Rigoletto

Wikipedia проектыннан

Rigoletto (Риголетто). Giuseppe Verdi tarafınnan icat titelgän opera. Victor Hugonıñ Le roi s’amuse pyesasına nigezlängän. Operanıñ premyerası Teatro La Feniceta 1851 yelnıñ 11 martında ütä.

Rigoletto dön’ada iñ popular operalar rätenä kerä.

Эчтәлек 1 Icat itü tarixı 2 Rol’lär 3 Eç‏tälek 3.1 Berençe Aqt 3.2 Ikençe Aqt 3.3 Öçençe Aqt 4 Reference

[үзгәртү] Icat itü tarixı

Verdi 1850 elda La Fenice teatrı tarafınnan yaña opera yazırğa cälep itelä. Şunnan soñ Verdi berniçä avtornñ äsärlärenä möräcäğat’ itep karıy. Lakin oçraqlı räweştä Victor Hugonıñ Le roi s’amuse äsären tanıp ala. Soñınnan avtor bu äsärne ’’iskitkeç küätle noktaları bulğanı… Sucetnıñ böek, çiksez buluın’’ dip täswirlıy.

Läkin sucet iskitkeç katlawlı bulıp çığa häm Verdi Franciä censurasınnan şaqtıy cafa çigä.

[үзгәртү] Rol’lär

		Premiere, March 11, 1851[1] (Diricer: Bilgesez )
Rigoletto, Dukenıñ şamakaye	baritone	Felice Varesi
Gilda, anıñ kızı'	soprano	Teresa Brambilla
Mantua Kenäze	tenor	Raffaelle Mirate
Sparafucile, üterüçe	bass	Paolo Damini
Maddalena, Sparafucile’nıñ kızı	contralto	Annetta Casaloni
Giovanna, Gilda'nıñ şäfqät’tutaşı	mezzo-soprano	Laura Saini
Count Ceprano	bass	Andrea Bellini
Countess Ceprano, xäläl cefete	mezzo-soprano	Luigia Morselli
Matteo Borsa, patşa saraye keşese	tenor	Angelo Zuliani
Count Monterone	baritone	Feliciano Ponz
Marullo	baritone	Francesco De Kunnerth
A Court Usher	bass	Giovanni Rizzi
A Page	mezzo-soprano

[үзгәртү] Eç‏tälek

[үзгәртү] Berençe Aqt

Berençe säxnä. Patşa saraendağı ber bülmä. Kenäz çirkäwdä kürgän tanış bulmağan çibärkäygä xuca bulu telägennan yana. Ul şulay uq Countess Ceranoğa tieşle tüläülärne başqara. Rigoletto, şamakaynıñ töp eşe – kenäzneñ küze töşkän kızlarninın irlären mıskıllau bula. Şulay uq ul, kenäzğä kaysılarıñ uterü turında kıñäşlär birä torğan bula. Çirkäü kızınıñ atası, Graf Monterone Kenäzne kahärli.

Ikençe säxnä. Uram. Säxnäneñ yartısı diwar belän bülengän, anda Rigoletto işegaldınıñ ber küreneşe. Şul kahär turında uylağanda, şamaqayğa bandit Sparafucile möräcäğät’ita häm üzeneñ xezmäten täq’dim itä. Rigoletto, asqa töşep, kızı, Gildanıñ xälen belep çığarğä bula. Kızıñ ul keşe küzennän häm, berençe çiratta, Kenäz karaşınnan. Bu kıznıñ keşe aldına, çirkäwdän qala, çıkkan çağı bulmıy. Rigoletto kitkäç, Kenäz bülmägä kerä häm şul waqitta Gildanıñ xezmätçesenä çirkäwdä kürgän egetkä ğaşiyk buluıñ häm mäxäbbät tarıxın işetä.

Gilda egtne yaratu seren açqanda, Kenäz küz aldıña küreñä häm kıznı çin-çinlap yaratuın äytepp birä. Soñınnan Kenäzne kıznı çit keşelär urlıy.

[үзгәртү] Ikençe Aqt

Kenäz Gilda’nıñ urlanuın işetä. Läkin küpmeder waqıt ütkäç kız sarayğa kiterelä. Şul waqıtta Kenäz kız mäxäbbäte xaqıña böten bayliğınnan waz kiçä aluın söyli. Kız atası yanına kaytıp, anıñ eşennän oyalğänin äytep birä. Säxnä azağında Rigoletto Kenäzdän üç alaçağına ant birä.

[үзгәртү] Öçençe Aqt

Uram. Sparafucile’nıñ yort küreneşe. Rigoletto Gilda belän kilep kerä. Gilda Princqa qarata mäxäbbät xise belän yana. Kenäz operanıñ iñ matur ariyäläreneñ bersen başqara. Bu ariädä süz xatınnarnıñ xıyänät xolqı turında bara.

Rigoletto bandit belän qunaqnı üterü turında satulaşa. Ir kiemenä kienderep, Rigoletto kızın Veronağa cibära. Kız söyğänenä kurkınıç anuın toemlıy. Rigoletto Kenäzne uterü xaqıñ 20 scidu itep bilgeli.

Kük kükri. Kenäz Superficile yortında tön qunarğa bula. Gilda kire öygä kaytırğä bula, häm kinät bandintnıñ keşe üteräçägen işetp ala. Kız, ir kiemnärenä kiengän kileş, bülmägä kerä. 20 scuderinı alğäç bandit mäetne Rigolettoğa birä. Şul minutta ul Kenäz ariyäsen tanıp ala, häm mäetne äçqaç, kızjn tanıy. Kız, sonğı sulışın alıp, söygäne xaqına ülüena şat buluıñ äytä. Rigoletto ’’Läğnät’’ dip kıçkıra.

[үзгәртү] Reference