Mäskäw

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Mäskäw latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү

Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Məskəw ul Rəsəy Federatsiəseneꞑ başqalası. İseme, Urıslar kilü aldında anda yəşəgən Fin-Uƣır xalıqlarınnan qalƣan. Şəhər 850 yıl elek salınƣan ide. Bu şəhərneꞑ mɵximlege Altın Urda waqıtında üskən.

Etimologiə[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Şəhər iseme Məskəw yılƣasınıꞑ isemennən çıqqan. Borıꞑƣı rus telendə mosq- tamırı «batqaq, sılanuçan» yəki «saz, yüeş, dımlı» məƣnələren belderde. Yılƣa iseme, bəlki borıꞑƣı rus «mosqı» (-ı quşımçası belən) süzennən çıqqan.

Başqa tellərdə şulay uq bu süzennən tɵzergən isemnəre bar: rus. Moscow, alman. Moskau, fr. Moscou.

Tarix[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Borıꞑƣı çor[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Şəhər yəşe anıqlap bilgele tügel. İꞑ borıꞑƣı arxeologik tabılmalar taş çorına qaƣılalar. Berençe meꞑyıllıƣınıꞑ axırında Məskəw rayonında wyətiçlər həm kriwiçlər nəselləre urnaştılar. Arxeologik qazular nəticələre buyınça, XI ƣasırda Məskəw yanında çoqırlı həm urlı awıl urnaştı.

Ləkin berençe ışanıçlı telgə alu İpatye yılyazmalar isəplənə. Alar buyınça, 1147 yılnıꞑ 4 apreldə rostov-suzdal' kenəze Yüriy Dolƣorukiy Mosqov şəhərendə üz duslarnı qabul itte. 1156 yılda Məskəwdə yaꞑa aƣaç nıƣıtmalar tɵzelgənnər, həm şəhər məydanı 3-4 tapqır arttı.

Monƣol-tatar buysındırƣan waqıtında şəhər yandırıp yawlanƣan,, ləkin tiz torƣızılƣan.

Məskəw kenəzlege üzəge[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

XIII ƣasırnıꞑ ikençe yartısınnan Məskəw mɵstəqil udel kenəzlege üzəge bulıp torƣan. XIV ƣasırnıꞑ başında Məskəw biləmələre zuraya, anıꞑ sostavına Kolomna həm Mojaysk kenəzlekləre kerələr.

XIV ƣasırda Məskəwneꞑ Bɵyek Məskəw kenəzlege üzəge bularaq kütərelüe bula. XIV ƣasırda Məskəwgə mitroplitlar rezidentsiəse küçerelə, ə 1589 yılda Məskəw patriarxiəse oyıştırıla.

Xalıq[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Məskəw — Rusiədə həm Awrupada xalıq sanı buyınça iꞑ zur şəhər. Statistika buyınça, şəhərdə 2012 yılda 11 612 943 keşe yəşi. Bu san ɵzleksez yəşəgən şəhərçelər ƣına xisapqa ala, Məskəwdə taƣın 1 million 800 meꞑ artıq migrantlar, ƣastarbayterlar, həm tɵrle rəsmi tügel emigrantlar yəşi.

Xalıq sanı buyınça şəhər Rusiədə — berençe, Awrupada — ikençe (Stambuldan soꞑ), dɵnyada — sigezençe.

Məskəw bügen[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Şəhər sanı 10,5 million tirəse (2009). Bügen anda 168 075 Tatar, 94 542 əzeri yəşi (2002).

Panorama[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Məskəw panoramasy

Galereya[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]


Калып:Coor title d