Тверь

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Тверь latin yazuında])
(Калинин битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Тевир
Soviet square in tver.jpg
Coat of Arms of Tver (Tver oblast).png
Халык саны 419 363 (2017) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 1135 Edit this on Wikidata
Хөкүмәт башлыгы Алексей Валентинович Огоньков Edit this on Wikidata
Сәгать поясы UTC+03:00
Кардәш шәһәрләр Бергамо, Оснабрүк, Безансон, Велико-Тырново[d], Хмелнытскый, Велико-Тырново[d] һәм Капошвар
География
АТБ Тевир өлкәсе
Ил Русия
Мәйдан 152.22 квадрат километр
ДДӨБ 135 метр Edit this on Wikidata
Сулык Идел
Координатлар 56.857828°N 35.921928°E Edit this on Wikidata
Почта индексы 170000–179999 Edit this on Wikidata
Телефон коды 4822 Edit this on Wikidata
Хөкүмәт башлыгы Алексей Валентинович Огоньков Edit this on Wikidata


Тверь (рус. Тверь (тыңларга ), кар. Tveri, 19311990 елларда — Кали́нин) — Русия шәһәре, Тверь өлкәсенең һәм Калинин районының мәркәзе. Иделгә Тверца һәм Тьмака елгалары кушылган урында, Мәскәүдән 158 километр ераклыкта урнашкан.

2010 ел җанисәбе буенча шәһәрдә 403 606 кеше яши[2].

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Елъязмаларда беренче тапкыр 1135 елда телгә алына. 1247 елдан Тверь кенәзлегенең мәркәзе. Борынгы Русиянең икътисади, сәяси һәм мәдәни мәркәзләрдән бере. Алтын Урда дәверендә Русьның үзәге булу өчен Мәскәү белән көндәшлек иткән һәм монголларга каршы хәрәкәтенең үзәге булып торган. 1327 елда шәһәрдә монголларга каршы эре күтәрелеш булган. 1466 елда тверле Афанасий Никитин Һиндстанга сәяхәт кылган.

1485 елдан Мәскәү дәүләте составында. 1775 елдан Тверь калгайлыгы, 1796 елдан Тверь губернасы үзәге. 1941 елның октябрь-декбарь айларында алман оккупациясе астында булган.

Твердә машиналар төзү (вагоннар, экскаваторлар, электр аппаратурасы һ.б.), җиңел, химия (химия җепселләре, ясалма күн әйберләре һ.б.), полиграфия, азык-төлек сәнәгатьләре ширкәтләре бар, төзелеш материаллары да җитештерелә.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1897[3] 1926[4] 1931[5] 1939[6] 1959[7] 1970[8] 1979[9] 1989[10] 2002[11] 2010[2]
~54 000 ~108 000 ~133 100 216 131 260 974 345 112 411 548 450 941 408 903 403 606

Милләтләр (2010): руслар — 93,1 %, украиннар — 1,5 %.

Идарә-җир төзелеше[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шәһәр 4 районга бүленгән:

  • Идел аръягы районы
  • Мәскәү районы
  • Пролетар районы
  • Үзәк районы

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. БД ПМО Тверской области. Город Тверь
  2. 2,0 2,1 2010 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  3. http://www.gks.ru/free_doc/doc_2011/year/year2011.rar
  4. http://istmat.info/files/uploads/17629/sssr_ad-ter_delenie_1926_rsfsr.pdf
  5. http://www.mojgorod.ru/tversk_obl/tver/index.html
  6. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_pop_39_3.php
  7. http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php
  8. 1970 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  9. 1979 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  10. 1989 елның Бөтенсоюз җанисәбе. РСФСР, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны
  11. 2002 елгы Бөтенрусия җанисәбе. РФ, аның территориаль берәмлекләренең, шәһәр җирлекләренең һәм шәһәр районнарының җенес буенча халык саны