Кызыл карлыган

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Кызыл карлыган
Ribes rubrum
Фәнни классификация
Халыкара фәнни атамасы

Ribes rubrum L.

Синонимнар
Wikispecies-logo.svg
Викитөрләрдәге
систематика
Commons-logo.svg
Commons
ITIS   504798
NCBI   175228
GRIN   t:31860
IPNI   792965


Кызыл карлыган, яки Гади карлыган, яки Бакча карлыган (лат. Ribes rubrum) – крыжовниклар гаиләлегеннән кече куаклык.

Классификация[үзгәртү]

Кызыл карлыган җиләге

Ак карлыган шулай ук йортлаштырылган кызыл карлыган булып тора. Гәрчә ул кызыл карлыганның татлырак һәм альбинос варианты булса да, ул аерым ботаник төр түгел[1].

Ак карлыган

Карлыган куакларына тулы кояш яктысына караганда уртача кояш яктысы ярый, һәм күпчелек туфрак төрләрендә үсә ала. Алар чагыштармача әз карау сорый торган үсемлекләргә керә һәм бакчаны бизәү өчен дә кулланырга мөмкин.

Сортлар[үзгәртү]

Голланд кызыл[үзгәртү]

Франциядә чыгарылган сорт. Уңышны күп бирә, кышка чыдам, гөмбәчек авыруларына бирешми, үзеннән серкәләнеп уңыш бирә. Карлыганнары соң өлгерә. Куагы биек, куәтле, яшь чагында туры торучан, картая төшкәч бераз җәенке. Яшь ботаклары аксыл-коңгырт төстә. Яфраклары эре түгел, карасу яшел, кабыкчалы, очлы, вак җыерчыклы. Карлыганнары уртачадан кечерәк зурлыкта, кызыл төстә, йомры яки груша сыман формалы. Кабыкчасы үтә күренмәле. Тәме әчкелтем.
Өстенлекләре: уңышы зур, кышка чыдам. Кимчелекләре: карлыганы вак, тәме уртача.

Кызыл хач[үзгәртү]

Америкада чыгарылган сорт. Уңышы бик зур (бер куактан 10 килограммга кадәр), суыкка чыдам, карлыганнары эре һәм тәмле булуы белән аерылып тора. Куагы уртача зурлыкта, җәенке, яшь ботаклары аксыл коңгырт. Яфраклары киң, кабыкчалы, җыерчыклы, тонык төстә, урта сеңерчәсе буенча бөгелгән. Карлыганнары эре (уртача авырлыгы 0,8 - 0,9 г), йомры, кызыл, үтә күренмәле.
Өстенлекләре: уңышы мул, карлыганнары эре һәм тәмле. Кимчелеге: агротехникага таләпчән.

100 грамм җиләктә азык кыйммәте[үзгәртү]

  • Калорияләр - 56
  • Энергия - 191.8 кДж
  • Аксым - 1.3 г
  • Тулаем алганда май (Total Fat) - 0.2 г
  • Туендырылган май (Saturated Fat) - 0 г
  • Тулаем алганда углеводлар - 7.9 г
  • Шикәр - 7.9 г
  • Натрий - 1.4 мг
  • C витамины - 80 мг
  • Тимер - 1.2 мг

Искәрмәләр[үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү]

  • Бакчачы белешмәсе. Казан, Татарстан китап нәшрияты, 1983.