Lüdovik XIV

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Lüdovik XIV
frantsuzça Louis XIV
Lüdovik XIV
Bayraq
Frantsiä häm Navarra patşası

1643-1715
aña qädär: Lüdovik XIII
däwamçısı: Lüdovik XV
Tuu: 5 sentäber 1638(1638-09-05)
Ülem: 1 sentäber 1715(1715-09-01) (76 yäş)
Dinastiä: Burbon
Lüdovik XIV häykäle Versayda

Lüdovik XIV de Burbon, tuğannan soñ Lui-Dyödonne (Xoday birgän) iseme birelgän, şulay uq "patşa-qoyaş" bularaq tanılğan (frantsuzça Louis XIV Le Roi Soleil), şulay uq Lüdovik Böyek (1638-1715, Versay) - Frantsiä häm Navarra patşası 1643 yıldan. 72 yıl däwamında patşa bulıp torğan - Awrupa tarixında iñ ozaq patşalıq itkän patşa.

Bala çaqta Fronda suğışınnan soñ Lüdovik absolüt monarxiä mäslägeneñ taypılmas tarafdarı bulğan: "Däwlät - bu min" dip äytkän.

Qazanışlar[үзгәртү]

Lüdovik idärä itkän çorda Frantsiä üzäkläşterelä, anıñ xärbi qüäte tuplana, säyäsi ähämiäte, belem abruyı arta, mädäniät çäçäk ata, ul däwer tarixta Böyek ğasır dip yörtelä.

Kimçeleklär[үзгәртү]

Läkin Lüdovik patşalıq itkän çorda küp suğışlar näticäsendä salımnar bik artqan häm ğadi xalıq berniçä kütäreleş oyıştırğan.

Şulay uq Lüdovik XIV Fonteblo ediktın qabul itkän, ä dinnärgä tigez qaraş turında Nant ediktın yuqqa çığarğan, näticädä 200 meñ hugenot Frantsiädän qaçarğa mäcbür bulğan.

Balaları[үзгәртү]

1-nçe ğailä

  • Lüdovik Böyek Dofin (1661—1711)
  • Anna-Yelizaveta (1662—1662)
  • Mariä-Anna (1664—1664)
  • Mariä-Tereza (1667—1672)
  • Filipp (1668—1671)
  • Lui-Fransua (1672—1672).

2-nçe ğailä

  • Şarl de La Bom Le Blan (1663—1665)
  • Filipp de La Bom Le Blan (1665—1666)
  • Mariä-Anna de Burbon (1666—1739), Mademuazel de Blua
  • Lüdovik de Burbon (1667—1683), graf de Vermandua.

3-nçe ğailä

  • Luiza-Fransuaza de Burbon (1669—1672)
  • Lüi-Ogüst de Burbon, Gertsoğ Menskiy (1670—1736)
  • Lui-Sezar de Burbon (1672—1683)
  • Luiza-Fransuaza de Burbon (1673—1743), Mademuazel de Nant
  • Luiza-Mariä-Anna de Burbon (1674—1681), Mademuazel de Tur
  • Fransuaza-Mariä de Burbon (1677—1749), Mademuazel de Blua
  • Lui-Aleksandr de Burbon(1678—1737).

Ädäbiät[үзгәртү]

  • Saint-Simon, «Mémoires complets et authentiques sur le siècle de Louis XIV et la régence» (П., 1829—1830; нов. изд., 1873—1881);
  • Depping, «Correspondance administrative sous le règne de Louis XIV» (1850—1855);
  • Moret, «Quinze ans du règne de Louis XIV, 1700—1715»(1851—1859); Chéruel, «Saint-Simon considéré comme historien de Louis XIV» (1865);
  • Noorden, «Europä ische Geschichte im XVIII Jahrh.» (Дюссельд. и Лпц., 1870—1882);
  • Gaillardin, «Histoire du règne de Louis XIV» (П., 1871—1878);
  • Людовик XIV
  • Войны Людовика XIV на Militerra.com