Эчтәлеккә күчү

Тормоз

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Тормоз latin yazuında])
Тормоз

Тормоз - транспорт хәрәкәтен туктату, тоткарлау җайланмасы. Тормоз ярдәмендә тәгәрмәчнең хәрәкәтен туктату.[1][2]

Беренче тормоз системалары җигүле транспортта да кулланылган. Ат чагыштырмача зур тизлек белән йөртүне куа һәм үзе дә аның тукталышын үти алмый. Беренче механизмнары тормозили үзе көпчәкләре ярдәмендә кул рычаг яки системасы рычагов. Агач колодка, кайчагында-белән обитой тире өслеге прижималась турыдан-туры ободе көпчәкләре, аны затормаживая. Сырлы һава торышында бу аз нәтиҗәле булды, өстәвенә, резин пневматик шиналар таралуга, тәгәрмәчне шул рәвешле тоткарлау мөмкин түгел иде, чөнки тормозлауның нәтиҗәлелеге түбән булыр иде, ә колодка белән элемтәгә керү резинасы бик тиз югалыр иде.

Колодочный тормоз талпан тибындагы велосипедта

Шул вакыттан бирле тормоз механизмы җитди эволюция кичергән. Иң зур үсеш эшләү тормозных системаларын барлыкка килү белән автомобиль.

Грек сүзе булу шикле,[3] төрки телләрдән turmaz "тормас"; шулай ук арба көпчәге тубырчыгы дигән мәгънәгә туры килә.