Marafon suğışı

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Marafon suğışı latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Marafon suƣışı
grekçə Μάχη τοῦ Μαραθῶνος
Machē tu Marathōnos
490 b.e.q.
farsı-grek suƣışları
Battle of Marathon Greek Double Envelopment - ru.svg
Data

12 sentəber, 490 b.e.q.

Urın

Marafon (grek şəhəre) yanı

Nəticə

grek ƣəskəre ciꞑüe

Üzgəreşlər

yuq

Kɵndəşlər
  • Axəmenid Dəwləte
  • Afinalar, Platei
Grek ƣəskər başlıƣı
  • Miltiad
  • Kallimax
Farsı ƣəskər başlıƣı
  • Datis
  • Artafern
Yaqlar kɵçləre
  • Afinalı: 9000
  • Plateile: 1000
  • Farsı : 26000
Yuƣaltular

Grek : 192 (Gerodot)

  • Farsı : 6400
Dariy I yawı xaritası

Marafon suƣışı (grekçə Μάχη τοῦ Μαραθῶνος, Machē tu Marathōnos)(12 sentəber, 490 b.e.q.) - farsı-grek suƣışlarınnan iꞑ zur bəreleşləreneꞑ berse, Marafon grek şəhəre yanında bulƣan.

Marafon suƣışında farsı ƣəskəre kisken ciꞑelə.

Grek ƣəskər başlıƣı Miltiad citəkçelegendə afinalı-plateyəle berləşkən ƣəskər küp farsı ƣəskəriləren üterə.

Elinnar ɵçen Marafon suƣışı - Axəmenid imperiəse ƣəskəre ɵstendə berençe ciꞑü.

Farsılar ɵçen Marafon yanında ciꞑelü bik əhəmiətle bulmaƣan, çɵnki Axəmenid Dəwləte çəçək atu dəwerendə bulƣan.

Ciꞑelüdən soꞑ Farsı İmperiəse patşası Dariy I Yunanstan ciren buysındırır ɵçen yaꞑa ƣəskərne cıya başlıy. Ləkin Misırda kütəreleş 486 b.e.q. şuşı niətenə qomaçawlıy.

Dariy I ülgənnən soꞑ təxetkə Kserks I utıra, həm Yunanstanƣa qarşı yawnı əzerlərgə dəwam itterə.

Riwəyətlər[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

"Şatlanıƣız afinalılar, sez ciꞑdegez". Ülgən xəbər yɵrtüçe Fidippid yə Evkl

Plutarx riwəyəte buyınça grek ƣəskər başlıƣı Miltiad Afinalar şəhərenə Evkl isemle xəbər yɵrtüçene cibərgən. Lukian buyınça xəbər yɵrtüçe iseme Fidippid bulƣan.

Evkl 40 km. yɵgergənnən soꞑ afinalılarƣa: "Şatlanıƣız afinalılar, sez ciꞑdegez" dip qıçqırƣaç həm ülgən.

Ülgən xəbər yɵrtüçe istəlegenə Marafon yɵgereşe oyıştırılƣan.

ədəbiət[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Дельбрүк Г. Сражение при Марафоне // История военного искусства в рамках политической истории. — М.: Директмедиа Паблишинг, 2005.
  • Курциус Э. История Древней Греции. — Мн.: Харвест, 2002. — Т. 2. — С. 215—232. — 416 с. — 3000 экз. — ISBN 985-13-1119-7
  • Рунг Э. В. Юʜанстан и Ахеменидская держава: история дипломатических взаимоотношений в VI—IV вв. до н. э.. — СПб.: фаᴋүлтит филологии и искусств СПбГУ, 2008. — 484 с. — (Историческая библиотека). — ISBN 978-5-8465-0851-4
  • Сергеев В. С. Глава IX. Греко-персидские войны // История Древней Греции. — М.: АСТ, 2008. — 926 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-17-052484-6

Суриков И. Е. Клеомен I: «рождение личности» в Спарте // Античная Юʜанстан: политики в контексте эпохи: архаика и раннәя классика. — М.: Наука, 2005. — С. 212—269. — 351 с. — ISBN 5-02-010347-0

  • Суриков И. Е. Глава V. Мильтиад, или осужденный победитель // Античная Юʜанстан: политики в контексте эпохи: архаика и раннәя классика. — М.: Наука, 2005. — С. 271—325. — 351 с. — ISBN 5-02-010347-0
  • Davis P. 100 Decisive Battles. — Oxford: University Press, 1999. — ISBN 1-57607-075-1
  • Green P. The Greco-Persian Wars. — University of California Press. — 1996. — ISBN 0-520-20313-5
  • Holland T. Persian Fire: The First World Empire and the Battle for the West. — New York: Doubleday, 2005. — ISBN 0-385-51311-9
  • Lazenby J. F. The Defense of Greece 490–479 BCE. — Aris & Phillips Ltd, 1993. — ISBN 0-85668-591-7
  • Lloyd A. Marathon: The Crucial Battle That Created Western Democracy. — Souvenir Press, 2004. — ISBN 0-285-63688-X