Авышлык (астрономия)

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Экватор координатлары системасы

Авышлык (δ; инг. Declination) — астрономиядә экватор координатлары системасындагы ике координатның берсе. Күк экваторы өслегеннән яктырткычка кадәр почмакча ераклыгына тигез була һәм дуганың градуслары, минутлары һәм секундлары белән белдерә. Күк экваторыннан төньяктарак авышлык уңай була, көньяктарак — тискәре. Авышлык уңай булса да, ул һәркайчан билге белән күрсәтелә.

  • күк экваторындагы объектының авышлыгы 0° була
  • күк йөзе төньяк котыбының авышлыгы +90° була
  • күк йөзе көньяк котыбының авышлыгы −90° була

Зенит аша үтүче күк җисеменең авышлыгы күзәтүченең киңлегенә тигез була (әгәр төньяк киңлекне уңай санарга, ә көньяктәгене — тискәре). Җирнең төньяк ярымшарында билгеле киңлек φ өчен δ > 90° − φ авышлыгы белән күк җисемнәре офыкка төшмиләр. Әгәр дә җисемнең авышлыгы δ < −90° + φ булса, бу җисемне φ киңлегендә күзәтеп булмый[1].

Искәрмәләр[үзгәртү]

  1. Зигель Ф.Ю. Сокровищница звёздного неба — путеводитель по созвездиям и Луне / под ред. Г.С. Куликова. — М.: Наука, 1986. — бит 296. — 57–58 с. — 200 000 экз.

Моны да кара[үзгәртү]

Калып:Күк механикасы