Җәлаләтдин Руми

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Җәлаләтдин Руми latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Җәлаләтдин Руми
Rumi Vignette by User Chyah.jpg
Туган телдә исем جلال‌الدین محمد بلخی
Туган 30 сентябрь 1207(1207-09-30)
Әфганстан, Әфганстан[1][2]
Үлгән 17 декабрь 1273(1273-12-17) (66 яшь)
Төркия[3]
Күмү урыны Мәүләнә музее[d]
Яшәгән урын Бәлех
Нишапур[d]
Багдад
Димәшкъ
Караман[d]
Конья[d]
Ватандашлыгы Харәземшаһлар дәүләте[d]
Рум солтанаты[d]
Һөнәре шагыйрь
Җефет Гәүһәр хатын[d]
Балалар Султан Валад[d]
Ата-ана

Commons-logo.svg Җәлаләтдин Руми Викиҗыентыкта

Җәлалетдин Руми (фар. جلال‌الدین محمد بلخی) — фарсы шагыйре, суфый, фәлсәфәче.

Иҗатының таҗы – «Көллияте Шәмси Тәбризи» исемле зур күләмле шигырь җыентыгы. Андагы газәлләрнең эчтәлеге — кешене илаһилаштыру, галәмдәге һәрнәрсәнең гомум Җан — Аллаһ белән бергә кушылуы.

Руминың икенче зур хезмәте — 15 ел дәвамында язылган 6 томлык фәлсәфи дидактик эчтәлекле «Мәснәви» поэмасы. Ул — суфыйчылык тәгълиматы энциклопедиясе һәм Көнчыгыш халыклары фольклоры чыганагы.

Руми — пантеистик суфыйчылык вәкиле. Суфыйларга хас булганча, җир образларын кулланып, Аллага мәхәббәт турында яза. Руми газәлләрендә дөньяны йөрәк белән тануга игътибар ителә, кеше калебе — Аллаһ йорты, диелә. Пантеистик суфыйчыларның күбесе Аллаһ мәрхәмәтле, изге кеше йөрәгендә дип раслыйлар. Руми әсәрләрендә икейөзлелектән, явызлыктан азат кеше турында сөйләнелә. Аның әсәрләрен «суфыйчылык Коръәне» дип тә атаганнар.

Моны да карагыз[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганаклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Куракова Ч.М. Шәрык халыклары әдәбияты тарихы. Лекцияләрнең кыскача конспекты. Казан, 2014.


  1. 1,0 1,1 М. Джеллаль-эддин-Руми // Энциклопедический лексиконСанкт-Петербург: 1839.
  2. 2,0 2,1 А. Крымский Джелаледдин Руми // Энциклопедический словарьСанкт-Петербург: Брокгауз — Ефрон, 1893.
  3. 3,0 3,1 Алмания дәүләт китапханәсе, Берлин дәүләт китапханәсе, Бавария дәүләт китапханәсе һ.б. Record #118716158 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.