Гөрҗи теле

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Гөрҗи теле
Үзисем:

ქართული ენა

Илләр:

Гөрҗистан, Русия, Төркия, Көньяк Осетия, Иран, Әзербайҗан

Сөйләшүчеләр саны:

7 500 000 кеше кеше

Халәт:

ГөрҗистанFlag of Georgia.svg Гөрҗистан
Көньяк ОсетияFlag of South Ossetia.svg Көньяк Осетия
(өлешчә танылган дәүләт)

 Классификация
Төркем:

???

Язу:

гөрҗи язуы[d]

Тел кодлары
ГОСТ 7.75–97:

гру 158

ISO 639-1:

ka

ISO 639-2:

(B); kat (T) geo (B); kat (T)

ISO 639-3:

kat

Гөрҗи теле (үзаталышы ქართული ენა, картули эна) — гөрҗи халкы теле, Кавказ (ибер-кавказ) телләренең картвел төркемнә карый.

Сөйләшүчеләр саны — якынча 4 миллион кеше.

Гөрҗи әдәби теле 2 тарихи дәвергә аерыла: иске гөрҗи (5 — 11 гасырлар), хәзерге гөрҗи (12 гасырдан башлап). Картлия шивәсе гөрҗи әдәби теленең нигезен тәшкил итә. Гөрҗи теленең диалектлары арасында аерма бик кечекенә. Хәзерге гөрҗи теленең фонетика төземендә 5 сузык һәм 25 тартык аваз, алар 3 төргә бүленә: яңгырау, саңгырау һәм бугаз өсте. Морфологиядә префикс (алкушымча) һәм суффикслар киң кулланыла.

Гөрҗи теленең морфологик төзелеше агглютинатив. Грамматик җенес юк, 6 килеш бар. Бәйлекләрдән киң файдалана.

Modern Georgian alphabet
Хәреф Латин
транскрипциясе
ХФӘ
транскрипциясе
Кириллицада
тәңгәл
хәреф
a ɑ а
b b б
g ɡ г
d d д
e ɛ е
v v в
z z з
t ҭ
i i и
k' к
l l л
m m м
n n н
o ɔ о
ṗ' п
zh ʒ ж
r r р
s s с
t' т
u u у
p ҧ
k ҟ
gh ɣ ғ
q' қ
sh ʃ ш
ch t͡ʃʰ ч
ts t͡sʰ ц
dz d͡z ӡ (дз)
ts' t͡sʼ ҵ
ch' t͡ʃʼ ҷ
kh x х
j d͡ʒ җ
h h һ