София Браге

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/София Браге latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
дан. Sophie Brahe
Сурәт
Җенес хатын-кыз[1][2][3]
Ватандашлык Flag of Denmark.svg Дания[4]
Туу датасы 24 август 1559[5]
Туу урыны Knutstorp Castle[d], Свалёв (коммуна)[d], Мальмёхус[d], Швеция[6]
Үлем датасы 1643[7][8][9][…]
Үлем урыны Һелсиңөр, Дания башкала төбәге, Дания, Дания кыйраллыгы[d][6]
Ата Отте Браге[d][6]
Ана Beate Clausdatter Bille[d][10][6]
Кардәш Тихо Браге[10][6], Jørgen Ottesen Brahe[d][6], Axel Ottesen Brahe[d][6], Steen Brahe[d][6] һәм Knud Brahe[d]
Ире яки хатыны Otte Andersen Thott[d][6] һәм Erik Lange[d][6]
Балалар Tage Ottesen Thott til Eriksholm[d][6]
Һөнәр төре йолдызбелгеч, тарихчы, estate owner, специалист по генеалогии
Кушамат/тәхәллүс Urania
Әлма-матер самоучка[d]
Архивлары саклана Lund University Library[d][11] һәм Уппсальская университетская библиотека[d][12]
Йогынтысын кичергән Тихо Браге
Нинди вики-проектка керә Wikidata:Project Svenskt kvinnobiografiskt lexikon[d]
Нинди веб-биттә тасвирланган nordicwomensliterature.net/writers/brahe-sophie-ottesdatter/
Commons-logo.svg София Браге Викиҗыентыкта

София Браге (дан. Sophie Brahe, 22 сентябрь 1556 ел — 1643 ел) — дат астрономы, ботаник, табиб һәм тарихчы, Тихо Брагеның кече сеңлесе, абыйсы белән фәнни тикшеренүләрдә хезмәттәшлек иткән.

Биографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Браге Кнудстурп (хәзер — Швеция) гаиләсенең фамилия сараенда, Дания короле киңәшчесе һәм Отто Браге һәм патшабикә София патша сараендагы ханым — Беате Билле Браге ун баласы арасында иң кече бала булып туган. Софиянең энесе, аннан 10 яшкә олы билгеле астроном Тихо Браге булган. София, немец телендә астрономия китапларын өйрәнеп, шулай ук үз хисабына латин теленнән тәрҗемә ителгән китапларга заказ биреп, астрономияне үзлектән өйрәнгән. 1573 елдан София Тихога астрономик күзәтүләрендә ярдәм иткән, еш кына аның Ураниборг обсерваториясенә барган. Тихо Софиянең акылы һәм сәләте белән соклануы турында әйткән, шул ук вакытта аларның туганнары, югары катлам кешесенә фән белән шөгелләнү түбәнчеллек дип, аларны хупламаганнар.

1576 елда, аңа 19 яки 20 яшь булганда, София Отто Тоттка кияүгә чыга, аларның никахыннан 1580 елда туган бер улы булган. 1588 елда Софияның ире вафат булгач, һәм улы балигъ булганга кадәр, ул иренең мөлкәте белән идарә иткән. Бу вакытта ул, Тихога йолдызнамә төзергә ярдәм күрсәтеп, шулай ук бакчачылыкка, химия һәм медицинага зур игътибар биргән. Ураниборгка килеп йөргәндә, София белән алхимик Эрик Ланж танышкан, ир өйләнергә тәкъдим ясаса да, акча булмау сәбәпле, алар бары 1602 елда гына өйләнешә, һәм соңыннан Экенфордта хәерчелектә яши. Софиянең туганнарына язган хатларыннан күренгәнчә, ярлылыкны ул дәрәҗәсен тотып, юмор хисе белән үткәрә. Эрик Ланж 1613 елда Прагада вафат була.

1616 елда, ире үлгәннән соң, София Данияга кайта һәм Хельсингёрда урнаша. Гомеренең соңгы елларын ул дат дворян гаиләләренең генеалогияләренә шәҗәрәләрен төзүгә багышлый, аның беренче хезмәте 1626 елда нәшер ителә. Әлегә кадәр аның шәҗәрә хезмәтләре дат дворянлыгының иртә тарихы буенча төп чыганак дип санала һәм Король китапханәсында саклана. София Браге 1643 елда Хельсингёрда вафат булган, Кристианстадта (Швеция), Тоттларның гаилә каберлегендә җирләнгән.

Әдәбият[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. OCLC. Record #61779421 // VIAF[Dublin, Ohio]: OCLC, 2003.
  2. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform, платформаи додаҳои боз, ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы, гом бæрæггæнæнты платформæ — 2011.
  3. https://nordicwomensliterature.net/writers/brahe-sophie-ottesdatter/
  4. The History of Nordic Women's LiteratureKVINFO, KvinnSam.
  5. Dansk kvindebiografisk leksikon — 2001.
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 Sophie Ottesdatter Brahe Ca 1556 — 1643 Lärd kvinna, astronom
  7. Nationalencyklopedin — 1999.
  8. Faceted Application of Subject Terminology
  9. Early Modern Letters Online
  10. 10,0 10,1 Ogilvie M. B. The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives From Ancient Times to the Mid-20th CenturyRoutledge, 2003. — 798 p. — ISBN 978-1-135-96342-2
  11. Slegte-bog
  12. Fru Sofia (Ottesdotter) Brahes 32 anor