Функция чыгарылмасы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Функция чыгарылмасы latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Функция чыгарылмасы

Функция чыгарылмасы (ноктада) — билгеләнгән ноктада функция үзгәреше тизлеген тасвирлаучы дифференциаль хисапның төп төшенчәсе.

Функция чыгарылмасы — функция артымы аргумент артымына чагыштырмасының чиге булып билгеләнә (аргумент һәм функция артымнары нульгә омтылалар).

Чикле чыгарылмасына ия булган функция ноктада дифференциаль функция дип йөртелә.

Чыгарылманы исәпләү дифференциал табу дип атала. Кире исәпләү баштагы функцияне табу (русча первообразная) яки интеграл табу дип йөртелә.

Математик тасвиры[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Функция чыгарылмасы түбәндәгечә күрсәтеп була:

Функция чыгарылмасы чик (lim) ярдәмендә болай күрсәтелә:

Чыгарылмалар җәдвәле[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Дәрәҗәле функцияләр чыгарылмалары Тригонометрик функцияләр чыгарылмалары Кире тригонометрик функцияләр чыгарылмалары



Геометрик мәгънә[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Функция чыгарылмасының геометрик мәгънәсе

Әгәр функция ноктада чикле чыгарылмасына ия була икән, димәк ноктаның тирә-ягында функция сызык функциясе белән якынча тасвирланып була:

Функция

- орынма дип йөртелә
- орынма почмак коэффициенты яки авышлык почмагының тангенсы

Функция чыгарылмасы функциянең мизгелдәге үзгәреш тизлеге булып тора:

Югары буын чыгарылмалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бүленмә чыгарылма[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Күп аргументлы функция

бүленмә чыгарылма

  яки 
  яки 

Мисаллар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • . димәк
  • . Әгәр димәк

биредә - тамга функциясе. Әгәр димәк шуңа күрә булмый.

Дифференциал табу кагыйдәләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • …(g 0)
  • (g 0)
  • ,
биредә

Кайбер функцияләрдән чыгарылмалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Функция чыгарылмасы Искәрмә

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • В. А. Гусев, А. Г. Мордкович «Математика»
  • Г. М. Фихтенгольц «Курс дифференциального и интегрального исчисления», том 1
  • В. М. Бородихин, Высшая математика, учеб. пособие, ISBN 5-7782-0422-1