Ешлык

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү

Ешлык — вакыт берәмлеге эчендә ясалган тулы цикллар санына тигез булган периодик процессларны тасвирлаучы физик зурлык. Формулаларда кабул ителгән билгеләре — ~{\nu}, ~f, ~{\omega}(циклик ешлык яки ~F. СИ үлчәү системасында кабул ителгән берәмлеге буларак герц санала. Ешлыкның кире зурлыгы тибрәнү периоды дип атала.

Ешлык үлчәү җайланмасы

Моменталь ешлык һәм спектраль компоненталарның ешлыклары[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Периодик сигнал фаза үзгәрүенең тизлеге булган моменталь ешлык белән сыйфатлана, әмма шул ук сигналны үз ешлыкларына ия гармоник спектраль компоненталарның суммасы рәвешендә тасвирларга була. Моменталь ешлыкның һәм спектраль компонентаның ешлыгының үзлекләре төрле, моның турында тулырак мәгълүматны, мәсәлән, Финкның «Сигналы, помехи, ошибки» китабында табып була (Финк Л. М. Сигналы, помехи, ошибки… Заметки о некоторых неожиданностях, парадоксах и заблуждениях в теории связи. — М.: Радио и связь, 1978, 1984.)

Циклик ешлык[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Электромагнетизм теориясендә, теоретик физикада һәм шулай ук кайбер куллану электрорадиотехник исәпләрдә өстәмә зурлыкны — циклик (әйләнмә, радиаль, почмакча) ешлыкны ( ~ {\omega} дип билгеләнә) кулланырга уңайлы була. Циклик ешлык тирбәнешләр ешлыгы белән ~\omega = 2\pi f нисбәте белән бәйләнгән. Математик мәгънәдә циклик ешлык — ул тирбәнешләрнең тулы фазасыннан вакыт буенча беренче чыгарылмасы. Циклик ешлыкның берәмлеге — секундка радиан (рад/с, rad/s) . Механикада әйләнмә хәрәкәтне тикшергәндә циклик ешлыкның аналогы булып почмакча тизлек булып тора.

Дискрет вакыйгаларның ешлыгы[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Дискрет вакыйгаларның ешлыгы ( импульслар ешлыгы) — вакыт берәмлеге эчендә узучы дискрет вакыйгалар санына тигез физик зурлык. Дискрет вакыйгаларның ешлыгы берәмлеге минус беренче дәрәҗәдә секунд (с−1, s−1), әмма гамәлдә импульслар ешлыгын үлчәү өчен гадәттә герцны кулланалар.

Әйләнү ешлыгы[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Әйләнү ешлыгы — ул вакыт берәмлеге эчендә тулы әйләнүләр санына тигез физик зурлык. Әйләнү ешлыгы берәмлеге — минус беренче дәрәҗәдә секунд (с−1, s−1), секундка әйләнү. Минутка әйләнү, сәгатенә әйләнү, һ.б. кебек берәмлекләр еш кулланыла.

Ешлыкка бәйле башка зурлыклар[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Метрологик аспектлар[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Үлчәүләр[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Эталоннар[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Шулай ук карагыз[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Әдәбият[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

  • Финк Л. М. Сигналы, помехи, ошибки… — М.: Радио и связь, 1984
  • Единицы физических величин. Бурдун Г. Д., Базакуца В. А. — Харьков: Вища школа, 1984
  • Справочник по физике. Яворский Б. М., Детлаф А. А. — М.: Наука, 1981

Сылтамалар[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]