Антуан-Леонар Шези

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Антуан-Леонар Шези latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Антуан-Леонар Шези
Туган телдә исем фр. Antoine-Léonard Chézy
Туган 15 гыйнвар 1773(1773-01-15)[1]
Нөйи-сүр-Сен, Сена[d], Франция[2]
Үлгән 31 август 1832(1832-08-31)[2] (59 яшь)
Париж, Франция[2]
Үлем сәбәбе Ваба
Ватандашлыгы Франция[2]
Һөнәре телбелгеч, профессор, тәрҗемәче
Эш бирүче Коллеж де Франс[d][3]
Җефет Helmina von Chézy[d] һәм Helmina von Chézy[d][2]
Балалар Wilhelm Chezy[d] һәм Max Chézy[d]
Ата-ана

Commons-logo.svg Антуан-Леонар Шези Викиҗыентыкта

Антуа́н-Леона́р Шези́ (Француз телендә: Antoine-Léonard Chézy); 1773 елның 15 январе, Нёйи-сюр-Сен1832 елның 31 августы, Париж ) — Франция шәркыятьчесе, Француз теленә Санскрит әдәбиятының классик әсәрләрен беренче булып тәрҗемә итүчесе.

Биографиясе һәм хезмәтләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шезиның «Рамаяна» өлешенең нөсхәсе, 1826

Франция милли китапханәсендә кулъязма бүлеге буенча китапханәче булган. Габдрахман Җәминың: «Лейлә һәм Мәҗнун» («Les amours de Medjneun et Leila», 1807) поэмасы тәрҗемәсен нәшер иткән; шуннан соң бары тик Санскрит белеме белән мәшгуль булган һәм Коллеж де Франста янә нигезләнгән Санскрит теле кафедрасында эшли башлаган (1814). Аның өйрәтүе балкучы нәтиҗәсен биргән; аның җитәкчелеге астында Бопп, Бюрнуф, Лассен һ.б. кебек Санскрит белгечләре туган. Шези Санскрит әдәбияты буенча түбәндәге хезмәтләрне бастырган:

  • «Analyse du Megha Doutah, poème de Kâlidasa» (1817),
  • «Episode de la Mort de Yadjânadatta (Ramayana)» (1826),
  • «La Reconnaissance de Sacountala» (1830)
  • d’Apudy тәхәллүсе астында: «Amarou Satnaka. Anthologie érotique d’Amarou» (1831).

Сильвестр де Сасиның “Гарәп хрестоматиясе”ндә гарәп натуралисты Закария Казвининың өзеген тәрҗемә иткән. Кулъязмаларда Фарсы хрестоматиясен, Фарсы антологиясен, Санскрит хрестоматиясен, Санскрит грамматикасын, Санскрит-Француз сүзлеген, Рамаяна анализын, мемуарларны һ.б. калдырган. 1832 елның 31 августында вабадан үлгән.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]