XVI сайлана.
- 25 апрель — Болгария һәм Румыния Аурупа Берлегенә керү турындагы килешүне имзалый.
- 5 май — Бөекбритания парламентына узган сайлауларда лейбористлар җиңү яулый.
- 1 июнь — Референдумда Нидерландлар халкы Аурупа Конституциясе проектын кире кага.
- 7 июль — Лондонда террористик актлар сериясе. 50 дән артык кеше вафат.
- 26 июль — «Колумбия» һәлакәтеннән соң беренче шаттлны җибәрү: STS-114 очуына «Дискавери» китә.
- 27 август — Казан метросы ачыла.
- 30 август — Казан үз меңьеллыгын билгели.
- 26 сентябрь — Пентагон күпләп биологик коралны сатып ала башлый.
- 23 октябрь — Польшада президен сайлауларның икенче тур нәтиҗәсендә Лех Качиньский җиңү яулый.
Вафатлар [үзгәртү]
Шулай ук карагыз: Төркем:2005 елда вафатлар
- 22 гыйнвар — Консуэло Веласкес, композитор.
- 10 февраль — Артур Миллер, АКШ драматургы.
- 4 март — Люция Фарсина, татар актрисасы.
- 7 март — Равил Үтәбай-Кәрими, шәркыять һәм исламият белгече.
- 22 март — Кэндзо Тангэ, япон архитекторы.
- 26 март — Джеймс Каллаган, британ сәясәтчесе, Бөекбритания премьер-министры.
- 2 апрель — Камил Фасиев, дәүләт эшлеклесе, галим.
- 20 июнь — Джек Килби, АКШ физигы.
- 9 июль — Ибраһим Абдуллин, татар язучысы, драматург.
- 17 июль — Эдвард Хит, британ сәясәтчесе, Бөекбритания премьер-министры.
- 20 июль — Роза Хафизова, татар язучысы.
- 3 сентябрь — Кыям Миңлебаев, татар журналисты, тәрҗемәче.
- 21 сентябрь — Вагыйз Фәтхуллин, татар галиме.
- 25 сентябрь — Мостай Кәрим, татар-башкорт язучысы, шагыйрь, драматург.
- 24 октябрь — Шамил Анак, татар, башкорт һәм рус телләрендә иҗат иткән шагыйрь, тәрҗемәче.
Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары [үзгәртү]
- Рөстәм Мингалим, татар шагыйре («Дәрт күлмәге» китабы өчен).
Нобель премиясе лауреатлары [үзгәртү]
- Физика өлкәсендә Нобель премиясе — Рой Глаубер, Джонн Холл һәм Теодор Хенш.
- Химия өлкәсендә Нобель премиясе — Роберт Граббс, Ричард Шрок һәм Ив Шовен.
- Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе — Ричард Аксель һәм Линда Бак.
- Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе — Эльфрида Елинек.
- Икътисад өлкәсендә Нобель премиясе — Финн Кюдланд һәм Эдвард Прескотт.
- Тынычлык өчен Нобель премиясе — МАГАТЭ.
10 иң бай кеше (Forbes журналы буенча) [үзгәртү]
| № | Исем | Яшь | Байлык, млрд.$ | Ватандашлык | Рейтинг үзгәрүе |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 |  Билл Гейтс |
49 | 46,9 | АКШ | 0 |
| 2 | Уоррен Баффет |
74 | 44 | АКШ | 0 |
| 3 |  Лакшми Миттал |
65 | 24 | Һиндстан | +59 |
| 4 |  Карлос Слим Элу |
65 | 23,8 | Мексика | +13 |
| 5 |  әл-Вәлид ибн Талал әс-Сәүд шаехзадә |
48 | 23,7 | Согуд Гарәбстаны | −1 |
| 6 |  Ингвар Кампрад |
78 | 23 | Швеция | +7 |
| 7 | Пол Аллен |
52 | 21 | АКШ | −2 |
| 8 |  Карл Альбрехт |
85 | 18,5 | Алмания | −5 |
| 9 | Лоуренс Элисон |
60 | 18,4 | АКШ | +3 |
| 10 | Сэмюэл Робсон Уолтон |
61 | 18,3 | АКШ | 0 |
Шулай ук кара [үзгәртү]
 |
Викиҗыентыкта? 2005 |
|---|
