Зебра

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Зебра latin yazuında])
Зебра
Сурәт
Халыкара фәнни исем Hippotigris
Таксономик ранг асыру[d]
Югарырак таксон Атлар
Нәрсәнең чыганагы zebra skin[d]
Төс ак һәм кара
Commons-logo.svg Зебра Викиҗыентыкта

Зе́бралар (лат. Hippotigris) — атлар ыругының асыругы. Зебраларның өч төре бар: Бурчелла зебрасы (Equus quagga), Греви зебрасы (Equus grevyi) һәм тау зебрасы (Equus zebra). Зебралар белән йорт атлары арасындагы гибридлар — зеброидлар, ә зебралар белән ишәкләр арасындагы гибридлар зебруллар дип атала. Зебралар төркемнәре зур түгел: ана зебралар, балалар һәм бер ата зебрадан тора. Һәр зебраның буйлары (полосалары) уникаль рәсемне тәшкил итә. Бу буйларның функциясенә кагылышлы төрле фаразлар бар. Күп кенә дәлилләр буенча, бу буйлар аны чебеннәрнең тешләвеннән саклый. Зебралар Африканың көнчыгышында һәм көньягында утлый. Алар саванна, яшел болыннар, урман буйлары, куаклыклар, таулы җирләр кебек төрле урыннарда очрарга мөмкин.

Зебралар иң элек утлаучы хайваннар булып санала һәм түбән сыйфатлы үсемлекләр белән туклана ала. Гадәттә, аларны арысланнар аулый. Куркыныч янаганда, зебралар кача, шулай ук тешләргә һәм тибенергә мөмкин. Төрле зебраларның иҗтимагый тәртибе аерылып тора. Бурчелла һәм тау зебрасы тотрыклы гаремнарда яшәсә, Греви зебрасы берүзе яки иркен көтүләрдә яши. Гаремлы төрләрдә ана атлар гарем атлары белән генә парлаша, ә Греви зебралары ана атларны җәлеп итә торган территорияләр булдыра. Зебралар төрле тавышлар чыгарып, төрле позалар һәм мимика кулланып аралаша. Зебралар бер-берсенең йонын чистартып, социаль бәйләнешләрен ныгыта.

Зебраларны буй сызыклары буенча тиз танып була. Алар Африкада һәм башка континентларда сәнгатьтә һәм хикәяләрдә еш искә алына. Тарих дәвамында зебралар экзотик хайваннар булып саналган, ләкин, атлардан һәм ишәкләрдән аермалы буларак, алар беркайчан да өй хайваннары булмаган. Халыкара табигатьне саклау оешмасы (IUCN) Греви зебрасы — куркыныч астында, тау зебрасы — зәгыйфь һәм Бурчелла зебрасы куркыныч астында дип саный. Квагга, Бурчелла зебрасының бер төре, XIX гасырда юкка чыккан. Шуңа да карамастан, зебраларны төрле урыннарда табарга мөмкин.