Batu xan

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Batí xan

Batí xan (Batu xan, Sain xan) (1207 tiräse – 1256), Monğol İmperiäseneñ ğäskär başlığı, cihangir, Altın Urdanı nigezläwçe xan. Çıñğız xannıñ onığı, Cüçineñ ulı.

Atası wafatınnan soñ olıs idaräçese (1227). Monğol İmperiäse qorıltayı quşuınça İdel Buyı Bolğarına, Rus kenäzleklärenä häm Könbatış Awrupa illärenä yawlar oyıştıra (q. İdel buyı Bolğar däwlätenä Monğol yawları). 1236. yılda İdel buyı Bolğarın, 1237-1240. yıllarda Rus kenäzleklären üzenä buysındıra, 1240-1242 yıllarda Polşa, Macarstan, Çexiä häm Bolğarstannı basıp ala. 1242-1256. yıllarda Cüçi olısınıñ Cäyek yılğasınnan alıp Könbatış çigenä qädärge bilämäläreneñ baş idaräçese. İdelneñ tübän ağınında Altın Urdanıñ yaña başqalası Saray äl-Mäxrusä tözelgänçe Bolğar şähärendä torıp idarä itä. Üz bilämälärendä hönärçelekkä, kürşe il-mämläkätlär belän säwdä itügä, Tübän İdel buyında şähärlär tözeleşenä zur iğtibar birä. Saray äl-Mäxrusä şähäre tözeleşenä Bolğardan, Urta Aziädan, Qawqazdan ostalar kiterä.