Yapon tele

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү

Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.

Yapon tele ul Yaponída qullanuda yöri torğan söyläşüleyazulı tel. Yapon xalqı üz telen Nihongo 日本語 itep atí.


Yapon tele tele (日本語 [Nihongo])
İllärdä: Yaponí
Töbäklär: Çığış Asía
Tulayım söyläşä: 127 million
Däräcä: 8
Tel ğäiläse: Bäxäsle. Bälki ayırılmalı tel
Räsmi xälät
Räsmi tel sanala: Yaponí
Küzätüdä tora: -
Tel kodları
ISO 639-1 ja
ISO 639-2 jpn, crh
SIL JPN

Taríx wä törkemläw[үзгәртү]

Tel belgeçläre Yapon telen nindi törkemgä salu torında ber fikergä kilmägännär äle, bügenge köngä berniçä faraz bar:

Dönyada taralu[үзгәртү]

Räsmi bulu[үзгәртү]

Cirle söylämnär[үзгәртү]

Awazlar[үзгәртү]

Yapon awazları şaqtí ciñel wä alarnı başqa tellärendäge belän şağıştırıp bula. İceklärneñ kübese ber suzıqtan wä ber tartıqtan tora. Yaponçada 5 suzıq wä 17 tartıq awaz bar.

Suzıqlar[үзгәртү]

Diftonglar Yaponçada yuq. Suzıqlarda qızqa/ozın buluında açıq ayırılu bar. Yapon suzıqları: img:Yapon-suziqlari.png

Tartıqlar[үзгәртү]

Ímla[үзгәртү]

Süzlek[үзгәртү]

Yazu[үзгәртү]

Bügenge yazu törläre[үзгәртү]

Bügenge köndä Yapon telendä dürt yazu qullanıla:

  • Kanji 漢字 ul üzläşterelgän Qıtay bilgeläre belän yazu. Bu yazu belän kiläsen yazalar:
    • äyber iseme;
    • sífat wä fiğel tamırı;
    • Yapon iseme.
  • Hiragana 平仮名 ul icekle yazu, qullanıla:
    • sífat wä fiğel quşımtalarında (okurigana 送りがな);
    • kisäkçelärdä (joshi 助詞);
    • kanji'nı uqulışın kürsätkändä (furigana ふりがな);
    • qayber süzlärne kanji'ğa qarağanda hiragana belän uqu ciñelräk bulğanda: mäsälän takusan (küp) süze 沢山 urınına yışraq たくさん kebek yazıla.
  • Katakana 片仮名 ul ikençe icekle yazu, bu çaqlarda qullanıla:
    • süzneñ cömlädä “yaqtırtılğan” buluı kiräk bulsa;
    • çit teldä süzlärne wä isemnärne yazğanda;
    • süz robot'çaraq uqılırğa tieş bulğanda;
  • Rōmaji ローマ字 isemle Latín xärefle yazu bu çaqlarda qullanıla:
    • sannarnı yazğanda;
    • xalıqara ülçämnärne yazğanda;
    • qısqartmalarnı yazğanda;

Mäsälän “min” mäğnäse belän watashi süze dürt yazu belän bolay yazıla.

Kanji Hiragana Katakana Rōmaji
わたし ワタシ watashi

Kanji yazuı Qıtay yazuınnan 6. yözdä Yaponída taraldı. Qıtay häm Yapon yazuları arasındağı qíınnıqlarnı beterü maqsatınnan ike yazu töre tözelä – Hiragana häm Katakana. Yapon tele öyränü maqsatınnan Latín älifbası nigezendä Rōmaji yazu tözelgän. Yapon xärefläre östän asqa, wä suldan uñğa yazıla. Elekkege zamannarda Yaponnar pumala belän yazğannar.

Öyränü[үзгәртү]

Yapon telen öyränü eşe ímla, awazlar, yazu wä süzlek öyränüennän tora. Yapon awazlarını başqa tellärendägelär belän dä çağıştırıp bulsa, yazu wä süzlek isä Yapon mädäniätenä nıq bäyle, wä alarnı öyränü qatlawlıraq bula ala. Yapon telen öyränüneñ töp maqsatları arasında Yapon şirqätlärendäge eş urınına kerü. Yapon bulmağan keşelär tel belemen tikşerü öçen Japanese Language Proficiency Test (JLPT) isemle sınaw uzalar.

Monı da qara[үзгәртү]

Tışqı mäğlümät[үзгәртү]