Анатолий Бочвар

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Анатолий Бочвар latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Анатолий Бочвар
Anatoliy M. Bochvar.jpg
Туган 17 (29) август 1870[1]
Радомышль[d], Радомысль өязе[d], Киев гөбернәсе, Россия империясе
Үлгән 11 сентябрь 1947(1947-09-11)[1][2] (77 яшь)
Мәскәү, СССР[2]
Күмү урыны Тын зираты[d]
Ватандашлыгы Россия империясе
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg СССР
Әлма-матер Мәскәү дәүләт техника университеты[d]
Һөнәре университет профессоры
Эш бирүче Мәскәү дәүләт техника университеты[d], Русия химия-технология университеты[d], Русия икътисад университеты[d], Мәскәү тау эше академиясе[d] һәм Краснаяр төсле миталлар институты[d]
Балалар Андрей Анатольевич Бочвар[d]
Эш урыны: Мәскәү дәүләт техника университеты[d], Русия химия-технология университеты[d], Русия икътисад университеты[d], Мәскәү тау эше академиясе[d] һәм Краснаяр төсле миталлар институты[d]

Анатолий Михайлович Бочвар (18701947) — сәвит металл белгече, Мәскәү металл белеме мәктәбенә нигез салучы, прaфисыр (1917), Pәсәй Сəвит Федератив Caᴛcиялислар Җөмһүpияᴛеның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1933).

Биографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1870 елның 17 ауᴦысында 1877 елда үлгән шәһәр табибы гаиләсендә туган. Ул 14 яшендә генә укый башлай. 1891 елда Санкт-Пᴎтырбур беренче реаль училишчесын тәмамлагач, Мәскәү техник училишчесының мөhәндис-технология бүлегенә укырга керә, аны 1897 елда мөhәндис-технолог исеме алып кызыл диплом белән тәмамлый. Ул лаборант сыйфатында органик булмаган матдәләрнең химик технологиясе кафедрасында калдырыла.

1898 елның сентәбреннән училишчеда технология, 1901 елдан — металлургия укыта башлый; 1902 елның ноябреннән өстәмә рәвештә 5 нче курста махсус проектлау укыта. 1902 елдан металлургия лаборатьıpиясе белән җитәкчелек итә.

1908 елда Мәскәүдә беренче металлография лаборатьıpиясен оештыра һәм металлография курсын укый башлый. 1917 елдан-Мәскәү техник училишчесының металлургия һәм металл белеме кафедрасы буенча экстраординар прaфисыры.

Шул ук вакытта, 1907 елдан башлап, ул Мәскәү коммерция институтында тауар фәне һәм минераль матдәләр технологиясе курсы укыта, анда 1913 елның маеннан ул махсус лаборатьıpия мөдире һәм химия технологияләре кафедрасы дасьıнты булып тора. 1910 нчы елларда Мәскәү Сәнәгать училишчесында укыта.[3]. 1919-1930 елларда ул шулай ук Мәскәү тау академиясендә төсле металллар металлографиясе кафедрасын җитәкләй.

1930 елда ул Мәскәү төсле металл һәм алтын институтына күченә, һәм анда төсле металлларның махсус металлографиясе курсын укый һәм металлография лаборатьıpиясен җитәкләй.

Укыту эшчәнлеге белән беррәттән, ул кара һәм төсле металлургия өлкәсендә киң тикшеренүләр алып бара. Аның төп эше -Аның төп эшләре — ак антифрикцион эретмәләр, корыч чуеннар, соры чуеннарны термик эшкәртү буенча. Авиация өчен берничә яңа җиңел иретмәләр булдыра. А. М. Бочвар тарафыннан башкарылган подшипник эретмәләренең тикшеренүләре зур танылу алды, ул эшләгән Баббит (Б-16) меңләгән тонна аккургашны янга калдырырга мөмкинлек бирә

Ул 1947 елның 11 сентәбрендә Мәскәүдә вафат була. Ул яңа Донское зиратының төньяк-көнчыгыш почмагында хатыны Ольга Петровна белән бергә җирләнгән (1875-1951). Аларның улы Андрей Анатольевич Бочвар - СССР Фәннәр академиясе академигы, күренекле сәвит металлургы, Сәвит атом сәнәгатенә нигез салучыларның берсе.

Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 http://alya-aleksej.narod.ru/index/0-40
  2. 2,0 2,1 2,2 Бочвар Анатолий Михайлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / мөхәррир А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  3. Истоки научноо-педагогических школ үниʙиpcитита Менделеева. — Калып:Указание места в библиоссылке: РХТУ им. Д.И. Менделеева, 2010. — С. 13. — 128 с. — ISBN 978-5-7237-0860-0.

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Московские прaфисыра XVIII — начала XX веков. Естественные и технические науки. — Калып:Указание места в библиоссылке: Янус-К; Московские учебники и картолитография, 2003. — С. 37. — 294 с. — ISBN 5—8037—0164—5.
  • [ Бочвар, Анатолий Михайлович] — ЗСЭ

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]