Регина Эзера

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Регина Эзера latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
лтш. Regīna Ezera
Җенес хатын-кыз[1]
Ватандашлык Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Latvia.svg Латвия
Туу датасы 20 декабрь 1930(1930-12-20)[1][2]
Туу урыны Рига, Латвия[3]
Үлем датасы 11 июнь 2002(2002-06-11)[2] (71 яшь)
Үлем урыны Кегумс[d], Латвия
Балалар Aija Vālodze[d]
Язма әсәрләр теле латыш теле
Һөнәр төре автыр, язучы, шагыйрь
Әлма-матер Латвия университеты[d]
Жанр Роман һәм хикәя[d]
Бүләкләр
орден Трёх звёзд Хезмәт Кызыл Байрак ордены Халыклар Дуслыгы ордены Хөрмәт Билгесе ордены

Регина Эзера (Регина Робертовна Киндзуля) (латыш.Regīna Ezera, 20 декабрь 1930 ел — 11 июнь 2002 ел) — латыш язучысы, Латвия ССРының атказанган мәдәният хезмәткәре (1974), Латвия ССРының халык язучысы (1981). IV дәрәҗә Өч Йолдыз Ордены кавалеры.

Биографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Регина Эзера 1930 елның 20 декабрендә Ригада столяр Роберт һәм шәфкать туташы Лүция Шамерто гаиләсендә туган. 1944 елда гаилә Германиягә эшкә чыгарыла. 1945 елның язында «күчерелүче кешеләрне» американлылар Көнбатышка алып киткәндә, ул ата-анасы белән эшелоннан кача һәм совет оккупациясе зонасында кала. 1945 елның көзендә ул Ригага кайта.

Латвия дәүләт университетында (1955) тарих-филология факультетының журналистика бүлеген тәмамлый. «Рог» газетасында эшли (1954-1957). Беренче басылып чыккан хезмәте Эзера псевдонимы астында (латышча. - ezers, рус. - күл) — «Pat nelīdzēja īkšķis» хикәясе балалар «Bērnība» (1955) журналында чыга. Беренче басма китабы — «Un ceļš vēl kūp» (1961) хикәяләр җыентыгы. Беренче романы «Под весенним небом» 1961 елда чыга. 1961 елдан Латвия Язучылар берлеге әгъзасы[4].

1963 елда язучының икенче романы «Их было три» романы чыга.

Регина Эзераның китапларын «Liesma» нәшрияте, Мәскәү «Известия» гәҗите ( «Дружба народов» китапханәсе) һәм «Советский писатель» гәҗите берничә тапкыр рус телендә басып чыгара

1976 елда «Колодец» романы буенча Рига киностудиясе режиссеры Гуннар Цилинский тарафыннан «Күл өстендә соната» нәфис фильмы төшерелгән. 1996 елда Латвия телевидениесендә режиссер Таливалдис Маргевич тарафыннан «Яйцо дракона» китабы экранлаштырыла, рольләрнең берсен Регина Эзера башкара[5].

Гаиләсе:

беренче ире - элекке легионер Екаб Ласенберг;

икенче ире - журналист һәм тәрҗемәче Чеслав Киндзулис (Česlavs Kindzulis).

Өч кызы: Инесе, Айя һәм Илзе.

1978 елдан Ригадан ерак түгел "Боланлы" утарында, үз йортында яшәгән

2002 елның 11 июнендә вафат була. Кегумс янындагы Томес зиратында җирләнгән.

Язучының йортында 2003 елда мемориаль музей ачыла.

Танылуы һәм бүләкләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Э.Вейденбаум исемендәге әдәби бүләк (1968)
  • Әдәбият өлкәсендә Латвия ССРының дәүләт премиясе (1972)
  • Латвия ССРының атказанган мәдәният эшмәкәре (1974)
  • Латвия ССРының халык язучысы (1981)
  • IV дәрәҗәдә Өч Йолдыз Ордены кавалеры (1995)
  • Латвия мәдәни канунына кертелгән.

Библиография[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Хикәяләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
  • «Zilonis»
  • «Un vēl kūp ceļš» (1961)
  • «Stāsti Daugavas» (1965)
  • «Ūdeņi Aiztek Gaujas, aiztek» (1968)
  • «Atspulgs Saules» (1969)
  • «Grieze — putns trakais» (1970)
  • «Mēnesnīcas bez Nakts» (1971)
  • «Pērkons Pavasara» (1973)
  • «Vienu tikai dienu Vasara bija» (1974)
  • «Suni Cilvēkam vajag» (1975)
  • «Dullums Baraviku laika» (1978)
  • «Slazds» (1979)
  • «Fenomens Princeses» (1985)
  • «Ūdeņiem klusiem Pie» (1987)
Романнары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
  • «Zem pavasara debesīm» ("Под весенним небом") (1961)
  • «Viņas bija trīs» (1963)
  • «Dzilnas sila balāde» (1968)
  • «Aka» (1972)
  • «Zemdegas» (1977)
  • «Mežābele» (1966)
  • «Izlase» (1979)
  • «Nostalģija» (1979)
  • «Saulespuķes no pērnās vasaras» (1980)
  • «Varmācība» (1982)
  • «Nodevība» (1984)
  • «Dzīvot uz savas zemes» (1984)
  • «Virtuvē bez pavārgrāmatas» (1989)
  • «Stāsti un noveles» (1990)
  • «Visticamāk, ka ne...» (1993)
  • «Zvaigžņu lietus» (1994)
  • «Pūķa ola» (1995)
  • «Visticamāk, ka jā...» (1996)
  • «Mazliet patiesības. Nedaudz melu...» (1997)
Әсәрләр җыентыгы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
  • «Raksti, I» (2000)
  • «Raksti, II» (2001)

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • B Tabūns. Regīna Ezera. — R., 1980

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform, платформаи додаҳои боз, ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы, гом бæрæггæнæнты платформæ — 2011.
  2. 2,0 2,1 Брокгауз энциклопедиясе
  3. Алмания дәүләт китапханәсе, Берлин дәүләт китапханәсе, Бавария дәүләт китапханәсе һ.б. Record #123299136 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  4. Regīna Ezera // Latvijas Enciklopēdija. — Rīga: SIA «Belokoņa Valērija izdevniecība», 2007. — ISBN 9984-9482-0-X.
  5. Регина Эзер - фильмография - совет сценарист - Кино-Театр.РУ

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]