Функция чыгарылмасы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Функция чыгарылмасы

Функция чыгарылмасы (ноктада) — билгеләнгән ноктада функция үзгәреше тизлеген тасвирлаучы дифференциаль хисапның төп төшенчәсе.

Функция чыгарылмасы - функция артымы аргумент артымына чагыштырмасының чиге булып билгеләнә (аргумент һәм функция артымнары нульгә омтылалар).

Чикле чыгарылмасына ия булган функция ноктада дифференциаль функция дип йөртелә.

Чыгарылма исәпләү - дифференциал табу дип атала. Кире исәпләү - баштагы функция табу (русча первообразная) яки интеграл табу дип йөртелә.

Математик тасвиры[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Функция чыгарылмасы түбәндәгечә күрсәтеп була:

Функция чыгарылмасы чик (lim) ярдәмендә болай күрсәтелә:

Чыгарылмалар җәдвәле[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Дәрәҗәле функцияләр чыгарылмалары Тригонометрик функцияләр чыгарылмалары Кире тригонометрик функцияләр чыгарылмалары



Геометрик мәгънә[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Функция чыгарылмасы геометрик мәгънәсе

Әгәр функция ноктада чикле чыгарылмасына ия була икән, димәк ноктаның тирә-ягында функция сызык функциясе белән якынча тасвирланып була:

Функция

- орынма дип йөртелә
- орынма почмак коэффициенты яки авышлык почмагының тангенсы

Функция чыгарылмасы - функция мизгелдәге тизлеге булып тора:

Югары буын чыгарылмалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Аерым чыгарылма[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Күп аргументлы функция

аерым чыгарылма

  яки 
  яки 

Мисаллар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • . димәк
  • . Әгәр димәк

биредә - тамга функциясе. Әгәр димәк шуңа күрә булмый.

Дифференциал табу кагыйдәләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • …(g 0)
  • (g 0)
  • ,
биредә

Кайбер функцияләрдән чыгарылмалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Функция чыгарылмасы Искәрмә

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • В. А. Гусев, А. Г. Мордкович «Математика»
  • Г. М. Фихтенгольц «Курс дифференциального и интегрального исчисления», том 1
  • В. М. Бородихин, Высшая математика, учеб. пособие, ISBN 5-7782-0422-1