Санау тактасы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Санау тактасы latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Санау тактасы (Фараз ителгәнчә Страсбургтан гравюра).

Санау тактасы - абакның алдан килүчесе, һәм исәпләү җайланмасының иң иртә мәгълүм формасы (бармакларны һәм башка бик гади ысулларны исәпкә алмаганда). Санау такталары таштан яки агачтан ясалган булган һәм санау тактада бусинкалар, вак ташлар һ.б. ярдәмендә башкарылган. Конструкцияләрендә кулланган материаллар озак чыдый торган булмаганга күрә күп такталар сакланмаган.

Иң борынгы мәгълүм санау тактасы Салами Таблицасы (безнең эрага кадәр якынча 300 ел) Греция утравы Саламида 1899 елда табылган булган.[1] Аның белән Вавилонлылар безнең эрага кадәр 300 елда кулланганнар дип фараз ителә һәм ул күбрәк исәпләү җайланмасы түгел, ә уен тактасы булган. Ул мәрмәрдән, якынча 150 x 75 x 4.5 см һәм Афиннарда Эпиграфик Музейда. Анда кисеп ясалган Грек хәрефләре һәм параллель уемнар бар.

Алман математигы Адам Риес санау такталарын Rechenbuch auf Linien und Ziphren in allerlei Handthierung / geschäfften und Kaufmanschafft-да тасвирлаган. Wolf Hall романында, Һилари Мантел Томас Кромвелльның 16-ынчы гасыр Англиядә санау тактасын куллануын искә ала.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Шулай ук карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Archived copy. әлеге чыганактан 2008-01-03 архивланды. 2008-04-01 тикшерелде.